Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/487 K.2025/693

İncelenen Kararın Mahkemesi:Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi:26/01/2023 Dava Türü:Menfi Tespit (Eser Sözleşmesi) Dava Tarihi:09/12/2017 Karar Yazım T:24/06/2025

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacılar vekili açtığı dava ile, davacı iş sahipleri davalı yüklenici arasında, ... isimli işletmenin tente işlerinin yapılması hususunda anlaşma sağlandığını, yapılan sözleşme gereğince davalıya 10.000,00 TL'nin nakit olarak ödendiğini, kalan 55.000,00 TL iş bedeli için ise davalıya çek verilerek ödeme yapıldığını, kararlaştırılan tarihte teslimin gerçekleşmemesi üzerine, söz konusu işin 5 gün içerisinde yapılıp teslim edilmesi hususunda yeni bir sözleşme yaptıklarını, ancak davalının edimini yerine getirmemesi üzerine,

kalan işlerin büyük çoğunluğunun başka bir ustaya yaptırılmak zorunda kalındığını, bu konuda delil tespiti yaptırdıklarını, davalının sözleşmeye aykırı iş ve işlemleri nedeniyle zarara uğradıklarını, ödeme için verdikleri çeklerin bedelsiz kalmış olmasına karşın, davalı tarafça takibe konulması konusunda hak ve endişeleri olduğundan, menfi tespit davası açmak zorunluluğu hasıl olduğunu belirterek, bedelsiz kalan dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamış olup, davalı 12/09/2018 tarihli ön inceleme duruşmasında, davacı ile davacıya ait iş yerinin tente işlerinin yapılması hususundaki anlaşmaları doğrultusunda, gerekli malzeme taraflarınca temin edilip montajı yapılmak suretiyle kararlaştırılan ek süre sonunda işin yapıldığını, ancak izolasyon işi ve montajın cam ayarlarının taraflarınca yapılmadığını, 20/06/2017 tarihli sözleşme ve 19/09/2017 tarihli ek sözleşme ile 20/01/2018 ve 28/07/2018 tarihli belgelerin, eşi tarafından kendisi adına ve hesabına imzalandığını, davacının eksik kalan işleri başkasına yaptırdığı iddiasının doğru olmadığını,

kalan işlerin yapılması için gereken masrafın 5.000,00 TL'yi bile bulmayacağını, tarafına verilen toplam 55.000,00 TL tutarındaki çek bedellerinin de ödenmediğini beyan etmiş, 19/09/2019 tarihli duruşmada ise, sözleşme gereğince yeşil kumaş aldıklarını, ancak davacının talebi ile bej renkli kumaşa döndürüldüğünü belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Dairemizin kaldırma / gönderme kararından sonra, ilk derece mahkemesi 26/01/2023 tarihli kararı ile, taraflar arasındaki sözleşmeye göre pergolenin kumaş renginin yeşil olması gerekirken, fiilen bej renkte bir kumaş kullanıldığının anlaşıldığı, davalının bu değişikliğin davacının talebi ile yapıldığını ispatlayamadığı, taraflar arasındaki sözleşmeler incelendiğinde, bu işin 65.000,000 TL bedel ile yapılmasının kararlaştırıldığı, 65.000,00 TL bedelli iş için 10.000,00 TL nakit ödeme yapıldığı, 55.000,00 TL'lik de davacının menfi tespit talebine konu edilen çeklerin davalıya verildiğinin anlaşıldığı,

tespit raporuna göre davacının eksik veya ayıplı yaptığı ve yeniden yapılması gereken işin bedelinin 55.000,00 TL, yaptığı işin bedelinin ise 15.000,00 TL olduğu, bu da toplamda işin 70.000,00 TL'ye tekabül ettiğini gösterdiği, mahkeme taraflar arasındaki anlaşma ile bunun 65.000,00 TL üzerinden hesaplandığı kanaatine vardığı, kaldırma ilamı sonrasında aldırılan bilirkişi ek raporunda belirtildiği üzere, pergole kumaş renginin davacı talebi olmaksızın değiştirildiği durumda, davalı hak ediş bedelinin 19.500,00 TL olacağı, 10.000,00 TL'sini peşin aldığı gözetilerek, kalan 9.500,00 TL yönünden davalının bakiye alacağının olduğu,

böylelikle 55.000,00 TL bedelli toplam 4 adet çekin 45.5000,00 TL'sinin bedelsiz kaldığı anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davacının yapılması gereken iş için davalı tarafa verdiği, muhatabı ... Bankası olan ... seri nolu 15.000,00 TL bedelli, ... seri nolu 20.000,00 TL bedelli, ... seri nolu 10.000,00 TL bedelli çeklerin tamamı yönünden, ... seri nolu 10.000,00 TL bedelli çek yönünden 500,00 TL miktar yönünden borçlu olmadığının tespitine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacılar vekili, kararın yerinde olmadığı, sözleşmeye aykırı malzeme kullanan davalının, aynı zamanda sözleşmeye aykırı olarak ifayı gerçekleştirdiği, kullanmış olduğu malzemenin tamamının bozuk ve kullanılamaz durumda olup, sözleşmedeki hususları gereği gibi ifa etmediği, ancak her iki bilirkişi raporu ile bu durumun sabit olması karşısında, hiç kimsenin kendi kusuruna dayanarak bir menfaat elde edemeyeceği ilkesi göz önünde bulundurulduğunda, davacının hiçbir borcunun söz konusu olmaması gerekirken, 19.500,00 TL borçlu olduğuna karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu,

zira davacının yeniden masraf ederek aynı işi bir başkasına yaptırmak zorunda kaldığı, öte yandan takdir edilen vekalet ücretlerinin hatalı olduğu, nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, maktu vekalet ücretine hükmedildiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, İİK'nun 72. maddesi uyarınca, taraflar arasındaki eser sözleşmesine istinaden, eksik ve ayıplı imalat nedeniyle iş bedeli karşılığı davacı iş sahibi tarafından davalı yükleniciye verilen çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davasıdır. Uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacılar iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire, ortaya koyduğu gerekçeye ve ayrıca Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda eksik hususlar giderilerek hüküm tesis edilmiş olmasına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR