Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/571 K.2024/852

İncelenen Kararın Mahkemesi: Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi Dava Türü: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesi) Karar Yazım T.: 04/09/2024

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, davacı şirketin dava dışı .... Limited şirketi arasında 02/04/2021 tarihli gayrimenkul satış sözleşmesinin imzalandığını, 02/04/2021 tarihli sözleşmenin alıcı tarafının .... Limited Şirketi, satıcı kefilinin ise .... olduğunu, iş bu sözleşmenin konusunun ... Mahallesinde bulunan ... parselinde kayıtlı 3.455,20 m2 büyüklüğündeki arsanın satımı olduğunu, davacının dava dışı ...

Limited Şirketi arasında imzalanan 02/04/2021 tarihli geçersiz gayrimenkul satış sözleşmesine istinaden davalı .... A.Ş ile 06/04/2021 tarihli Temel Vizesine Kadar Kaba İnşaat Yapım Sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşmelerin ekinde proje ve tapu kaydının bulunmadığını, proje ve tapu incelenmesinde projenin ve tapunun ... Limited Şirketine ait olduğunun açıkça görüldüğünü, davalının da taşınmazının ve projenin ....

Limited Şirketine ait olduğunu bilerek davacı ile sözleşme yaptığını ve sözleşme bedeline mahsuben 62.000 Euro davacıdan tahsil edildiğini, davacının projesinin ve mülkiyetinin başkasına ait olan yerle ilgili olarak davalıya 62.000 Euro ödediğini, davaya konu proje ve yerle ilgili belediyede sorun olduğunu ekli projenin taşınmaza uygulamasının mümkün olmadığı gibi davalının aldığı 62.000 Euro karşılığı da herhangi bir imalatın da yapılmadığını, ödenen imalat bedelinin geri verilmesi için Alanya İcra Müdürlüğünün ....

Esas sayılı dosyasına yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline, icra takibinin kaldığı yerden devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, davacı ile dava dışı .... Limited Şirketi arasında davalının inşaat faaliyeti gösterdiği arsaya ilişkin 02.04.2021 tarihinde gayrimenkul satış sözleşmesi imzalandığını, bu satış sözleşmesine istinaden davacı ile davalı davalı arasında ......

Mahallesi .... parselde bulunan arsaya ilişkin 06/04/2021 tarihli "Temel Vizesine Kadar Kaba İnşaat Yapım Sözleşmesi" ile 15/04/2021 tarihli "İnşaat Yapım Ana Çerçeve Sözleşmesi" tanzim edildiğini ve tarafların onayı ile uygulamaya konulduğunu, davacının talebi üzerine de davalının edimini ifaya başladığını,

davacının 20/09/2021 tarihinde Antalya 11. Noterliğinin .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini bildirmesi üzerine davalının söz konusuz feshi kabul etmemekle birlikte derhal sözleşmenin ifasını fazlaca zararı önlemek maksadı ile iyi niyetli olarak durdurduğunu ve davacı ile iletişime geçtiğini ancak olumlu bir yanıt alamaması üzerine söz konusu ihtara yasal yollardan 30/09/2021 tarihinde Alanya 1. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarı ile cevap verdiğini, davacı bir tacir olarak,

yapmış olduğu sözleşmenin geçerli olup olmadığını ve bunun hukuki sonuçlarını bilebilecek durumda olduğunu, fakat davacı, davalıya karşı üstlendiği edimi yerine getiremeyeceğini anladığı zaman kendine bir çıkar yol aradığını ve bunu da arsa satış sözleşmesinin geçersizliğini iddia etmekte bulduğunu davalı ve davacı arasındaki sözleşme inşaat yapımına ilişkin bir eser sözleşmesi olduğunu ve bu sözleşme herhangi bir şekil şartına da tabi olmadığını, davacının davalıya ödediğini iddia ettiği bedellerin davalının bugüne kadar yapmış olduğu inşaai faaliyetleri dahi karşılamadığını, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, davacının, dava dışı arsa sahibi şirketle yapılan sözleşmenin şekil şartlarına uygun olarak yapılmaması nedeni ile geçersiz olduğu, davalı yüklenici ile yapılan eser sözleşmesinin de geçersiz olduğunu ve avans olarak verilen 62.000 Euronun iadesi gerektiğini ileri sürdüğünü, oysa eser sözleşmesinin geçerliliğinin ilke olarak herhangi bir şekil şartına tabi olmadığını, taraflar arasındaki eser sözleşmesinin taşınmaz devri borcunu doğurmadığından ve eser sözleşmesinin geçerliliğin şekil şartına tabi olmadığından,

sözleşmenin şekle aykırılık nedeni ile geçersiz olduğundan söz edilemeyeceği, davacının, Antalya 11. Noterliğinin 20/09/2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile taraflar arasındaki eser sözleşmesini feshettiği, tacirin, ticari işletmesi ile ilgili olarak, sözleşmenin imzası, ifası ve feshi aşamasında basiretli bir iş insanı gibi davranma yükümlülüğü altında olduğu,

bu kapsamda her tacirin, ticari faaliyetleri kapsamında ileride doğabilecek riskleri düşünmesi ve borcun ifasını engelleyebilecek durumları önceden değerlendirmesi gerektiği, somut olayda da, davacı iş sahibinin, dava dışı arsa sahibi ile aralarındaki ilişkiyi netleştirmeden davalı yüklenici ile sözleşme ilişkisine girmesinde kusurlu davrandığından sözleşmenin feshinde haksız olduğu,

davalı yüklenicinin sözleşme uyarınca, sözleşmenin feshine kadar kalıp demir beton işçilik/ ustalık ve malzeme ile hafriyat işleri yaptığını ileri sürdüğünü, mahsuplaşmanın itiraz olup, bir davada taraflarca açıkça ileri sürülmese dâhi, hâkim dava dosyasına yansıyan belgelerden mahsup itirazının varlığını anladığı takdirde, bunları kendiliğinden dikkate alması gerektiği, dava konusu somut olayda davalı yüklenici sözleşme gereği imalatlar yaptığını belirterek mahsup itirazını ortaya koyduğundan;

mahkemece ayrıca birleşen dava ya da karşı dava açılmasına gerek olmaksızın, davalı tarafça yapıldığı ileri sürülen işlerle ile ilgili yöntemine uygun biçimde araştırma ve inceleme yapılarak, gerçekleştirildiği iddia olunan işler bakımından davalı yüklenicinin mahsup itirazına konu alacağının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi mümkün ve gerekli olması nedenleri ile mahallinde refakate inşaat mühendislerinden oluşan heyet alınmak suretiyle keşif yapıldığı,

denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyetinin kök ve ek raporunda, belediye ve yapı denetimin resmi kayıtlarıyla teyit edilen davalının sözleşmenin imzalanmasından sonra ve feshinden önce toplam 1.162.000,00 TL + KDV imalat yaptığının belirlenmiş olduğu, davacı tarafından verilen avansın verildikleri tarihte kur üzerinden yapılan işlerin bedelini karşılamaması, bu haliyle davalının davacıya iade etmesi gerekli bir bedelinin bulunmaması nedenleri ile davanın reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, davacı şirket ile ... A.Ş arasında 15/04/2021 tarihli ''İnşaat Yapım Ana Çerçeve Sözleşmesi'' ile 06/04/2021 tarihli ''Temel Vizesine Kadar Kaba İnşaat Yapım Sözleşmesi'' başlıklı sözleşmeler imzalandığı, bu sözleşmelerin ekinde proje ve tapu kaydı bulunduğu, proje ve tapu incelendiğinde projenin ve tapunun .... Limited Şirketi'ne ait olduğunun açıkça görüldüğü, davalı da taşınmazın ve projenin ...

Limited Şirketi'ne ait olduğunu bilerek davacı ile sözleşme yaptığı, sözleşme kurulması ile fesih arasında yapılan imalatın davacı ad ve hesabına olmadığını davalının bilmekte ve bilebilecek durumda olduğu, çünkü, beton dökme ve temel atma gibi işlerin önemli imalat olduğundan kanun gereği yapı denetim firması gözetiminde olup, yapı denetim firmasının ... firmasının davalı şirkete ait bir firma olduğu, davalının yaptığı iş bedeli taşınmazın sahibi olan .... şirketinden isteyebileceği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Dava bir yıllık hak düşüm süresi içerisinde açılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

2.Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. 28/07/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 Sayılı Kanunun 38. maddesiyle eklenen 6100 Sayılı HMK'nın 359/3 maddesi "Bölge Adliye Mahkemesi, başvurunun esastan reddi kararında, ileri sürülen istinaf sebeplerini özetlemek ve ret sebeplerini açıklamak kaydıyla, kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermekle yetinebilir." düzenlemesini içermektedir.

3.2. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye ve ayrıca eser sözleşmesinin geçerliliğinin bir şekle bağlı olmasının gerekmemesine ve sözleşmenin tarafının taşınmazın maliki olması yönünde bir yasal zorunluluk bulunmamasına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR