Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1082 K.2024/1094

İncelenen Kararın Mahkemesi: Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 28/05/2024 Dava Türü: İhtiyati Haciz (Eser Sözleşmesi) Karar Yazım T: 23/10/2024

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. TALEP

Talep eden alacaklı vekili tarafından, talep eden şirket ile karşı taraf arasında imzalanan hazır beton sözleşmesi uyarınca, yüklenici karşı taraf şirketin, talep eden şirketin inşaatına, sözleşmede belirtilen özelliklerde toplamda 15.000 m3 hazır beton dökme işini üstlendiğini, talep eden şirketin, ödeme plan çerçevesinde, karşı taraf şirkete sözleşmede belirtilen çekleri teslim ettiğini ve bu çeklerin karşılığını ödediğini, ancak ihtarlara rağmen borçlu şirketin beton dökme edimini yerine getirmediğini, borçlu şirketin, .... adlı siteye .... tarihinde ilan vererek,

sözleşmede üretim tesisi olarak adresi yer alan.... içerisindeki üretim tesislerini satışa çıkardığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 9.792.998,90 TL fatura alacakları ve 40.000,00 TL cezai şart olmak üzere toplam 9.832.998,90 TL alacaklarına yeter miktarda borçlunun menkul, gayrimenkul ve 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına kararı verilmesini talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi 28/05/2024 tarihli kararıyla, ihtiyati haczin, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için, mahkeme kararı ile borçlunun mallarına geçici olarak el konulması olarak tanımlandığı, ihtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1. maddesine göre alacağın para alacağı olması,

vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması ya da İİK'nın 257/2. maddesindeki şartların gerçekleşmiş bulunması gerektiği, İİK'nın 258/1. maddesinin ikinci cümlesinde "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebebi hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." şeklinde yapılan düzenleme ile alacaklının ihtiyati haciz talep edebilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve istenebilir olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi gerekliliğinin aranmadığı, bu konuda mahkemeye kanaat getirecek delillerin sunulmasının yeterli kabul edildiği,

talep edenin talep dilekçesi ekinde sunduğu deliller nazara alındığında, para alacağı bulunması, muaccel olması ve ödemeden kaçınılmış olması yönünde yaklaşık ispatın gerçekleştirememiş olması, alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirmesi nedeni ile talebin reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle, talep edenin ihtiyati haciz isteminin reddine karar vermiştir.

III. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde talep eden vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Talep eden vekili, dosyaya sunulan delillerin, taleplerini ispatlar nitelikte olmasına rağmen, ihtiyati haciz taleplerinin reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, İİK 257 ve devamı maddeleri gereğince ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, alacağın yargılamayı gerektirmemesi şeklinde bir koşulun kanunda ön görülmediği, alacaklının alacağın varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesinin aranmadığı, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesinin yeterli kabul edildiği, sunulan bellek içerisinde yer alan videoda borçlu şirketin üretim tesisini satışa çıkardığı görülmekle, alacaklılarından mal kaçırma amacı içinde olduğunun ispatlandığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Talep, taraflar arasındaki sözleşme gereğince iş bedelinin ödenmesine karşın, karşı tarafın edimini yerine getirmediği iddiasına dayalı alacağa ilişkin ihtiyati haciz istemidir. Uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, iddiaya göre talep eden alacaklı iş sahibi, karşı taraf ise yüklenicidir. İstinafın konusunu teşkil eden uyuşmazlık ise, geçici hukuki korumadan kaynaklanmaktadır.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.İhtiyati haciz kararı verilmesinin yasal koşulları İİK'nun 257. maddesinde düzenlenmiş olup, talepte bulunan alacaklı tarafından, alacağın varlığı ve miktarı hususunda, yaklaşık ispat olgusunun yerine getirilmesi gerekmektedir. İİK'nun 258. maddesi uyarınca, alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermesi mecburdur.

3.2. Somut olayın incelenmesinde, mahkemece yaklaşık ispatın gerçekleşmediği, alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle talebin reddine karar verilmiş ise de, mahkemenin kabulü dosya kapsamına ve delil durumuna uygun düşmemektedir.

3.3 Tarafların iddia ve savunmalarının gerçekliği ve haklılığı yapılacak olan yargılama sonunda ortaya çıkacak ise de, dosyadaki mevcut delillere istinaden yapılan değerlendirmeye göre, taraflar arasında 15/10/2022 tarihli hazır beton teminine ilişkin yazılı sözleşmenin, bu sözleşme gereğince yapıldığı belirtilen ödemelere dair çek ve banka dekontlarının, karşı tarafın edimlerini yerine getirmesi talepli olarak noter aracılığıyla keşide edilen ihtarnamelerin ve karşı tarafın üretim tesisini satışa çıkardığı iddiasıyla ilgili satış ilanının bulunduğu belleğin dosyaya sunulduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde,

ödendiği belirtilen iş bedeli niteliğindeki alacak hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini gerektirecek ölçüde yaklaşık ispatın gerçekleştiğinin kabulü gerekir.

Bu nedenle, talebe konu ödeme tutarı olarak talep edilen 9.792.998,90 TL alacağı karşılar şekilde ve bu miktar alacakla sınırlı olmak üzere, talep eden alacaklının ihtiyati haciz talebinin bu alacağın % 15'i oranında teminat karşılığında kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ihtiyati haciz talebinin tümden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

Bu sebeplerle, talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-b/2 maddesi uyarınca kararın düzeltilmesi amacıyla kaldırılarak, ihtiyati hacizle ilgili yeniden aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

IV. KARAR

1)İlk derece mahkemesi kararının tümüyle ORTADAN KALDIRILMASINA,

2)Talep eden alacaklı vekilinin ihtiyati haciz talebinin teminat karşılığında KABULÜYLE, 9.792.998,90 TL alacağı karşılamaya yetecek kadar, karşı taraf borçlu adına kayıtlı taşınmaz ve taşınır malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları ile banka hesapları üzerine ihtiyati haciz konulmasına,

3)İİK 259. maddesi uyarınca ihtiyati haciz isteyen talep edenin hacizde haksız çıkması durumunda karşı tarafın veya 3. şahısların bu yüzden uğrayabilecekleri muhtemel zarar ve ziyana karşılık olmak üzere takdiren alacağın % 15'i oranında 1.468.949,83 TL nakdi veya süresiz kesin banka teminat mektubunun, iş bu kararın talep eden alacaklı vekiline tebliğinden itibaren 10 günlük kesin süre içerisinde teminat olarak talep eden alacaklı tarafça karşılanmasına, verilen sürenin kesin olduğunun ve süresi içerisinde teminat yatırılmadığı takdirde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkacağının talep eden alacaklı vekiline hatırlatılmasına,

4)Teminat dahil iş bu kararla ilgili müteakip iş ve işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

5)İhtiyati haciz incelemesi ilk derece mahkemesince duruşmasız olarak yapılmış olmakla, talep eden alacaklı taraf yararına AAÜT uyarınca 7.500,00 TL ücreti vekaletin, karşı taraf şirketten tahsili ile ihtiyati haciz talep eden alacaklı tarafa ödenmesine,

6)Peşin alınan istinaf karar harcının isteği halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran talep eden alacaklı tarafa iadesine,

7)Kullanılmayan gider avanslarının ilk derece mahkemesince yatıran taraflara iadesine,