Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/190 K.2024/583

İncelenen Kararın Mahkemesi: Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 02/12/2023 Davanın Türü: Menfi Tespit (Eser Sözleşmesi) Birleşen Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar Davanın Türü: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. TALEP

Davacı vekili tarafından, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit ve alacak davasında ödenen 100.000,00 TL'nin iadesi ile davalı yükleniciye verilen ... ait 31/05/2023 tarih ve ... seri numaralı keşidecisi ... Şirketi olan, lehdarı ... Şirketi olan 125.000,00 TL bedelli çekin bedelsiz kalması nedeni ile borçlu bulunmadığının tespiti davasında, çekin bankaya ibrazında ödenmemesi ve icra takibine konu edilmesinin tedbiren önlenmesi talep edilmiştir. Davaya konu çekin ciro edildiğinin anlaşılması üzerine davacı birleşen dosya davalıları hakkında ilgili çek nedeni ile menfi tespit davası açmış ve yine ihtiyati tedbir talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi 30/05/2023 tarihli tensip ara kararıyla ve meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi halinin mevcut olması karşısında teminat karşılığında talebin kabulü gerektiği gerekçesiyle, "... ... ait 31/05/2023 tarih ve ... seri numaralı keşidecisi ... Şirketi olan, lehdarı ...

Şirketi olan, 125.000,00 TL bedelli çekin, bedelinin % 20'sine tekabül eden 25.000,00 TL nakti teminat yatırılması veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun teminat gösterilmesi halinde ... ait 31/05/2023 tarih ve ... seri numaralı keşidecisi ... Şirketi olan, lehdarı ...

Şirketi olan, 125.000,00 TL bedelli çekin bankaya davalı tarafından ibrazında karşılığı olup olmadığına göre işlem yapılarak, karşılığı bulunduğu takdirde ibraz edene ödeme yapılmayarak, ibraz edenin kimliği tespit edilerek çek bedeli kadar karşılığı üzerine bloke konulması; karşılığı yoksa "karşılıksızdır" şerhi konulup ayrıca "ihtiyati tedbir kararı bulunmaktadır" kaydı düşülerek bilgi verilmesi, anılan çeklere ilişkin icra takibi yapılmaması hususunda ihtiyati tedbir konulmasına..." karar verilmiştir.

Çekin 3. kişilerce ibraz edildiğinin anlaşılması üzerine bu kişiler yönünden birleştirme talepli dava açılması ve birleştirme kararı sonrası davacı vekilinin ek tedbir talepleri yönünden mahkeme 17/07/2023 tarihli ara kararı ile "...Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebini kabulü ile, ... ait 31/05/2023 tarih ve ... seri numaralı keşidecisi ... Şirketi olan, ...

Şirketi olan, 125.000,00 TL bedelli çekin, bedelinin % 20'sine tekabül eden 25.000,00 TL nakti teminat yatırılması veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun teminat gösterilmesi halinde ... ait 31/05/2023 tarih ve ... seri numaralı keşidecisi ... Şirketi olan, lehdarı ...

Şirketi olan, 125.000,00 TL bedelli çekin bankaya birleşen dosya davalıları ... ve ... tarafından ibrazında karşılığı olup olmadığına göre işlem yapılarak, karşılığı bulunduğu takdirde ibraz edene ödeme yapılmayarak, ibraz edenin kimliği tespit edilerek çek bedeli kadar karşılığı üzerine bloke konulması; karşılığı yoksa "karşılıksızdır" şerhi konulup ayrıca "ihtiyati tedbir kararı bulunmaktadır" kaydı düşülerek mahkememize bilgi verilmesi, anılan çeklere ilişkin icra takibi yapılmaması hususunda ihtiyati tedbir konulmasına ..." karar vermiştir.

Davacı vekilinin 28/07/2023 tarihli talep evrakı ile, birleşme kararının geç verilmesinden kaynaklı olarak ihtiyati tedbir istemlerinin çekin tahsilinden sonraki aşamada verilmiş olmasından dolayı, tedbir kararlarının fiilen tesiri kalkmış olduğu, hukuken de kaldırılması, ana dosyada yatırılan teminatın iadesi, alacak davasına dönüşen dava açısından çek bedeli olan kısım hakkında tüm davalılar (lehtar ve cirantalar) üzerine kayıtlı menkul ve gayrimenkul mallar ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklar üzerine dava kesinleşinceye kadar geçerli olmak üzere borca yetecek miktarda ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 28/07/2023 tarihli ara kararı ile "...Davacının, iş bu dosyada ve birleşen dosyadaki davalılar aleyhine verilen 29/05/2023 tarihli tensip zaptı ve 17/07/2023 tarihli ara karar ile verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılarak, ilk tedbir kararı sonrası yatırılan teminatın iadesine, dava konusu çek miktarı olan 125.000,00 TL açısından davalılar aleyhine iş bu dosya sonucu verilecek kararın kesinleşmesine kadar borca yetecek miktarda taşınır taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesi talebinin reddine..." karar vermiştir.

Davacı vekili bu defa, Isparta CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasında davalı ... olayı kabul ettiğini, bu nedenle çek bedeli ve haricen ödemesi yapılan 100.000,00 TL yönünden ihtiyati haciz verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi istinafa konu 02/12/2023 tarihli ara kararı ile "...alacağın muacceliyetinin yargılamayı gerektirdiği anlaşıldığından ihtiyati haciz isteminin reddine..." karar vermiştir.

III. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen 02/12/2023 tarihli ara kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, ceza soruşturmasındaki beyanlar gözetildiğinde davalı şirket ile davalılardan ... yönünden yaklaşık ispatın bulunduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi, davalı şirket yüklenici, davalı ... şirket yetkilisi ve diğer davalı ise, bu aşamada çek hamili üçüncü kişi durumundadır. İstinafın konusunu teşkil eden uyuşmazlık ise, geçici hukuki korumadan kaynaklanmaktadır.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu ara kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye, uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklanmasına ve bedelsiz iddiasının ispat koşullarına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

IV. KARAR