Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/985 K.2025/789

İncelenen Kararın Mahkemesi:Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi:11/01/2024 Davanın Türü:Alacak (Sebepsiz Zenginleşme) Dava Tarihi:16/09/2021 Karar Yazım T:11/07/2025

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, davacının ... bölgesindeki ... parsel ... pafta numaralı araziyi kiraladığını ve bu arazi üzerine fabrika yapmak istediğini, fabrikanın yapımı konusunda davalılardan yüklenici ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.

İle anlaşıldığını ve taraflar arasında 30/01/2018 tarihinde ... bölgesinde yapılacak olan fabrika binasının prefabrike karkas sistemi ile imalat nakliye ve montajının yapılması konusunda sözleşme yapıldığını, fabrikanın yapımına başlanıldığını, fabrikanın iskeletinin oluşumu aşamasına kadar davacı şirket tarafından birçok harcama ve ödemeler yapıldığını, toplam masrafın 379.884,71 TL olduğunu, fabrikanın yapımına ilişkin Çed raporu alınamaması üzerine ...

Yönetimi tarafından müvekkili şirketin kira sözleşmesi feshedildiğini ve davalılardan ...- ... Mühendislik Tic. Kiralandığını, ancak davalılardan ...- ... Mühendislik Tic. hiçbir masraf yapmadan fabrikanın iskeleti oluştuktan sonra söz konusu yeri kiraladığını, müvekkili aleyhine sebepsiz zenginleştiğini, şimdilik 10.000,00 TL'nin ticari faiziyle birlikte davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili cevabında, istirdat davalarında 1 yıllık hak düşürücü süre olduğunu ve istirdat talep edilemeyeceğini, davacı şirketin ... Bölgesindeki ... parsel ... numaralı araziyi kiraladığı, bu arazi üzerine fabrike yapmak için davalı şirket ile anlaşıldığını, tarafların 30/01/2018 tarihinde ...

Bölgesinde yapılacak olan fabrika binasının prefabrike karkas sistemi ile imalat nakliye ve montajının yapılması konusunda sözleşme yaptıklarını, davalının kendi üzerine düşen edimlerini ifa ile inşaatın imalatına başlandığını, davacının da beyan ettiği üzere davalı dışında gelişen ve hukuki ve fiili yükümlülükleri davacı şirket üzerinde olan yapılacak fabrikanın ÇED raporunun alınmaması ve sair aksaklıklar nedeni ...

Yönetimi tarafından davalı şirketin kira sözleşmesinin feshedildiğini, ÇED raporu alınamaması ve fesh edilmesinde davalı firmanın taraf olmadığını, ve hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu olmadığı gibi bilakis taraflar arasında sözleşme uyarınca davacıdan alacaklı konumunda olduğunu, davacı tarafından açılan davanın öncelikle hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazları gözetilerek ve kabul edilmezse esastan da reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... vekili davaya cevabında, ... ile yapılan anlaşmasında alanın tahsis olunabilecek şekilde boş olduğu bilgisi verildiğini, sistemde de tahsis olunabilecek boş alan olarak göründüğünü, müvekkili davalı şahıs firması tarafından 17/08/2020 tarihli inşaat ruhsatı ile inşaatın yapımına başlandığını, fabrika binasının prefabrike karkas sistemi ile imalat nakliye ve montajının yapımı konusunda da diğer davalı ... firması ile anlaşmaya varıldığını ve 26/10/2018 tarihli sözleşme tanzim olunduğunu, yapıya diğer betonarme işleri ...

Madencilik İnş. Malz. Ltd.

Şti'ne yaptırıldığını, demir malzemesi de bir başka firmadan alındığını, hafriyet ve betonarme işlerinin yapımına ilişkin düzenlenen faturaları ve sözleşme örneklerini sunduklarını tahsis olunan alana davacı tarafından yapılan bir işlem olmadığını, alan boş bir şekilde müvekkili davalıya teslim olunduğu ve hafriyat işleri de dahil tüm işler müvekkili davalı tarafından başka firmalara yaptırıldığını, davacı tarafından yapıldığını iddia ettiği herhangi bir imalattan da karşılıksız ve sebepsiz yararlanması söz konusu olmadığını, davacının yapmış olduğu bir imalat varsa bile bunun bedelinin müvekkili davalıdan talep edilemeyeceği,

davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, Davacı şirkete, dava dışı ... Bölge Müdürlüğü yönetim kurulu tarafından ... bölgesindeki ... Ada ... Parsel numaralı taşınmazın ... Üretim tesisi kurmak üzere tahsis edildiği, davacı şirketin tahsis kararından sonra davalı yüklenici ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti. ile anlaşıldığı ve davacı işveren ile davalı yüklenici şirket arasında 30/01/2018 tarihinde ... bölgesinde yapılacak olan fabrika binasının prefabrike karkas sistemi ile imalat nakliye ve montajının yapılmasını kapsayan eser sözleşmesi yapıldığı, bu tahsis kararının yine ...

Bölge Müdürlüğü yönetim kurulu tarafından yasal süresi içerisinde inşaatı bitirmediği için iptaline ve ödenen arsa bedelinin iadesine karar verildiği, bu tarihte davacının tahsise dair ruhsatı alınmış bir inşaatının bulunmadığı, davacıya yapılan tahsis kararının iptalinden sonra aynı taşınmazın 24/10/2018 tarihinde Antalya ... Yönetim Kurulu kararı ile ... üretim tesisi kurmak üzere davalı ...- ...

San. ve Tic. şahıs firmasına tahsis edildiği, bu tahsis kararından sonra her iki davalının fabrika binasının karkas sistemi ile imalat, nakliye ve montajının yapımı konusunda sözleşme tanzim ettiğ, dosya kapsamında taşınmazda yapılan imalatlara ilişkin daha öncesinde herhangi bir tespit yaptırılmadığı, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda, daha öncesinde herhangi bir tespit yapılmadığından Google Earth 05.05.2018 tarihli uydu görüntülerinden tahsise konu ... ada ... parsel üzerinde kısmi 3.242,41 m2 hafriyat çalışması yapıldığı, davalı ... ...

San. ve Tic. firmasına parselin tahsisinden önce yapıldığı, ekskavatörün saatlik çalışma ücretinin ve hafriyat bedelinin 29.907,10 TL KDV dahil olabileceğinin bildirildiği, dava dışı ... Bölge Müdürlüğü yönetim kurulu tahsis kararı sonrasında imalatların ve masrafların yapıldığı parselin dava dışı ...

Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde yer aldığı,bilirkişi raporunda uydu görüntüleri ile tespit edilen imalat bedellerinin davacı tarafından yapıldığının ispatı halinde ve tahsis kararının iptalinde kusur durumuna göre sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak dava dışı Antalya ... den talep edilebileceği, davacının her iki davalıya karşı, tahsis kararının iptali nedeniyle sebepsiz zenginleşme hukuki nedenine dayanarak dava açtığı , davalı ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti. yönünden yapılan ödeme karşılığında yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğine dayanmadığı, bu nedenle dava konusu imalatlara ilişkin masrafların aralarında herhangi bir hukuki ilişki bulunmayan sonradan tahsis kararı verilen davalı ... ... San. ve Tic. den ve aralarında eser sözleşmesi kapsamında işveren olan davacının yüklenici davalı ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti.nin den talep edemeyeceğinden davalılara herhangi bir husumet yöneltilemeyeceği gerekçesi ile davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, bilirkişi raporları ile de anlaşıldığı üzere, google eart harita görüntülerinden davalı ...'nin sözleşme tarihinde inşaatın belli bir aşamaya getirilmiş hali ile yeri teslim aldığı ve üzerine inşaata devam ettiği, bu şekilde davacının para ödeyerek yaptırdığı imalatları tekrar yaptırmadan inşaat devam etmesi nedeni ile zenginleştiği, masraftan kurtulduğu, husumetten red kararının hatalı olduğu

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, alacak davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden ve TBK 77-82. Maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi, davalılar ise yüklenici ve inşaat yapılan yerin yeni kiracısı konumundadır.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.Davacı açtığı dava ile dava dışı ... yönetiminden kiraladığı alana inşaat yaptırmaya başladığı ve bu inşaatın belli bir aşamaya geldiği ancak ÇED raporu alınamadığı için kira sözleşmesinin feshedildiği ve bu yerin mevcut hali ile diğer davalı ...'ye ait şahıs firmasına kiralandığı ve yeni kiracının davacının yaptırdığı imalatlardan yararlanarak ve inşaatın tamamlanmasına yönelik sözleşme yaparak zenginleştiği ve bu imalat bedelini ödemesi gerektiğinden bahisle eldeki davayı açmıştır.

3.2.Davacı taraf açtığı davada arazi üzerindeki harfiyatın çekilmesi, sömel yerlerinin kazılıp demirlerin ve betonun döşenmesi, kenar duvarlarının yapılması, elektrik, su alınması ve fabrika iskletinin oluşturulması konusunda birçok iş ve işlemin kendisi tarafından yaptırıldığını, davalıların bundan yarararlandığını iddia ettiğine göre, açılan bu davada her iki davalıya da husumet düşer. Bu nedenle davanın esastan görülüp sonuçlandırılması gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşememektedir.

3.3.Mahkemece dava dışı kiralamayı yapan Antalya ... yönetimine müzekkere yazılarak davalı firmanın tahsis işlemine esas belgelerin getirtilmesi, tahsis işlemi yapıldığı tarihte ilgili parselin boş ( inşaat yapılmamış/ başlanmamış) olarak mı tahsis edildiği, ilgili yerin çalışma prosedürleri ve denetim mekanizması dikkate alındığında davacının tahsis kararı iptal edilmeden yapılan imalatlarla ilgili olarak harfiyat, giren çıkan araç, işçi vb. Bildirimlerle ilgili belge ve bilgilerin istenilmesi,

ayrıca her iki davalı arasında yapılan inşaat sözleşmesi ve buna dayanak ruhsat, teknik proje, yer teslimi, yapı denetime ilişkin belgeler vb. Tüm belgelerin sunulması sağlanarak davalıların davacı tarafından yaptırılan inşaatın tamamlanmış kısmından yararlanıp yararlanmadığı, bir başka anlatımla davacının parasını ödeyerek getirdiği belli bir aşamada bulunan inşaata devam edilip edilmediği hususu incelenmeli ve davalıların sebepsiz zenginleşip zengineşmedikleri incelenip değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.

Bu nedenle eksik inceleme ve araştırma ile yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.4.Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-a/4 maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR