Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/180 K.2021/480

Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılardan...........'in ......... plakalı aracı ile davacıya ait ve dava dışı.....a'nın kullandığı ........... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kazada davalı sürücünün %100 kusurlu olduğunu, ........plakalı aracının davalı ...........sigortalı olduğunu, kazadan sonra Bursa 3.Sulh HukukMahkemesinin ..........D.İş sayılı dosyasında yapılan delil tespitinde, davacı aracındaki hasarın 32.081,30 TL, değer kaybının 4.560,00.-TL, iş gücü kaybının 3.360,00.-TL, ÖTV istisnası/indiriminin 13.510,33.-TL,

yeniden alınan ticari aracı yapılan zorunlu masrafların 1.560,00.-TL olmak üzere toplamda 55.070,53.-TL zarar olduğunun tespit edildiğini, sigorta şirketinin ve davalının ödeme yapmadığını bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00.-TL kazanç kaybı, ticari araçtaki 300,00.-TL değer kaybı, araçtaki değişen parça ve işçilikten kaynaklanan zarar için 5.000,00.-TL ve yeni alınan aracın ticari araca dönüştürülmesi için yapılan zorunlu masraflar için 200,00.-TL,

davacının ÖTV indiriminden yararlanamayacağı tutar için 500,00.-TL olmak üzere 7.000,00.-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı..............'den, diğer davalı ......... Sigortadan ise sadece değer kaybı ve maddi zararın ihtar tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle ve poliçe limitiyle sınırlı olarak tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı............. vekili cevap dilekçesinde, öncelikle tedbir talebinin reddinin gerektiğini, olayın hemen akabinde sadece görgüye dayalı ve mesnetsiz iddialarla gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmaksızın hazırlanmış kaza tespit tutanağı ve kusur oranlarını kabul etmediklerini, kazanın meydana gelmesinde karşı tarafın %100 kusurlu olduğunu, keşif ve bilirkişi incelenmesinden sonra bu hususun anlaşılacağını, Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesi ..........D.

İş sayılı dosyasında alınan raporun tebliğ edilmediğini, söz konusu dosyadaki 30/01/2017 tarihli bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, gelir kaybına ilişkin zararlarını müvekkilden talep edilemeyeceğini, ayrıca bu zararların yazılı delil ile ispatının gerektiğini, davaya konu araç hurdaya çıkarıldığını, söz konusu aracın değer kaybına ilişkin talepte bulunulamayacağını, ÖTV tutarında maddi zarar oluştuğu ve bu zararın müvekkilden tazmini talebinin reddinin gerektiğini, bu zarar dolaylı zarar olup kaza ile ilgili müvekkile kusur isnat edilse bile müvekkilin kusuru ile birlikte davacı yana verdiği bir zarar olmadığını,

maddi zararların öncelikle davalı sigorta şirketinden tahsil edilmesinin gerektiğini, davaya konu kaza ile ilgili Bursa 21. Asliye Ceza Mahkemesi ........... E. Sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ........... Sigorta A.Ş. tarafından cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 12.000,00.-TL araç hasarına ilişkin maddi tazminat alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, bu alacağa davalı sigorta şirketi yönünden 18/01/2017 tarihinden diğer davalı yönünden kaza tarihi olan 11/11/2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 4.500,00.-TL araç mahrumiyetinden kaynaklı tazminat alacağının davalı.............'den kaza tarihi olan 11/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, değer kaybına ilişkin verilen kararın ticari aracın dönüşüm masraflarını içermediği ve araç pert olup satıldığından usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının süresinden sonra cevap dilekçesi ibraz ettiği, delil bildiremeyeceği, bilirkişi raporuna karşı süresinde itirazları olmamasına rağmen resen ek rapor alındığını, itirazları doğrultusunda kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı........... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davanın kısmen kabulüne karar verilmesine rağmen reddedilen kısım yönünden lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kazanç kaybına ilişkin somut delil olmamasına rağmen kazanç kaybına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca kazanç kaybı hesabının da hatalı olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı, maddi tazminat talebine yöneliktir.

Davacının maddi tazminat talebi, kazanç kaybı, değer kaybı, hasar, yeni alınan aracı ticari araca dönüştürme masrafı ve ÖTV indiriminden yararlanılamayacak tutar olmak üzere 5 kalemden oluşmaktadır

Davacı adına kayıtlı .............plakalı araca, davalı sigorta şirketinden zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanmış.............. plakalı aracın çarptığı ve davacının aracının hasar gördüğü sabittir.

Mahkemece kusur raporu alınmamış, davalı %100 kusurlu kabul edilmiştir. Bursa 23 Asliye Ceza Mahkemesi ......... E.-..........K. sayılı ceza kovuşturmasına, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı %100 kusurlu kabul edilerek davalı ............ hakkında ceza tertibine gidilmiş, ancak 5271 sayılı CMK 231 maddesi gereği, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği göz önüne alındığında, kesin hükümden söz edilme olanağı bulunmamaktadır.6098 sayılı TBK 74 maddesi gereği , kusura yönelik bilirkişi raporu alınıp taraflara itiraz hakkı tanınmaksızın karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Aracın perte ayrıldığının kabulü için kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri belirlenip, tamir masraflarının belli bir orana ulaşması ve aracın kaza tarihindeki ikinci el değerinden, sovtaj değeri düşülerek davacının zararının belirlenmesi gerekir (Yargıtay 17 HD ....... E-.........K. sayılı ilam).

Kabule göre de, bilirkişi raporunda aracın rayiç değeri alternatifli olarak (ÖTV muafiyeti dahil ve hariç olmak üzere) belirlenmiş olup, ÖTV muafiyeti düşülerek belirlenen rayiç değere göre davacının zararını belirleyen bilirkişi raporuna itibar edilmesinde isabetsizlik yoktur.

Zira 6475 sayılı Yatırımların Proje Bazında Desteklenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 54 maddesi ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu 7 maddesinin uygulanmasına yönelik, 13/10/2016 tarihli 29856 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2 seri nolu tebliğ geçici hükümler başlığını taşıyan 1.1/son maddesi gereği, "Bu madde hükmüne göre iktisap edilen taşıtın, ilk iktisap tarihinden itibaren üç tam yıl geçmeden, veraset yoluyla intikaller hariç, devri halinde adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan,

ticari yolcu veya yük taşımacılığı faaliyetinden çekilmesi (hurdaya çıkarılması hariç) halinde ise bu madde hükmünden yararlanandan, taşıtın ilk iktisabındaki matrah esas alınarak, devir veya ticari taşımacılık faaliyetinden çekilme tarihindeki oran üzerinden hesaplanan özel tüketim vergisi alınır." düzenlemesi yapılmıştır.

Yani, aracın trafik kaydının silinip aracın hurdaya ayrıldıktan sonra, aynı cinsten aracın beş yıl içindeki ilk iktisabında muafiyet hakkı devam etmektedir.

Somut olayda, davacı tarafça ibraz edilen araç kayıttan düşme ve bertaraf formuna göre, davacı adına kayıtlı .............. plakalı aracın, 16............ plaka sayısı ile hurdaya ayrıldığı, davacıdan özel tüketim vergisi alınmayacağı, ikame araç bakımından henüz doğmuş zarar da bulunmadığı göz önüne alındığında, davacı vekilinin bu yoldaki istinaf sebebi yerinde değildir.

Davanın kısmen kabulü ile 12.000,00.-TL değer kaybı bedeli ve 4.500,00.-TL araç mahrumiyeti gideri yönünden kabul kararı verilmiş, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ise de, reddine karar verilen alacak kalemleri bakımından gerekçe oluşturulmamıştır.

Davacının kazanç kaybının hesaplanması bakımından, pert olan davacı aracı ile aynı nitelikteki bir aracın yeniden satın alınması için gerekli olan makul sürenin ne olduğu belirlenip, bu süre için araç mahrumiyet zararının hesaplanması hususlarında bilirkişi raporu alınmalıdır (Yargıtay 17.HD 2016/2466 E.- 2019/1023 K. sayılı ilam). Bilirkişi tarafından bu süre 15 gün olarak belirlenmiş, her gün için kazanç kaybı 300,00.-TL olarak değerlendirilmiştir.

Bilirkişi raporunda günlük kazanç kaybının 300,00.-TL olacağına yönelik değerlendirmesi her hangi bir veriye dayanmamaktadır. Davacıya ait yıllık gelir vergisi beyannamesi getirtilip, gerektiğinde ilgili esnaf odasından kazanın meydana geldiği tarihte günlük kazanç miktarı sorularak, davacının kaza sebebiyle kazanç kaybı belirlenmelidir.

Kabule göre de, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, reddedilen kısım yönünden kendini vekille temsil ettiren davalılar lehine vekalet ücreti takdir edilmemesi isabetsiz olmuştur. Davalı............ vekilinin bu yönlerdeki istinaf sebebi yerindedir.

Davacı adına kayıtlı aracın yeniden ticari araca dönüştürülmesi için zorunlu masraflar talebi yönünden olumlu-olumsuz karar verilmemiş olup, davacı vekilinin bu yoldaki istinaf sebebi yerindedir.

HMK 355.maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, az yukarıda açıklanan hususlarda, hükmün esasını etkileyecek tüm deliller toplanmadan karar verilmesi nedeniyle karar usul ve yasaya aykırı olup davacı vekili ve davalı........... vekillerinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle ayrı ayrı kabulü ile mahkeme kararının HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

......... · Başkan · ......... · e-imza · .......... · Üye · ........... · e-imza · ............ · Üye · ........... · e-imza · .......... · Katip · ............... · e-imza