Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/1674 K.2025/981

Mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili, davacı müvekkili ....

A.Ş.'nin davalı ...'den faturadan doğan 95.609,50.-TL tutarındaki alacağına ilişkin Bursa 19.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe (faize itiraz vaki değildir) davalı ...tarafından itiraz edilmiş olup, itiraz üzerine müracaat edilen arabuluculuk süreci de olumsuz sonuçlandığından bahisle hukuki mesnetten uzak ve kötü niyetli itirazın iptali gerektiğini, davalının, 01.10.2021 tarihli takibe itiraz dilekçesinde yalnızca takibe itiraz etmiş olup faize itiraz etmediğinden iş bu davada işleyen faiz yönünden irdelenmesine hukuken ihtiyacın bulunmadığını, faiz yönünden takibin devam ettiğini,

mahkemece aksi kanaatte olunması halinde faiz hususunun da ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini, davacı müvekkili .... ile davalı .... arasında akdedilen ve örneği davalı tarafça ve davacı müvekkil nezdinde o tarihte satış personeli olarak çalışan dava dışı Ziya Yelbey tarafından whatsapp uygulaması üzerinden davacı müvekkilinin yetkili müdürünün telefonuna fotoğraf olarak gönderilen 08.06.2021 tarihli Satış Sözleşmesine istinaden davalı tarafından sipariş edilen “3500 Adet ...Cam Şişe” ve “7000 Adet ...

200 ml Plastik Şişe” kolonya, mezkur satış sözleşmesine uygun şekilde ve davalı tarafa "özel" olarak davacı müvekkili tarafından üretildiğini ve iş bu ürünlerin 21.06.2021 tarihinde davalıya usulüne uygun düzenlenen e-fatura ve e-irsaliye ile teslim edildiğini, siparişe ait 21.06.2021 tarihli, GME2021000000075 nolu, 95.609,50.-TL bedelli e-fatura ve teslime dair 21.06.2021 tarihli, ...nolu e-irsaliye usulüne uygun bir şekilde yine davalıya gönderildiğini, 21.06.2021 tarihli, GME2021000000075 nolu,

95.609,50-TL bedelli e-faturanın "Genel Açıklamalar" kısmında belirtildiği üzere fatura bedelinin onaya müteakip 7 iş günü içerisinde kredi kartı ile ödenmesi gerektiği belirtildiğini, buna rağmen davalı tarafça belirtilen süre içerisinde herhangi bir ödeme yapılmadığını, mezkur faturaya da yasal süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığını, davalının yasal süresi dahilinde itiraz etmediği faturanın konusunu teşkil eden malın teslim aldığını, davacı tarafından ise işin yapılmış olduğunu, bunun yanı sıra fiziken teslim eden ve teslim alanca imzalanan, araç plakasını ihtiva eden e-irsaliye de,

faturaya konu malların davalının depo adresine teslim edildiğini ispatladığından işin yapıldığının ve malların davalıca teslim alındığının bir diğer ispatı olduğunu, ancak davalının, davacıya 14.07.2021 tarihinde, hatalı bir şekilde; davacı müvekkilden satın almış olduğu ürünlere ilişkin, adeta satıcı kendisiymiş gibi, satış faturası düzenleyerek gönderdiğini, ancak davalının, davacıya herhangi bir ürün satışı gerçekleştirmediğinden ve tabii olarak buna dair herhangi bir irsaliye de düzenlemediğinden,

her halde aralarında buna dair bir sözleşme akdedilmemiş olduğundan davacının işbu faturanın hatalı olduğunu, ürünlerin kendisi tarafından davalıya teslim edildiğini belirterek, 30.07.2021 tarihinde iade faturası düzenlediğini ve davalıya gönderdiğini, bu nedenle cevab-i ihtarnamesine eklenerek ödemeye dayanak olarak gösterilen satış faturası iade edildiğinden tahsili talep edilen kesinleşen faturaya bir itiraz olarak değerlendirilmesi hukuken mümkün olmadığı gibi, işbu faturanın ödendiği anlamına gelmesinin de olanaksız olduğunu,

tüm bu aşamalardan sonra kesinleşen fatura bedelinin tahsili maksadıyla ve davalı aleyhine Bursa 19. İcra Müdürlüğünün 2021/8296 esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının borca itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu, beyan ederek davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, ihtiyati haciz kararı verilmesine, davalının itirazında haksız ve kötü niyetli olduğu nazara alınarak alacağın %20'den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle iş bu takibe konu olan siparişin davalı müvekkili ve firması ile hiç bir ilgisi olmadığını, siparişin tamamen müvekkilinin haberi dışında, davacı şirket bölge müdürü ...’in kontrolünde geliştiğini, müvekkiline ait şirket bilgilerinin tamamen habersiz kullanılarak oluşturulan bu siparişin hiç bir zaman müvekkiline ne teslim edildiğini ve yine de müvekkili veya çalışanları tarafından teslim alındığını, davacı tarafça müvekkili arasında akdedildiği iddia edilen sözleşmedeki imza da kesinlikle müvekkiline ait olmadığını, söz konusu imza kuvvetle muhtemel ... tarafından atıldığını,

zira müvekkilinden habersiz olarak fatura düzenleyen bu kişi tarafından bahis mevzuu sözleşmenin de hazırlanacağı ilk akla gelen ihtimal olduğunu, fakat dile getirildiği üzere söz konusu imza kesinlikle müvekkiline ait olmadığını, söz konusu siparişleri kendi kontrolünde gerçekleştiren ... yine siparişlerin teslim alınmasını başka bir adreste kendisinin gerçekleştirdiğini, bundan dolayı 14.07.2021 tarihinde müvekkili tarafından ürünlerin iadesine yönelik fatura hazırlanıp teslim tutanağı ...'e imzalatıldığını, ayrıca dava konusu ürünleri ...Bursa adresinde davacı şirketin yönlendirdiği araçtan kendisinin teslim aldığını,

ürünlerin hala bu adreste olduğunu, defalarca iade almalarını söylemesine rağmen davacı şirketin mallarına sahip çıkmadığını, son olarak... ifadelerinde; bu durumdan ...'ın haberdar olduğu hatta ürünlerden şirket adına 7 koli ürünü teslim aldığını, konunun müvekkili ile ilgisi olmayıp tamamen kendisi ...kontrolünde olduğunu da belirttiğini, bu durum .... isimli kişinin tanık olarak dinlenmesi durumunda ortaya çıkacağını,

TTK'nın 23/2 maddesi uyarınca keşide edilen faturaya itiraz edilmemiş olması halinde fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılacağı hükmü ancak taraflar arasında faturanın keşide edilmesine neden olan sözleşme ilişkisinin ispat edilmesi durumunda geçerli olduğunu, davacı şirketle müvekkili arasında bir sözleşme olmamakla birlikte sözleşme olduğu iddiasında da müvekkilin iradesinin bulunmadığı iradesi dışında bir sözleşme oluşturulduğunu, beyan ederek kötü niyetli ve haksız kazanç sağlamaya yönelik davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacı tarafından davalı aleyhine Bursa 19.İcra Müdürlüğü'nün...esas sayılı dosyası icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itiraz ettiği, mahkemece ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesine karar verildiği, taraflara ait ticari defterlerin incelenmesi sonucunda mahkemeye sunulan bilirkişi raporlarına göre davacının davalıdan 95.609,50.-TL alacaklı olduğunun anlaşıldığı, icra inkar tazminatı talebi yönünden alacağın likit olduğu,

davalının asıl alacak yönünden itirazında haksız olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalının Bursa 19.İcra Müdürlüğünün 2021/8296 esas sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazının iptaline, takibin devamına, İİK 67 maddesi gereğince icra inkar tazminatının koşulları oluştuğu anlaşıldığından 19.121,90.-TLnin %20'si olan miktarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; sadece ticari defterler üzerinden hazırlanan bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiğini, ancak davaya konu siparişin davalı ile ilgisinin olmadığını, siparişin davalının bilgisi dışında davacı şirket müdürü Ziya Yelbey tarafından yapıldığını, siparişin teslim alınmasını da ... in yaptığını, bundan dolayı ürünlerin iadesine yönelik 14/07/2021 tarihinde fatura hazırlanarak teslim tutanağının ...’e imzalatıldığını, sadece iade faturası kesmemesi nedeniyle ticari defterlere dayanılarak itirazın iptaline karar verilemeyeceğini,

davacının sözleşme ilişkisini ispat edemediği gibi malların davalıya teslim edildiğini de ispat edemediğini, ispat yükünün davacıda olduğunu, 18/08/2022 tarihli raporda siparişin Ziya Yelbey tarafından oluşturulup ürünlerin belirtilen adreste muhafaza edildiğini, davalının borçlu olmadığı hususu açıkça belirtildiğini, bu rapor hükme esas alınmasa dahi raporlar arasında çelişki oluşması nedeniyle tekrardan rapor alınması gerekirken çelişkili rapora istinaden karar verildiğini, Bursa 19. İcra Dairesine ... tarafından sunulan yazılı beyan dilekçesi ile siparişin davalıyla ilgisinin olmadığını, farazi fatura kestiğinin anlaşıldığını,

davacı tarafından Ziya Yelbey hakkında malları davalıya teslim etmemesi gerekçesine dayalı olarak görevi kötüye kullanma suçundan Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, davacının bu durumda ürünleri davalıya teslim etmediğini, davalının bu durumdan haberi olmadığını açıkça ikrar etmek anlamı taşıdığını, söz konusu şikayet dilekçesinin yazılı delil başlangıcı sayılarak tanık dinlenilebileceğini, İlk Derece Mahkemesince tanık dinlenilmesine rağmen tanık beyanlarına itibar edilmemesinin yasaya aykırı olduğunu,

mahkemece mahkeme dışı ikrar niteliğinde olan hususların da hiç araştırılmadan karar verildiğini, davalının davacıya faturaya dayalı borcu olmadığı hususu kesin delillerle ispatlandığını, beyan ederek istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı fatura alacağının tahsili için başlatılan vaki icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsili talebine ilişkindir.

Davacı, davalı tarafa özel olarak kolonya ile cam ve plastik şişe üretilerek teslim edildiğini, taraflarından kesilen e-faturanın da e-irsaliye ile birlikte davalı tarafa gönderildiğini, faturaya itiraz edilmemesine rağmen ödeme yapılmaması üzerine icra takibi başlattıklarını, davalının itirazında haksız olduğunu, iddia etmiş, davalı ise davacı taraf ile sözleşme yapmadığını, faturanın farazi olarak davacının çalışanı tarafından hazırlandığını, ürünleri teslim almadığını, sözleşmeyi de kabul etmediğini savunmuş, mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında sözleşme ilişkisi olup olmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır. Davalı akdi ilişkiyi kabul etmemektedir. Fatura miktarı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı şirket davalı aleyhine Bursa 19.İcra Müdürlüğü’nün... esas sayılı icra takip dosyası ile 95.609,50.-TL asıl alacak, 3.824,38.-TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 99. 433,88.-TL üzerinden icra takibi başlattığı, davalının süresi içerisinde borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık noktası bağlamında, taraflar arasında davacının ileri sürdüğü çatı yapımı ve tadilat inşaat işlerinin yapılması konusunda akti ilişkinin kurulmasıyla ilgili ispat yükünün ve hangi delillerle ispat edileceğinin irdelenmesi zorunludur.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince herkes iddiasını ispatla yükümlüdür.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesi; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” şeklindedir.

Sözleşme ilişkisi kurulması hukuki işlem niteliğinde olduğundan diğer sözleşme türlerinde olduğu gibi TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinde de, taraflar arasında akdi ilişki bulunduğu hususu yazılı delille veya ikrar, yemin, ticari defterler gibi diğer kesin delillerle ispatlanmalıdır.

Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereği (2017/394 esas ve 2018/3129 karar, 2016/4681 esas ve 2018/6 karar) benzer davalarda da açıkça vurgulandığı üzere "Kural olarak, eser sözleşmesi, zorunlu şekil koşuluna bağlı değildir. Sözleşmenin kurulması için yazılı şekil şartı yok ise de davalı tarafından sözleşme ilişkisi inkâr edildiği takdirde yazılı delille ispata ilişkin kuralların gözetilmesi gerekir.

Dava sözleşme ilişkisine dayalı olarak açılmış olup yazılı olarak sözleşme yapıldığı davacı tarafından iddia edilmiş, davalı ise sözleşmeyi kabul etmemiştir. Ancak davaya cevap dilekçesinde ve aşamalarda Satış Sözleşmesi ve Proforma Fatura başlıklı sözleşmedeki imzayı kabul etmemiş, ürünlerin teslim edildiğine ilişkin fatura altındaki...

Memiş ile Hamit Akken isimli kişiler hususunda da davalının beyanı alınmamış, mahkemece sadece ticari defterler üzerinden akdi ilişki kurulduğu kanaatine varılmıştır.

Somut olaya döndüğümüzde davacı tarafça, davaya konu kolonya ve şişelerinin üretilmesi hususundaki yazılı anlaşmanın arasında yapıldığı yönündeki iddiasının ispatına yönelik sunduğu sözleşmedeki imzanın davalı tarafından kabul edilmemesine rağmen imza incelemesi yapılmadığı, 21/06/2021 tarihli fatura altındaki ürünlerin teslimine ilişkin fatura altındaki imzası bulunan kişilerin davalının çalışanı olup olmadığının Sgk kayıtları ile araştırılmadığı, davacı çalışanı ...'in şikayetine ilişkin savcılık dosyası incelenmeden karar verildiği, anlaşılmıştır.

Faturanın karşı tarafa tebliğ edilip itiraza konu edilmemiş olması dahi akdi ilişkinin ispatını değil, fatura içeriğinin kesinleşmesini sağlamaktadır. O halde mahkemece tarafların öncelikle tüm itirazları ve delilleri toplanarak özellikle Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/123773 soruşturma numaralı dosyası içeriği incelenerek ve davacının yemin deliline dayandığı gözden kaçırılmadan karar verilmesi için kararın kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme yapılması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... ... · Üye · ... ... · Üye · ... ... · Katip · ...