Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/60 K.2025/1062

Mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin VF624GPA000038383 Şasi Nolu, .......Plakalı ..... marka model aracını 29/06/2020 tarihinde 730.000 km bakımı için davalıya ait .......

Vasıta Araç Tamir Bakım Servisi'ne götürdüğünü, burada aracının rutin bakımları ile birlikte vites kutusu yağı ve vites kutusu filtresi de değiştirildiğini, müvekkili aracını kullanmaya devam ettikten sonra 11/10/2020 tarihinde aracın arızalanarak davalının servisine getirildiğini, davalının bakım sırasında 12 litre eksik yağ koyarak aracın vites kutusunun arızalanmasına yol açtığını, vites kutusuna konması gereken yağın davalı tarafından yarısının konulduğunu, aracın arızalanmasından sonra davalının iş yerine çekici ile getirildiğini ve vites kutusunun yağsız kaldığı,

açılarak tamirat yapılması gerektiğinin belirtildiğini, vites kutusu tamiri sonrası 25 litre yağ konularak önceki rutin bakımında eksik yağ konulduğunun anlaşıldığını, davalının sorumluluk kabul etmeyerek aracın tamiratını yapmadığını, davacının bu arızanın giderilmesi için çekici masrafı da dahil olmak üzere toplam 24.362,00.-TL ödemek zorunda kaldığını,

davalının kusuru sonucu müvekkilin ödediği 24.362,00.-TL'nin ve müvekkilinin aracını kullanamadığı 3 gün için 1.500,00.-TL Araç Mahrumiyet bedelinin tazmin edilmesini talep ettiğini beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşulu ile davalının kusuru sonucu müvekkilinin ödediği 24.362,00.-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek Ticari Temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınmasını, fazlaya hakları saklı kalmak koşulu ile müvekkilinin aracını kullanamadığı 3 gün İçin 1.500,00.-TL Araç Mahrumiyet Tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek Ticari Temerrüt faizi ile davalıdan alınmasını,

yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının ilk kez aracını 29/06/2020 tarihinde müvekkilinin servisine getirdiğini, yapılan bakım sonrasında araç teslim formunda aracına 13 litre yağ konulduğunu görerek ve kabul ederek aracını teslim aldığını, araç bu şekilde teslim alındıktan 4 ay sonra aracına eksik yağ konulduğundan bahisle müvekkilinden bir talepte bulunamayacağını, davacının aracının rötardır sistemine sahip bir ağır vasıta olduğunu, davacının aracının şanzıman yağ kapasitesinin 20-25 litre olduğunu, bunun 5-6 litresinin rötardır türbininin içinde bulunduğunu,

rötardır sistemine sahip araçlarda yağın tamamının çekilmeyip şanzımanda en fazla 15-20 litre yağ değişiminin yapılabildiğini, yapılan bakım sırasında davacının aracının şanzımanındaki yağın mümkün olduğu kadar çekilip yerine ağzına kadar alabildiğince (13 litre) ....marka yeni şanzıman yağı konulduğunu, 4 ay sonra 12/10/2020 tarihinde aracın 760.000 km de yolda kalması üzerine çekici ile müvekkile ait servise getirildiğinde aracın şanzımanında sadece 2-3 litre kadar yağ kaldığının görüldüğünü, bu durumda aracın şanzımanının yağ kaçırdığı ve arızanın bu nedenle meydana geldiğinin tespit edildiğini,

davacının aracın şanzımanını "Ada Üçel Otomotiv" firmasında tamir ettirdikten sonra tekrar aracına taktırmak üzere müvekkile getirdiğini, bu sefer aracın şanzımanı araçtan sökülüp ve komple dağılıp yenilendiği için şanzımana 25 litre yağ koyularak teslim edildiğini, davacının bu durumdan kendi lehine sonuçlar çıkararak haksız kazanç elde etmek istediğini, bu durumun davacı tarafından sunulan .........tarafından düzenlenmiş 17/11/2020 tarihli fatura ile de sabit olduğunu, bu faturaya bakıldığında davacıya ait araca 20 litre şanzıman yağının koyulmuş olduğunun görüldüğünü,

20 litre ile 13 litre arasındaki farkın araç servise ilk geldiğinde şanzımanın daha önce şanzımanda uygunsuz yağ kullanımlarından kaynaklı dipte biriken tortularla kaplı olmasından kaynaklandığını, davacının aracını ikinci kez servise getirdiğinde aracının rötardır sisteminde arıza olduğunu ve İstanbul'da servise götürdüğünü ancak servisin yoğun olması nedeniyle aracı bırakmadığını müvekkiline beyan ettiğini, aradan geçen süre içerisinde aracın başka bir serviste işlem görüp görmediğinin bilinmediğini, araca ilk servise geldiğinde (29.06.2020) 13 lt şanzıman yağı konulmasıyla arızadan sonra geldiğinde (12.10.2020) 25 lt konulması,

ikinci gelişinde şanzımanın araçtan sökülüp dağıtılmış olmasından kaynaklı olduğunu, yoksa şanzıman araçtan sökülmeden şanzımana fabrika çıkışı miktarında yağ konulmasının mümkün olmadığını, davalının eylemi ile araçtaki arıza arasında illiyet bağının söz konusu olmadığını beyan ederek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosyadaki her üç bilirkişi raporu da aynı minvalde sonuç içermekte ve zararın müsebbibinin davalı tarafından verilen eksik ve kusurlu servis hizmeti olduğunu söylediği, İstanbul Teknik Üniversitesi makine mühendisiliği bölümünde görevli bilirkişiler tarafından düzenlenen bilirkişi heyet raporunun usul ve yasalara uygun olduğu, teknik veriler içerdiği, dava konusu aracın 29/06/2020 tarihinde ....Servisinde yapılan 730.000 km bakımında şanzımana 13 litre yağ konulduğu,

bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere ZF 16S2220 + intarder tipi şanzımana normal bakım sırasında 18 litre yağ konulmasının gerektiği fakat davalı tarafın normal bakım sırasında şanzımana 13 litre yağ koymuş olması yukarıda açıklanan yağ değişimi prosedürünün uygun bir şekilde takip edilmemiş olduğunu ve retarder içerisinde bulunan havanın uygun şekilde alınmamış olduğunu gösterdiğinin anlaşıldığı, davacının bu konuda uzmanlığının bulunmadığından aracını teslim almasının olağan olduğu,

davalının üzerine düşen bakım sorumluluğunu gereği gibi yerine getirmediği kanaati oluştuğu ve bilirkişi raporu da hükme esas alındığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 24.362,00-TL aracın tamir bedeli ve 1.500,00-TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplamda 25.892,00-TL’nin dava tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; ayıp iddialarının süresinde ve usulüne uygun ileri sürülmediği yönündeki itirazlarının dikkate alınmadığını, araç teslim formunda araca şanzıman yağından ne kadar koyulduğu açıkça belirtildiğini, araca 13 lt. şanzıman yağı koyulduğunu teslim formu ile öğrenen davacının 4 ay sonra araç 30.000 km yol yaptıktan sonra araca eksik yağ konulduğundan bahisle davalıdan bir şey talep edilemeyeceğini, davacının iddiası ile davaya konu arıza arasında illiyet bağı olmadığını, aksi davacı tarafça ispatlanamadığını,

bilirkişi raporlarında da ortaya çıktığı üzere araçtaki arızanın araca konulan yağ miktarı ile ilgili olmadığı, aracın şanzımanındaki yağ kaçırma problemi ile ilgili olduğunun ortaya koyulduğunu, dolayısıyla davacının davasını ispatlayamadığını, şanzımandaki yağ kaçırma probleminin ne zaman ve neden oluştuğu araştırılmadığını, raporlar arasındaki çelişki giderilmediğini, aracın davalı servise ilk geldiğinde aracın şanzımanında yağ kaçırma problemi olduğunun tespit edilmediğini, bu durum servis belgesi ile de sabit olduğunu, bilirkişi raporlarında bu yönde kesin bir tespit içermediğini,

aracın müvekkiline ait yetkili servisteki ilk bakım tarihi ile (30.06.2020); arıza tarihi (12.10.2020) arasında yaklaşık 4 aylık bir süre olduğunu ve bu sürede aracın 30.000 km yol kat ettiği dikkate alındığında; aracın bu süre içinde başka bir serviste işlem görüp görmediğinin; bir kazaya karışıp karışmadığının araştırılmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, dosya kapsamındaki yazılı deliller, tanık anlatımları ve davacı asilin isticvap esnasındaki beyanları ile örtüşmeyen;

faraziyelere dayalı olarak tanzim edilen bilirkişi raporunun hükme esas alınmaması gerektiğini, hükme esas alınan 12.07.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ilk servise geldiğinde araca eksik yağ konulması sebebiyle sızdırmazlık elemanlarının hasar görerek yağın eksilmesine neden olduğu ve bunun sonucunda dört ay gibi bir sürede şanzıman yataklarının hasar gördüğü kanaatinin oluştuğunun belirtildiğini, oysa 31.03.2022 tarihli celsede isticvap edilen davacı asil beyanında;

zaten ilk servisten sonra arızaya kadarki 3 aylık süreçte aracın herhangi bir yağ akıtmadığını açıkça beyan ettiğini, bu beyana ve dinlenen tanık beyanlarına rağmen faraziyelerle bilirkişi raporu hazırlandığını, davacının müterafik kusuru ile zararın artmasına sebebiyet verdiğinin dikkate alınmadığını, davacı asil isticvap edildiği duruşmada açıkça, müvekkiline ait servisteki ilk bakım sonrası servisteki ustanın kendisine "bir yük taşıma sonrasında (300-500 km sonra) tekrar gel yağ eksiltip eksiltmeyeceğine bakalım" dediğini beyan etmesine rağmen, ustanın dediğini yapmadığını, aracı 300-500 km sonra kontrole getirmediğini,

araçta yağ kaçırma problemi olduğunda aracın ikaz lambasının yanacağı sabit olduğuna göre bu durumda Yerel Mahkemenin kabulüne göre davacı aracı ikaz lambası yanar vaziyette 4 ay ve 30.000 km boyunca kullanmış olacağını, bu hususlar ile davacının müterafik kusurunun değerlendirilmediğini beyan ederek istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, eser sözleşmesi niteliğinde araç tamirinden kaynaklanan zararın tahsili talebine ilişkindir.

Davacı, 29/06/2020 tarihinde aracının 730.000 km bakımı için davalıya ait .... Bakım Servisi'ne götürdüğünü, burada aracının rutin bakımları ile birlikte vites kutusu yağı ve vites kutusu filtresi de değiştirildiğini, müvekkili aracını kullanmaya devam ettikten sonra 11/10/2020 tarihinde aracın arızalanarak davalının servisine getirildiğini, davalının bakım sırasında 12 litre eksik yağ koyarak aracın vites kutusunun arızalanmasına yol açtığını, servis hizmetinin ayıplı olduğunu, iddia etmiş, davalı ise verdiği servis hizmetinde ayıp olmadığını savunmuş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki araç tamirine ilişkin anlaşma 6098 Sayılı TBK'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.

Sözleşme kapsamında davalının üstlendiği araç tamir işini, 6098 sayılı TBK'nun 471/1 inci maddesi ve işin mahiyeti gereği, sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin iş sahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınması anlamını taşır. Buna göre, işi yüklenen yüklenicinin, kararlaştırılan edimleri ifa ederken, mesleğinin tüm kurallarını eksiksiz yerine getirmesi gerekir.

Eserin, sözleşmede kararlaştırılan niteliklerine ya da iş sahibinin beklediği amaca uygun olmaması veya lüzumlu bazı vasıflardan bir ya da birkaçının bulunmaması halinde, ayıplı ifa edildiğinin kabulü gerekir.

Öte yandan, eser meydana getirilirken, iş sahibinin sağladığı malzemenin ayıplı olduğu anlaşılır veya eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkarsa, yüklenici bu durumu hemen iş sahibine bildirmek zorundadır. Bildirmezse bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur (TBK 472/son). Bu hüküm eser sözleşmesinde işinin ehli olan yüklenicinin, iş sahibini uyarı görevi bulunduğunu ortaya koymaktadır (Yargıtay 15.Hukuk Dairesinin 2018/3048 Esas, 2018/2822 Karar). Uyarı görevini yerine getirdiğini kanıtlama yükümlülüğü davalı yükleniciye aittir.

İş sahibinin ayıptan doğan hakları TBK'nın m. 475'te düzenlenmiştir. Bu haklar; sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim ya da ücretsiz onarım isteme hakları ile genel hükümlere göre tazminat isteme hakkıdır. Bunlarda ilk üçü, yani dönme, bedelden indirim ve ücretsiz onarım isteme hakları seçimlik haktır. Tazminat isteme hakkı ise, iş sahibinin zarar görmesi şartıyla her üç seçimlik hakla birlikte istenebilir. Bu haklar sınırlı olarak sayılmış olduğu için bunlar genişletilemez.

Dava konusu .....plaka numaralı aracın 29/06/2020 tarihinde davalı servise rutin bakımı için girdiği, 30/06/2020 tarihinde 730.000 km de iken servisten çıktığı, aracın rutin bakımları ile birlikte vites kutusu yağı ve vites kutusu filtresi de değiştirildiği, bu değişim sırasında şanzımanda 13 lt. yeni yağ konularak araç teslim edildiği, sonrasında araç kullanımda iken 11/10/2020 günü arızalandığını ve çekici ile tekrar davalının servisine getirildiği, aracın vites kutusu yağsız kaldığı ve açılarak tamirat yapılması gerektiği belirtildiği, davacının aracının çekici masrafı da dahil söz konusu arıza için toplam 24.362,00.-TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

Mahkemece öğretim üyesi bilirkişileri tarafından hazırlanan 12/07/2023 tarihli bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere dava konusu.....şasi nolu,....... model aracın 16S2220 + intarder tipi ZF robotize edilmiş manuel şanzımana sahip olduğu; şanzımanın retarder yağı ile beraber 18 litre yağ aldığı, ayrıca kuyruk mili (power take-off) ünitesinin 1 litre yağ gerektirdiği, şanzımanın kullanma kılavuzunda yapılan inceleme sonucunda normal yağ değişimlerinde 18 litre yağ değişimi yapılması gerektiği, kuru bir şekilde şanzıman toplandığında ise 21,5 litre yağ konulması gerektiği belirtilmektedir.

Mahkemece alınan tüm bilirkişi kök ve ek raporlarında dava konusu aracın 29/06/2020 tarihinde ......

Servisinde yapılan 730.000 km bakımında şanzımana 13 litre yağ konulduğu, ancak ZF 16S2220 + intarder tipi şanzımana normal bakım sırasında 18 litre yağ konulması gerektiği, davalı tarafın normal bakım sırasında şanzımana 13 litre yağ koymuş olması açıklanan yağ değişimi prosedürünün uygun bir şekilde takip edilmemiş olduğunu ve muhtemelen rötardır içerisinde bulunan havanın uygun şekilde alınmamış olduğunu gösterdiğini, davacı müşterinin bu konuda uzmanlığı olması ve şanzımana konulması gereken yağ miktarını bilmesinin beklenemeyeceği,

bu nedenle davalının müşterinin şanzımana 13 litre yağ konulduğunu bilerek aracını teslim almış olduğu yönündeki savunmasının da uygun görülmediği, davalı tarafın şanzımana eksik yağ konulmasının nedeni olarak dipte biriken tortuları göstermesinin de gerçekçi bulunmadığı,

şanzıman içerisinde 5 litre tortu bulunması durumunda şanzıman ve rötardır kısa sürede çalışamaz duruma geleceği ve ağır hasar göreceği, böyle bir durumda servisin kullanıcıyı uyarması ve bu şekilde bakım yaparak aracı teslim etmemesi gerektiği,

araca 13 lt. yağ konulması hayatın olağan akışına ve bakım mantığına aykırı olması nedeniyle bu sırada aracın şanzımanında yağ kaçağı olduğunun servis tarafından gözden kaçırılmaması gereken bir durum olup davalı yüklenicinin uyarı görevini yerine getirmeyerek eksik yağ ile aracı iş sahibi davacıya teslim etmesi nedeniyle araçtaki dört ay gibi bir sürede şanzıman yataklarının hasar gördüğü ve davalının da verdiği servis hizmeti ile arıza arasında illiyet bağı olduğu ve hasardan sorumlu olduğu kanaatine varılmış, verilen karar dairemizce de isabetli bulunmuştur.

Kaldı ki davacı ilk servise geldiğinde araçta yağ kaçağı olduğu şikayeti bulunmasa dahi işin uzmanı olan davalı servisin araca 13 lt yağ koyduğu, yani araç şanzımanından 13 lt yağ boşaltıldığı, bu durum şanzıman yağının eksik olduğu, ve bunun şanzımanda yağ kaçağından veya daha önce şanzımana eksik yağ konulduğundan kaynaklanmış olabileceği, bunun yüklenici servis tarafından araştırılması gerektiği, gözden kaçırılmayarak yüklenicinin uyarı yükümlülüğü kapsamında davacının uyarılması gerektiği halde uyarılmayarak aracın o hali ile davacıya teslim edilmesi de davalının servis hizmetini ayıplı verdiği ve davacının ayıp nedeniyle seçimlik haklarını kullanabileceği kanaatini oluşturmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır