Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/678 K.2024/1321

Mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurunun incelenmesi neticesinde;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ...’in, Gökdere V.D.... numaralı vergi kaydı ile çalışan şahıs firması iken karşı taraf....Ltd.Şti.'nin projesinde yapılacak işlerin imalatı işi için 175.850,00.-TL + KDV bedelle anlaşma yaptığını ve kendisine düşen edimleri yerine getirdiğini, yapılan iş nedeniyle müvekkili tarafından karşı taraf ...Ltd.Şti.'ne 14.10.2022 Tarih...NOLU 201.678,00.-TL bedelli fatura kesildiğini ve elektronik ortamda karşı tarafa gönderildiğini, karşı taraf ...

Tic.Ltd.Şti., yapılan sözleşme ve 14.10.2022 Tarih ... nolu 201.678,00.-TL bedelli fatura uyarınca müvekkiline 100.000,00.-TL ödeme yaptığını, bakiye 101.678,00 TL ödenmemesi nedeniyle Bursa 16.İc.Müd.... esas sayılı icra takibi yapıldığını, davalının Bursa 16. İcra Müd. ... esas sayılı icra takibine 03.07.2023 tarihinde itiraz etmesi nedeniyle icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, beyan ederek, Bursa 16. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ve % 20'den aşağıda olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın alacağının zaman aşımına uğradığını, zaman aşımı itirazında bulunduklarını, davacı tarafından düzenlenen faturaya tarafımızca süresi içerisinde itiraz edildiğini ve faturanın kabul edilmediğini, davacı ile müvekkil şirket arasında müvekkil şirketin ... adresindeki işyeri için;

dolap, teşhir ürün masası, ahşap askı, kasa bankosu, kombi dolabı, metal+mdf lam raf, metal mesh yüzeyler ve kaplama ve müvekkil tarafından istenilen işlerin yapımı için anlaşıldığını, taraflar arasında yapılan anlaşmaya davacı tarafın uymadığını, anlaşmaya varılan üretimleri zamanında yapmadığı gibi, yaptığı üretimleri de eksik, istenilen malzemeden yapmayıp kalitesiz malzemeden yaptığını, davacı tarafa müvekkil tarafından defalarca talepte bulunulmasına rağmen eksik üretimlerin tamamlanmadığını, kalitesiz malzemeden yapılan ürünlerde anlaşmaya uygun olacak şekilde doğru malzemeden yapılmadığını, müvekkilinin bu süreçte çok mağdur olduğunu,

kabul anlamına gelmemek şartıyla eksik ve kalitesiz imalatların bedelinin alacaktan düştükten sonra alacak miktarının bilirkişiler tarafından belirlenmesini talep ettiklerini, beyan ederek, davacının haksız ve yersiz davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davanın mutlak ticari davalardan olmadığı ve yapılan araştırmada davacının tacir olmaması nedeniyle davanın nispi ticari dava da olmadığı gerekçesiyle ; davanın görev, dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, Bursa Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna, HMKnun 20 maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın Bursa Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, dava konusu uyuşmazlığın taraflarından olan müvekkilinin ve davacı tarafın tacir olup dava konusunun Türk Ticaret Kanunu uyarınca ticari iş olduğunu, sözleşmeye konusunun da iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olduğunu, Bursa Vergi Dairesi Başkanlığından gelen kayıtlara göre davacı tacir olup tacirlerin tuttuğu defterleri tuttuğunu, ayrıca davacı ....Limited Şirketi'nin (VNKN:...) şirketin %100 hisse ile olup Türk Ticaret Kanunu gereği davacının da tacir olduğunu, açıklanan ve re'sen dikkate alınacak nedenlerden dolayı dava konusunun ticari iş olup Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu beyan ederek istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsili talebine ilişkindir.

Davacı, davalı ile karşı taraf ...Ltd.Şti.'nin projesinde yapılacak işlerin imalatı işi için 175.850,00.-TL + KDV bedelle anlaşma yaptığını ve kendisine düşen edimleri yerine getirdiğini, iş bedeli olan 201.678,00.-TL bedelli fatura uyarınca davalı tarafın 100.000,00.-TL ödeme yaptığını, bakiye 101.678,00 TL ödenmemesi için icra takibi başlattıklarını, davalının itirazının haksız olduğunu iddia etmiş, davalı ise davacı tarafından yapılan işlerin eksik ve ayıplı olduğunu, davacıya borçlu olmadığını savunmuş, mahkemece davanın ticari dava olmaması nedeniyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde mutlak ticari davalar: [(1) Her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları (Ek ibare: 26/06/2012-6335 S.K./1. m.) ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;,

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580. maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava (Ek ibare: 26/06/2012 - 6335 s. K. 1. m.) ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır] şeklinde düzenlenmiştir.

Bunun yanında, TTK'nın 21. maddesi gereğince her iki tarafın tacir olması ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan davalar, taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olması kaydıyla Borçlar Kanununun havale hakkındaki 457 - 462 ve vedia hakkındaki 463 - 482. maddelerinde düzenlenen hususlardan doğan nispî nitelikteki ticari davalar yönünden de ticaret mahkemesi görevlidir.

Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu Kanundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

19.02.1986 tarih 19024 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile T.T.K.'nun 1463.maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre;

1- Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usul Kanunu'nun 177.maddesinin 1.fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,

2- Vergi Usul Kanunu’na istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.

Bir kimsenin Vergi Usul Kanunu'na göre esnaf sayılması, TTK yönünden de esnaf kabul edilmesini gerektirmez. Ticaret siciline ya da Oda'ya kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez (Yargıtay 3 HD 10/09/2018 tarih ...K. sayılı emsal kararı).

O halde toplanan delillerden somut olayda, taraflar arasında mobilya imalatı işine dair eser sözleşmesi ilişkisinin kurulduğu, davacının yüklenici, davalının ise iş sahibi olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından eser sözleşmesine dayalı alacak talebinin TTK 4 ve 5. maddesi uyarınca sayılan davalardan olmadığından eldeki davanın mutlak ticari olmadığı açıktır.

Davanın nispi ticari dava olması için ise her iki tarafın tacir olup hizmetin ve işin tarafların ticari işletmeyle ilgisinin bulunması zorunludur. Bu durumda davalının sermaye şirketi olup tacir olduğu, davacının ise gerçek kişi olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda gerçek kişi olan davacının tacir sayılması için, işin yapıldığı tarih itibariyle tacir olup olmadığına ilişkin araştırma yapılmalıdır. Nitekim dosya içerisinde davacıların tacir olup olmadıklarına yönelik getirtilen kayıtlarda, davacının Vergi Usul Kanunun 177. maddesi uyarınca esnaf işletmesi sınırlarını aştığına yönelik gelir beyannamesinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davacının tacir olduğu ve davanın, nispi ticari dava sayılacağından iş bu davaya bakma görevinin HMK’nun 2. maddesi uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerine ait olduğu kanaatine varılarak ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar verilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esasına girilerek yargılama yapılmak üzre dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar karar verilmiştir.

..... · Başkan ... · ¸e-imzalıdır · ..... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ..... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ..... · Katip ... · ¸e-imzalıdır