Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/2043 K.2023/1921

Baş

BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİİSTİNAF KARARI

DOSYA NO : 2... KARAR NO : 2...

BAŞKAN : ... ÜYE : ... ÜYE : ... KATİP : ...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 24/05/2023

NUMARASI : ... DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ...

DAVANIN KONUSU

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

TALEP DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ... yıllardır kendi işinde .../...' de nakliyeci olarak çalıştığını, davalı taraf, ... İcra Dairesi VE. Sayılı ilamsız icra takibi başlattığını yine ödeme emri 06.08.2022 tarihinde müvekkilinden habersiz olarak muhtara tebliğ edildiğini, müvekkili, kendisine tebligat geldiğinden habersiz olduğundan icra takibi kesinleştiğini ve alacaklı taraf müvekkilinin mal varlığına haciz koyduğun, bankalara İİK.

89/1 haciz ihbarnamesi gönderdiğini, bankalardaki haciz sonrası müvekkili durumdan haberdar olduğunu, karşı tarafla iletişime geçtiğini, davalı taraf müvekkilinin hiçbir borcu olmadığını bilse de dosyayı kaldırmadığını, kötü niyetli olarak açtığı icra takibini iptal etmediğini, haciz tehdidi altında olan müvekkili zorunlu olarak dosya borcunu ödemek zorunda kaldığını, davalı taraf ... ... isimli bir kişiye PTT'den bir ürün gönderdiğini, müvekkili de .../...

PTT' den bu ürünü alarak gitmesi gereken kişinin Tekirdağ'daki adresine 19.07.2022 tarihinde ... plakalı aracıyla ürünü nakliye ettiğini, nakliye parası olarak da 700 TL hizmet ücreti aldığını, iş ilişkisi tamamen müvekkilinin teslim ettiği kişi ile davalı firma arasında olduğunu, müvekkili ürünü 19.07.2022 tarihinde nakliye bedeli karşılığında teslim etmiş olsa da davalı firma ilamsız icra takibi nedeni olarak 25/07/2022 tarihli fatura alacağı olarak müvekkiline fatura keserek bu parayı yukarıda anlattığı şekilde müvekkilinden tahsil ettiğini,

davalı firma ile ürünü alan kişi birlikte hareket ederek müvekkilinin dolandırılmasına sebebiyet verdiğini, bu nedenlerle müvekkilinin, davalıya borçlu olmadığının tespitini, ... İcra Dairesi...

E. Sayılı dosyasına konu takibin bu şekilde iptalini, müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek dosyaya ödemek zorunda kaldığı 12.850,00 TL' nin ödeme tarihi olan 07.11.2022 tarihinden itibaren bankalara uygulanan en yüksek mevduat faiziyle birlikte istirdatını, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Dava ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada 5216 sayılı yasa gereği ... Büyük Şehir belediyesi sınırları içerisine alınan ...’te müstakil bir Asliye Ticaret Mahkemesi olmaması gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava ...Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada taraflar arasındaki ilişki taşıma ilişkisi olmayıp mutlak ticari dava niteliği bulunmadığı gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK. 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir. Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

GEREKÇE

6100 sayılı HMK. 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Dava, ticari satıma konu fatura nedeni ile ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takipte borçlu olmadığının tespiti ile tahsil edilen miktarın istirdadı istemine ilişkindir.

Gemlik Asliye Hukuk Mahkemesince taraflar arasındaki ilişkinin taşıma ilişkisi olduğu bu sebeple davanın mutlak ticari dava olduğu,

... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ise; davanın TTK. hükümleri uyarınca taşıma işinden kaynaklanmadığı ve davanın mutlak ticari dava niteliği bulunmadığı gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

6102 sayılı TTK.nun ticaret mahkemelerinin görevini düzenleyen 5. maddesinin 1. bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmü düzenlenmiştir.

Bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent hâlinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Aynı 6102 sayılı TTK. 12.maddesinde ise "bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.

11 .maddesinde "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.

Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir." 15. maddesinde de "İster gezici olsun ister bir dükkanda veya sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11.maddenin 2.fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." düzenlemesi bulunmaktadır.

Bir kimsenin Vergi Usul Kanunu'na göre esnaf sayılması, TTK. yönünden de esnaf kabul edilmesini gerektirmez. Ticaret siciline ya da oda'ya kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez.

Genel açıklamalar karşısında somut uyuşmazlık bakımından; davalı şirket tarafından ticari satım nedeni ile dava dışı ... ... ile davacı ... ... adına 14/07/2022 tarihli icra takibine dayanak fatura tanzim edilmiş olup, mal davacı tarafından 19/07/2022 tarihinde ilgili Ptt Şubesinden bizzat teslim alınmıştır.

Görevsizlik kararlarında, yerel mahkemelerce davanın taşıma işinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı yönünde hatalı şekilde değerlendirme yapılarak merci tayinine konu kararlar verilmiş ise de; görevin şartının belirlenmesinde ileri yönde başkaca bir araştırma ve değerlendirme yapılmamıştır.

Bu itibarla, dosya içeriğindeki mevcut bilgi ve belgelerden; davalının şirket ve satımın ticari işletmesiyle ilgili olduğu, davacının ise faturanın bizzat tarafı olmakla taşıma işine yönelik dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, bu nedenle dava tarihi de nazara alındığında ihtilafın, Asliye Ticaret Mahkemesinde çözümlenmesi gerektiği tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Bu durumda davanın Bursa 3.Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

6100 sayılı HMK 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 21/09/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır

(X)

... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır