Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/3597 K.2024/39

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; .... İcra Müdürlüğünün ....Esas sayılı dosyası borçlunun itirazı üzere İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiğini,22/02/2022 tarihinde ....plakalı araç Bilecik-Pazaryeri istikametinde seyrederken sürücü .... .... sevk idaresinde .... plakalı araçla çarpışmaları sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada .... ....

2918 K.T.K madde 116 kuralı ihlali tamamen kusurlu bulunduğunu, davacı şirketin ödemiş olduğu tazminatları rucüen tazmin edilmesi zorunda olduğunu, Türk Ticaret Kanunu’nun 1472.

Maddesi hükmüne göre sorumluluğu gereği tarafından rücu' en tahsili talebi olduğunu, davacı şirkete verilen hasarı ödeme yapıldığını, davalı tarafın kusuru oranın rücü edildiğini, T.T.K 1472 mad. gereğince ödediği tazminat haksız fiili ile zarara sebebiyet verenlerden ve bu fiilden sorumlu olanlardan kendi sigortalısına halef olarak geri alma hakkı tanındığını, davacı şirketin poliçelisi .... .... ....-K-....-0 poliçe no'lu ile davalı .... .... karışmış olduğu maddi hasarlı kaza sonucu ödeme yapıldığını, 13/06/2022 tarihinde davalıya ihtar çekilerek ihbar edildiğini, davacı şirket yapılan ödeme miktarı için ....

İcra Müd. ..../.... Esas icra takibi başlatıldığını, 30/11/2022 tarihinde takibe itiraz edildiğini, bu nedenle davanın kabulüne, itirazın iptaline ve takibin devamına; davalı borçlunun .... İcra Müd. ..../....

Esas sayılı dosyasında borca ve tüm fer’ ilerine yönelik itirazının iptaline ve takibin asıl alacak ve yasal faiz oranı üzerinden tüm ferileriyle birlikte devamına, davalı borçlunun, borç miktarının % 20’ sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafın uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN

Dava, .... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..../.... Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada açılan davanın Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla açıldığı, TTK 4 ve 5. maddeleri kapsamında ticari davalara bakmaya görevli olan mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen .... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava ..../.... Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada davacı sigorta şirketi eldeki davayı sigortalısının halef olarak açmış olmasına göre görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyetinin nazara alınacağı, davacının sigortalısının tacir olmadığı, sigortalı aracın ticari niteliğinin bulunmadığı ve davanın sigorta sözleşmesinden değil davalının kusuru ile gerçekleşmesine sebebiyet verdiği iddia edilen haksız fiilden kaynaklandığı, gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK. 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir. Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK. 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Dava,sigorta şirketi tarafından dava dışı gerçek kişiye ödenen tazminatın rücuen tahsili talebi ile açılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.

Bilindiği üzere, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (TTK.) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’nda ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Yine Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.3.1944 tarih 37 Esas- 9 Karar, R.G.3.7.1944 sayılı kararında bu husus "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır.

Davacı sigorta şirketinin sigortalısı gerçek kişi olup, uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Davanın halefiyet ilkesine dayalı rücuen tazminat talebine ilişkin olduğu, dava dışı sigortalının tacir olduğuna ilişkin dosya kapsamında iddia veya belge bulunmadığı gibi sigortalı aracın hususi olduğu, bu nedenle uyuşmazlığın genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Bu durumda davanın İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

6100 sayılı HMK. 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 18/01/2024

.... · Başkan · .... · ¸e-imzalıdır · .... · Üye · .... · ¸e-imzalıdır · .... · Üye · .... · ¸e-imzalıdır · .... · Katip · .... · ¸e-imzalıdır