Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/3776 K.2024/97

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili şirketin ticaret unvanının kılavuz unsuru olan “...” ibaresinin ve 05., 10., 40., 44. Sınıfa dahil emtia ve hizmetlerde öncelik hakkını haiz olduğu “...” esas unsurlu markasının ayırt edilemeyecek kadar aynı/benzeri olan “...” ibaresinin davalı şirketin ticaret unvanından çıkarılmasına ve bu ibarenin davalı şirketin edremit ticaret sicili memurluğu nezdindeki kaydından terkin edilmesine,

müvekkili şirketin ticaret unvanının kılavuz unsuru olan “...” ibaresi ve “...” esas unsurlu markası ile ayırt edilemeyecek kadar aynı/benzer olan “...” ibaresinin kullanıldığı basılı evraklara, ticari amaçlı yapılan yazışmalara ve faturalara, sevk irsaliyelerine, broşürlere, ambalajlara, her cins etiketlere, ticari evraklara vs. basılı madde ile tanıtım vasıtalarına ve tabelalara el konulmasına, toplanmasına, www.idadent.com isimli internet sitesinin erişimin engellenmesine, bu ibarenin her türlü internet ilanlarından kullanımının durdurulmasına dair karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davacının öncelikle dava şartı olan arabuluculuk şartını yerine getirmediğinden davanın esasına girmeden reddi gerektiğini, TPE nezdinde sonuç alamayan davacının son olarak müvekkilinin tescilli markasına karşı ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin .../...

E. Sayılı dosyası ile " Markanın Hükümsüzlüğü" davası açtığını, gerek müvekkilinin gerek davacının faaliyet konusu olan hizmet sektörüne ilişkin 44. sınıfta tescilli marka sahibi ve gerçek hak sahibi müvekkili olduğundan ticari unvanının da müvekkiline ait markayı hukuka aykırı şekilde kullananın esasen davacının kendisi olduğunu, müvekkiline ait markayı hukuka aykırı şekilde kullanmaya devam ettiğini, davacı- karşı davalının müvekkilinin tescilli markasına ve ticaret unvanına tecavüz niteliği taşıyan haksız ve hukuka aykırı ticari unvanının sicilden terkinini, asıl davanın reddini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Dava, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada davacının hak sahipliği iddiasının Türk Ticaret Kanununda düzenlenen ilgili maddeler uyarınca mutlak ticari dava kapsamında kaldığı gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava .../... Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada taraflarca karşılıklı tescilli sınai mülkiyet hakkına dayanıldığı ve anılan yasal düzenlemeler uyarınca tescilli marka hakkına dair davaların ihtisas mahkemeleri olan Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince görülmesi gerektiği, yine Hakim Savcılar Kurulunun 04/03/2005 tarih ve 188 sayılı kararı ile 30.05.2018 tarih ve 839 sayılı ihtisas kararları uyarınca (3) nolu Asliye Hukuk Mahkemeleri ihtisas mahkemesi olarak belirlendiği gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK. 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir. Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK. 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede; Öncelikle, ilk görevsizlik kararı ... 4.Asliye Hukuk Mahkemesince verilmiş olmasına karşın, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce (3) nolu Asliye Hukuk Mahkemelerine ihtisas mahkemesi olarak karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Edremit 3. ve 4. Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmakla merci tayini şartlarının oluştuğu anlaşılmakla olumsuz görev uyuşmazlığının incelenmesine geçilmiştir. Asıl ve karşı dava, ticaret ünvanına tecavüzün tespiti ile meni istemlerine ilişkindir.

6102 sayılı TTK.5. maddesine göre, iktisadi rekabetin objektif iyiniyet kurallarına aykırı her türlü suistimali haksız rekabettir. Bu madde ile hâkime, çevreye, zamana ve günün ekonomik koşullarına uyan, uyarlanabilen geniş ve değişik bir kıstas verilmiştir. Kanunun amacı, ekonomik alanda doğruluk ve dürüstlük esaslarının ihlâlini önlemek olup, 57. maddede de sınırlayıcı olmamak kaydıyla iyiniyet kurallarına aykırı hareketler 10 bent halinde gösterilmiştir.

5. bentde, "Başkasının emtiası, iş mahsulleri faaliyeti veya ticari işletmesiyle iltibaslar meydana getirmeye çalışmak veya buna müsait bulunan tedbirlere başvurmak, hususiyle başkasının haklı olarak kullandığı ad, ünvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtalarıyla iltibasa meydan verebilecek şekilde, ad, ünvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtalarını kullanmak veyahut iltibasa meydan veren malları, durumu bilerek veya bilmeyerek, satışa arzetmek veya şahsi ihtiyaçtan başka her ne sebeple olursa olsun ekinde bulundurma" eylemlerine yer verilmiştir.

10. bentde de “Rakipler hakkında cari olan kanun, nizamname, mukavele veyahut mesleki veya mahalli adetlerle tayin edilmiş bulunan iş hayatı şartlarına riayet edilmemesi” de haksız rekabet olarak sayılmıştır. Rakip olmayanlar bakımından eylemin, 56. madde ile birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira, haksız rekabet hükümleri sadece rakiplerin ekonomik çıkarlarını değil, rekabete dayalı ekonomik düzenin de korunmasını amaçlar.

556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 71. maddesinde "Bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen davalarda, görevli mahkeme ihtisas mahkemeleridir." hükmü getirilmiştir. Bu itibarla tescilsiz marka yönünden 6102 sayılı TTK'nın 56 ve 57. maddeleri anlamında haksız rekabet; tescilli marka yönünden ise 556 sayılı KHK'nın 61. maddesi anlamında markaya tecavüz hükümleri uygulanır.

Genel açıklamalar karşısında somut dava bakımından; asıl ve karşı davada taraflar, kullanılan “...” ve "..." ibaresinin birbirlerinin tescilli ticaret ünvanına aynen benzediğinden, bu durumun haksız rekabet ve ticaret ünvanına tecavüz oluşturduğunu, bu nedenle ticaret unvanını kullanmasının yasaklanmasına, haksız kullanılan ticaret unvanı tescil edilmesi sebebiyle kanuna uygun bir şekilde değiştirilmesine veya silinmesine,

ibarenin kullanıldığı basılı evraklara, ticari amaçlı yapılan yazışmalara ve faturalara, sevk irsaliyelerine, broşürlere, ambalajlara, her cins etiketlere, ticari evraklara vs. basılı madde ile tanıtım vasıtalarına ve tabelalara el konulmasına, toplanmasına, internet sitesinin erişimin engellenmesine, bu ibarenin her türlü internet ilanlarından kullanımının durdurulmasına dair karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesi ve içeriği ile karşı dava ve cevap dilekçesinden taleplerin, tescilli markaya yönelik olmadığı, dava açıldıktan sonra yapılan patent başvurusunun sonuçlanmadığı gibi dosya kapsamındaki belgelerden tescilli markanın bulunmadığı, bu sebeple talebin TTK. hükümleri uyarınca tescilli ticaret ünvanının korunmasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla dosya kapsamından, davacı şirket adına tescil edilmiş bir markanında bulunmadığı ve asıl ve karşı davanın 6102 sayılı TTK. 56,57. madde kapsamlarında haksız rekabet hükümlerine göre ''Ticaret Mahkemesinde'' görülmesi gerekmektedir.

Bu durumda davanın Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi gerekmiştir.

KANUN YOLU

6100 sayılı HMK. 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 18/01/2024

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır