Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/602 K.2023/656

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

TALEP DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Gemlik İcra Dairesi 2020/333 E. Sayılı dosya kapsamında müvekkil aleyhine başlatılan icra takibine ilişkin örnek no:7 ödeme emri taraflarına 19.03.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, Ödeme emrine karşı süresi içerisinde itiraz edilmiş olup ayrıca icra takibine karşı Gemlik İcra Hukuk Mahkemesi'nde borca itiraz davası açıldığını , Gemlik İcra Hukuk Mahkemesi'nde açılan 2020/39 E. Sayılı dava her ne kadar reddedilmiş olsa da İcra Hukuk Mahkemesince şekli bir inceleme yapılmış olup takibe dayanak senet işçi-işveren ilişkisi bağlamında değerlendirilmediğini, takip dayanağı senet, müvekkiline işe girerken teminat amacıyla imzalatıldığını,

imzalı senet müvekkilden habersiz ve hukuka aykırı bir şekilde doldurulup takibe konulduğunu, müvekkili ... ile alacaklı ... arasında işçi - işveren ilişkisi dışında herhangi bir hukuki ilişkisi olmadığını, bu nedenlerle ivedilikle senedin ödenmesini engeller mahiyette teminatsız veya uygun görülecek bir teminat mukabilinde ihtiyat-i tedbir kararı verilmesini, senedin işçi-işveren ilişkisi kapsamında hukuka aykırı bir şekilde imzalatılıp tanzim edildiğinin tespiti ile müvekkili senede dayalı borcu bulunmadığının tespitini, davacı müvekkil lehine davalı hakkında %20'den az olmamak kaydı ile tazminatına hükmedilmesini,

ayrıca davalı taraf aleyhine olacak şekilde yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Dava Orhangazi 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/363 Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada eldeki davanın, davacının dava dışı eski iş yerinde kendisine boş senet imzalattırıldığı ve işten ayrıldıktan sonra senedin davalı tarafından icra takibi başlatıldığı iddiasına dayandığı, tarafları ve konusu itibariyle ticari dava niteliğinde olduğu anlaşılan davanın, 6102 sayılı Türk Ticaret Yasası'nın uygulanmasından kaynaklanan ticari nitelikli uyuşmazlık olması nedeniyle, aynı yasının 1,3,4, ve 5. maddeleri uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava 2022/901 Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada iş yerinde şirket müdürü olarak görev yapan tacir sıfatını haiz davalının, kendi iş yerinde çalışanı olan kişiye (davacıya) elden borç para vermesine karşılık bono aldığı beyanınını hayatın olağan akışına ve ticari teamüllere aykırı olduğu, takibe ve davaya konu edilen bononun işveren ile işçi arasında düzenlenmiş olup taraflar arasındaki uyuşmazlığı iş ilişkisinden kaynaklandığı, aksi yönde herhangi bir makul delilin dosyada bulunmadığı, dolayısıyla temel ilişkinin iş ilişkisinden kaynaklanması gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK. 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir. Karşı görevsizlik kararını veren mahkemece 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyası re'sen dairemize gönderilmiştir.

GEREKÇE

6100 sayılı HMK. 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Dava, menfi tespit davasıdır.

Orhangazi 1.Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatı ile) Mahkemesince; taraflar arasındaki hizmet aktinin mevcut olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nce ise davaya konu bononun işçi işveren ilişkisi kapsamında alındığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununun 1/2. maddesinde “Bu Kanun, 4. maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.

İş Mahkemeleri, 5521 sayılı Kanun ile kurulmuş olan istisnai nitelikte özel mahkemelerdir. 5510 sayılı Kanunun 101. maddesi bu kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceğini hükme bağlamıştır. Buna göre bir davanın iş mahkemesinde görülebilmesi için taraflar arasında işçi ve işveren ilişkisinin bulunması ve uyuşmazlığın bu ilişkiden kaynaklanması gerekmektedir.

İşçilerden işe girişte veya akit devam ederken, işverene verecekleri olası zararlara karşılık teminat amacıyla senetler alınıp iş sözleşmesi sona erdikten sonra icra takibine konulabilmektedir. Bu tür senetlerin iptali amacıyla açılan menfî tespit davalarında görevli mahkeme iş mahkemesidir. İş sözleşmesi sona erdikten sonra düzenlenen ve iş sözleşmesi ile ilgisi olmayan senetlerin iptali davalarında ise genel mahkemeler görevlidir. (Yargıtay 9.Hukuk Dairesi'nin 2016/7446 esas, 2016/ 7364 karar sayılı ilamı da bu yöndedir.)

Somut uyuşmazlıkta davacı, 01/06/2018 tanzim tarihli, 31/08/2018 vade tarihli ve 30.200 TL tutarlı bonoya dayalı icra takibinde borçlu olmadığının tespiti için dava açmış olup, talep konusu senedin kambiyo senedi vasfına haiz olduğu, senet üzerinde açıkça teminat senedi olduğuna dair ibare bulunmadığı, davacının davalıya ait işyerinde 2014-2015 tarihlerinde çalıştığı, davalının ise mezkur bononun iş ilişkisi nedeni ile alındığına dair kabulünün bulunmadığı gibi icra takibinin kambiyo senetlerine mahsus takip olmasına göre ticari dava niteliğinde olan uyuşmazlığın ''Asliye Ticaret Mahkemesinde'' görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.(Yargıtay 20 Hukuk Dairesinin 2015/3623 Esas- 2015/9033 Karar, 2017/10724 Esas- 2018/388 Karar sayılı ilamları da bu yöndedir.)

Bu durumda davanın Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

6100 sayılı HMK. 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 17/03/2023

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır