Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/2609 K.2024/2030

2-... - ... -... VEKİLİ : Av. ... 3-... - ... -v VEKİLİ : Av. ... 4-... - ... ... 5-... - ... ... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Tazminat - İhtiyati Haciz

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme ve inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

İHTİYATİ HACİZ İSTEMİ VE SAFAHAT

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının bağımsız bölüm maliki olduğu binada 12.11.2023 tarihinde yangın çıktığını ve müvekkilinin bağımsız bölümünün zarara uğradığını, zarardan binanın müteahhidi olan 1 numaralı davalının, yangının çıktığı kafe işletmecisi olan 2 numaralı davalının ve yöneticiler olan 3 - 4 ve 5 numaralı davalıların sorumlu olduğunu belirterek bu davalılara karşı şimdilik 149.000,00 TL maddi tazminat ve 1.000,00 TL mahrum kalınan kira alacağı talep etmiş, davalıların mal ve alacaklarına ihtiyati haciz ve bu talebin kabul edilmemesi halinde ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

Mahkemece 05.04.2024 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne, 150.000,00 TL alacak için %15 teminat karşılığında davalıların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verildiği görülmektedir.

Bu karara karşı davalılar ... Yapı Kuyumculuk Limited Şirketi ve ... vekili Av. ... ve davalı ... vekili Av. ... tarafından ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Bu şekilde; istinaf kanun yolu ile dairemiz önüne getirilen uyuşmazlığın, ilk derece mahkemesinin 05.04.2024 tarihli ihtiyati haciz konulmasına ilişkin karar olduğu anlaşılmaktadır.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden davalılar ... Yapı Kuyumculuk Limited Şirketi ve ... vekili Av. ..., verilen ihtiyati haciz kararı uyarınca müvekkillerine ait 39 adet taşınmaza ve 6 adet otomobile ve diğer davalıların mal varlıklarına haciz konulduğunu, ara kararın gerekçesiz olduğunu ve bu nedenle Anayasa'ya aykırı olduğunu, alacağa ilişkin ve ihtiyati haciz yapılmasını haklı gösterecek delillerin bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İstinaf eden davalı ... vekili Av. ..., ihtiyati haczin kanunda belirtilen şartların gerçekleşmediğini ve ihtiyati haciz kararının gerekçesiz olarak verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İstinafa cevap veren davacı vekili, istinaf istemlerinin reddini savunmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı, dava dilekçesinin başlığında ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz talep ettiğini belirtmiş, dilekçenin sonuç kısmında ise ihtiyati haciz ve bu talep kabul edilmez ise ihtiyati tedbir talep ettiğini öne sürmüştür.

Dairemizce yapılan incelemede; ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir arasındaki farklar ile davacının talebinin niteliği değerlendirilmiştir.

Gerek ihtiyati tedbir gerekse de ihtiyati haciz hukukumuzda geçici hukuki korumalar olarak düzenlenmiştir.

İhtiyati tedbir HMK'da 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmü düzenlenmekle ihtiyati tedbir açıklanmıştır.

Bir başka geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." hükmü düzenlenmiştir

Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için ihtiyati haciz ile ihtiyati tedbir arasında ki farklara da değinmek gerekmektedir.

Amaç bakımından ihtiyati tedbir, aynı uyuşmazlık konusu olan taşınır veya taşınmaz malların devrinin önlenmesi, dava sonuna kadar aynen muhafaza edilmesi veya bir tehlike yahut zararın önlenmesi amacıyla HUMK'un 101 vd., HMK'nın 389 vd. maddelerinde öngörülen durumlarda başvurulan bir yol olduğu halde, ihtiyati haciz, bir alacağın tahsilini temine sağlayan bir vasıtadır. İhtiyati hacizde, ihtiyaten haczedilen mal ve haklar, alacaklının açtığı veya yaptığı veya açmayı yahut yapmayı düşündüğü dava veya icra takibinin konusu değildir. Halbuki ihtiyati tedbirde, hakkında tedbir kararı alınan şey, esasen asıl davanın konusudur.

Konuları bakımından ihtiyati haciz sadece taşınır ve taşınmaz mallarla alacak ve haklara ilişkin olabildiği halde, ihtiyati tedbirin konusu daha geniştir. Gerçekten ihtiyati hacze konu teşkil eden şeyler dışında bir şeyin yapılması veya yapılmamasına dair fiil ve hareketler ile bir şeyin teslimi veya bir paranın ödenmesi veya ödenmemesi gibi yükümlülükler de ihtiyati tedbirin konusu teşkil ederler.

Somut olayda dava para alacağına ilişkindir. Bu durumda ihtiyati tedbir söz konusu olmayıp, davacı tarafından başvurulan geçici hukuki korumanın ihtiyati haciz olduğu ve dilekçede ihtiyati tedbir niteliğinde ihtiyati haciz yazılmış olmasının sonuca etkili olmadığı, davacının talebinin ihtiyati haciz olduğu kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Nitekim mahkemece talep ihtiyati haciz olarak değerlendirilmiş ve bu şekilde karar altına alınmıştır.

Mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı bir kısım davalılar tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. Ancak, İİK.nun 265/4 maddesi “İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir.” hükmünü içermektedir.

Buna göre; İİK.'nun 265/4. fıkrası uyarınca ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne ilişkin kararlara karşı itiraz yasa yolu açık olup, yasa yolunda yanılma sonuca etkili olmadığından bir kısım davalılar vekillerince sunulan istinaf dilekçeleri, mahkemece itiraz dilekçesi kabul edilmek suretiyle mahkemece ilgililerin dinlenmek üzere davet edilmesinin ve gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yapılarak itiraz hakkında karar verilmesinin yasal zorunluluk olduğu görülmektedir.

Buna göre üstte açıklanan yasal gerekliliğe göre; mahkemece duruşma açılarak itirazların incelenmesi gerekirken dosyanın istinaf incelemesi için dairemize gönderilmiş olması hatalı olmuştur.

Bu nedenle dava dosyasının, bir kısım davalılar vekillerince istinaf dilekçesi şeklinde verilen dilekçeler itiraz dilekçesi kabul edilerek, itiraz hakkında duruşma açılarak mahkemece değerlendirme yapılması için mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 19.09.2024

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza