Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/3431 K.2024/2447

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının 2022 yılının Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarına ilişkin (Nisan, Mayıs ve Haziran için 125,00-TL olmak üzere toplam 375,00-TL. Temmuz ve Ağustos ayı için 200,00-TL olmak üzere 400,00-TL toplamda ise 775,00-TL) olarak Kooperatif Genel Kurulunca belirlenen aidat borcunu.

2022 yılı Nisan ayı öncesinden kalan bakiye 237,49-TL aidat borcunu ve icra dosyasına sunulan teminat mektubunun paraya çevrilmesinden kaynaklı olarak üye başına düşen 325,00-TL'nı ödemediğini, bunun üzerine davacı kooperatif yöneticileri tarafından davalı birçok kez ikaz edilmiş ise de çabalarının sonuçsuz kalması üzerine Burhaniye İcra Müdürlüğü'nün 2022/...

Esas sayılı dosyası aracılığıyla icra takibine girişildiğini, davalının 13.09.2022 tarihinde icra takibine itiraz etmiş olduğunu, bunun üzerine Burhaniye İcra Müdürlüğünce ... tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalının kooperatif üyeliğinden çıktığından bahisle kendisine tahakkuk ettirilen ortak giderlere katılmayacağını beyan etmiş ise de söz konusu durumun kabulünün mümkün olmadığını, söz konusu kooperatif üyeliğinden çıkma isteminin Yönetim Kurulunca kabul edilmemiş olup davalının üye olarak tüm hak ve yükümlülüklerinin devam ettiğini,

davalının üyesi olduğu Kooperatifin aidat ödeme ve giderlere katılım borcunu yerine getirmediğini, davalının üyelikten çıktığını, bu nedenle aidat ödeme ve giderlere katılım borcu olmadığını iddia etmiş ise de bu durum gerçeği yansıtmadığı gibi kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için iddiası kabul edilse bile yine bu giderlere katılma borcundan tamamen kurtulmuş olmayıp vekaletsiz iş görme ve sebepsiz zenginleşme hükümlerince sorumluluğunun devam ettiğini beyan ederek, Burhaniye İcra Müdürlüğü'nün 2022/....

Esas sayılı dosyasındaki itirazın kaldırılarak takibin devamına, alacağın % 20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı kooperatife verilmesine, yargılama giderlerinin ve kanuni vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Dava Burhaniye ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/.... Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevine giren dava ve işlerden olduğu; Kooperatif Kanunu Madde 99 gereğince " bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır " hükmünün yer aldığı ve Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereğince '' Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Balıkesir ilinin mülki sınırları " olarak belirlendiğinden dava dosyasının görevli ve yetkili Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine dair görevsizlik kararı verilmiştir.

Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava 2024/... Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada, Burhaniye 1.Asliye Hukuk Mahkemesince alınan 16/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda davalının kooperatif üyeliğinin sona erdiğinin tespit edildiği, uyuşmazlığın Burhaniye 1. Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK. 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir. Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede; Dava, davalının kooperatif aidat borcu nedeni ile yapılan icra takibine vaki itirazın iptali talepli davadır. Uyuşmazlık, davanın ticari dava olup olmadığı hususundadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu bakımından da ticaret şirketleri arasında sayılan kooperatiflerle ilgili ana düzenleme şüphesiz ki 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’dur. Bu Kanunun 3. maddesinde kooperatif ve şubelerinin ticaret siciline tescil olunacağı, 7. maddesinde kooperatifin ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanacağı, 98. maddesinde de bu Kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda TTK’daki anonim şirketlere ait hükümlerin uygulanacağı düzenlenmiştir.

Bu düzenleme nedeniyle TTK'nın özellikle anonim şirketlere ilişkin hükümleri ile 1163 sayılı Kanuna aykırı olmayan birleşme, bölünme ve tür değiştirmeye ilişkin hükümlerinin kooperatiflere uygulanacağı ve kooperatiflerin de defter tutmak zorunda olduğu açıktır.

Ayrıca 99. maddesinde tarafı olduğu hukuk davalarının ticari dava sayılacağı düzenlendiği gibi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 179. maddesindeki düzenleme uyarınca kooperatiflerin iflasa tabi oldukları da gözden kaçırılmamalıdır.

Dava, yeni Türk Ticaret Kanunun yürürlük tarihi olan 01.07.2012 tarihinden sonra açılmış olup, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. ... maddesi uyarınca kooperatif ortağı olan davalı bakımından da ticari dava niteliğini haiz işbu davaya 6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesi uyarınca davanın değerine bakılmaksızın Ticaret Mahkemesince bakılmalıdır. Bu itibarla mahkemece, davacı ile davalı arasındaki davanın ticari dava olduğu gözetilerek, uyuşmazlığın esasının ticaret mahkemesince karara bağlanması gerekmektedir.

Bu durumda davanın Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

6100 sayılı HMK. 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/10/2024

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır