Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/4354 K.2025/196

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; " Müvekkil şirket ....Ltd. Şti., .... yılından bu yana faaliyet gösteren ve alanında dünyanın en büyük .... şirketi olarak ....den fazla ülkede üretim faaliyetinde bulunan ve bununla birlikte aynı zamanda pazarlama ve dağıtım hizmeti sunan çok uluslu bir firmadır. Davacı ....Ltd.

Şti. ile davalı taraf (satış noktası işletmecisi) arasında ticari ilişki kapsamında davalı tarafa; .... tarafından sağlanan ürünleri koymak üzere emaneten soğutucu cihaz temini sağlanmıştır. Anlaşma dahilinde davalının kullanımına bırakılan ve mülkiyeti davacı şirkette yer alan .... barkod numaralı soğutucunun iadesi talep edilmiş ise de, davalı tarafından söz konusu soğutucu dolabın müvekkil şirkete teslimi ve iadesi gerçekleştirilmemiştir.

Taraflar arasında akdedilen Emanet Cihazların Geçici Kullanılması Hakkında Teslim ve İzin Belgesi ile takibe konu soğutucunun teslimatı davalı yana yapılmıştır. Ne var ki sözleşme şartlarını ihlal eden davalı yanın geçici suretle teslim almış olduğu soğutucuyu iade etmesi istenmiş, ancak bugüne kadar iadesini gerçekleştirmemiştir.

Taraflar arasında akdedilen Emanet Cihazların Geçici Kullanılması Hakkında Teslim ve İzin Belgesi 1,2 ve 3 no.lu hükümleri uyarınca davalı şirketin mülkiyet davacı şirkette olan cihazları teslim etmekle yükümlü olduğu, bunun gerçekleşmemesi halinde ise yine sözleşmede yer alan cihaz bedelini ödemesi gerektiği açıktır. Davalı yan bunun bilince olup, ilgili sözleşme ile söz konusu bedeli ödeyeceği hususunda kabul, beyan ve taahhüt etmiştir.

Davalı yan ile gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde soğutucu dolabın teslim alınmaması ve/veya soğutucu bedeli ödemesinin gerçekleşmemesi üzerine davalı aleyhinde .... İcra Müdürlüğü'nün .... E. sayılı dosyası üzerinden takibe geçilmiş, ancak davalı işbu takibe de haksız ve kötü niyetli şekilde itiraz etmiştir. Müvekkil şirket soğutucu dolabı teslim alamadığı gibi, soğutucu bedelini de tahsil edememiştir.

Yukarıda izah edildiği üzere davalının işbu itirazının tarafımızca kabulü mümkün değildir. Müvekkil şirket, davalı taraftan itiraza konu icra takibi dolayısıyla alacaklıdır. Davalı taraf tamamen alacağın tahsilini geciktirme gayesi ile hareket etmektedir.

Bu nedenlerle, davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı itirazının iptali ile söz konusu takibin aynen devamına, yine icra takibine konu alacağının likit bir alacak olduğu ve aynı zamanda davalının haksız ve kötü niyetle itiraz ettiği hususları nazara alındığında; davalı borçlunun dava konusu alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesi gerekmektedir. " şeklinde dava dilekçesi sunmuştur.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Dava .....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ....Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada davanın çekten kaynaklanan menfi tespit ve istirdat talebine ilişkin olduğu, açılan iş bu davanın mutlak ticari dava olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası HMK 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava .... Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada Uyuşmazlık konusunun ticari uyuşmazlık olarak kabulü için TTK.'nın 4 maddesinde sayılı mutlak ticari davalardan yahut her iki tarafın tacir olduğu ticari işletmeden kaynaklı olması gerekmekte olup eldeki davanın mutlak veya nispi ticari dava özelliği bulunmadığı gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, HMK 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir. Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme HMK 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

GEREKÇE

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Bilindiği üzere, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’nda ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olayda; dava konusu, davacının davalı ile aralarındaki sözleşmeye göre davalıya teslim ettiğini iddia ettiği soğutucu dolabın iade edilmemesi nedeniyle bedelinin iadesi için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemidir. Davacı tacir olsa dahi davalı tacir olmadığı gibi, dava konusu ihtilafın da 6102 sayılı TTK yer alan mutlak ticari davalardan olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davanın genel yetkili mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Bu durumda davanın ....Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

HMK 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere · GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : .... ... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye-... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza