Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/4682 K.2025/21

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince ... Asliye Hukuk Mahkemesi ve ... Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile dosya yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilmekle dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu alacağını güvence altına almak adına, davalının yurt dışına taşınacak olması ve borcundan kurtulmak maksadıyla mal kaçırma, gizleme veya bu maksatla müvekkilin haklarının ihlal edecek hileli işlemlerde bulunma ihtimalinin yüksek olduğundan öncelikle teminatsız olarak ihtiyati haciz talebimizin kabulü ile sayın mahkeme aksi kanaatte olacak ise de Müvekkilimiz açısından telafisi imkansız zararlar meydana gelmemesi açısından hakkaniyetli bir teminat neticesinde Davalının alacağa yetecek tutarda taşınır ve taşınmaz mallarına, tazminatlarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları ile mallarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesince ...tarihli ...Esas, ...Karar sayılı karar ile, her ne kadar davacı tarafından mahkemelerinde Ticaret Mahkemesi sıfatıyla dava açılmış ise de, davanın ticaret mahkemesi görev alanına girdiği, Mudanya ilçesi Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 26/03/2014 tarih ve 141 sayılı kararıyla; İş Mahkemeleri, Tüketici ve Asliye Ticaret Mahkemeleri yönünden Bursa Adliyesine bağlandığı ve mahkemelerinin ticaret mahkemesi sıfatının kalmadığını, HMK'nın 114. maddesine göre görev dava şartı olduğunu, yasanın 115. maddesine göre mahkemeler davanın her aşamasında dava şartlarının mevcut olup olmadığının kendiliğinden araştırılacağını, bu durumda görevsizlik kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılarak tüm dosya içeriğine göre görevsizlik kararı verilmiştir.

...Asliye Ticaret Mahkemesince, davacı ve davalı tacir olmadığı gibi, davacı ile davalı arasında bir ticari ilişki de söz konusu olmayıp, davacı ile dava dışı ...arasında imzalanan hisse devir protokolünde davalının, dava dışı şirket hissesi devralanın sözleşmeden doğan borcundan sorumlu olacak şekilde anılan hisse devri sözleşmesinde imzası bulunduğu, ancak davalının , hisse devrine konu şirkette öncesinde ya da sonrasında ortaklığı bulunmadığı; dolayısıyla taraflar tacir olmadığından davanın nispi dava sayılamayacağı gibi, şirketler hukukundan kaynaklanan taraflar arasında bir ihtilaf da bulunmadığından davanın mutlak ticari dava olması da söz konusu olmamakla, mahkemelerinin görevli olmadığı gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Bilindiği üzere, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’nda ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Bu genel açıklamalardan sonra;

Somut olayda; davacının, taraflar arasındaki devir sözleşmesi gereğince her türlü borçtan davalı ile dava dışı ...sorumlu olacağını, sözleşme ile ...Ltd Şti.'deki tüm hisselerini davalıya, ...Ltd Şti'deki % 50 hissesini dava dışı ...devrettiğini, davalının ise gayri resmi ortak konumunda olduğunu, ... Ltd. Şti'nin vergi borcunu icra tehdidi altında ödemek durumunda kaldığını belirterek itirazın iptalini talep ettiği, iddianın ileri sürülüş tarzı itibariyle görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmış ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nun 362/1 maddesi uyarınca kesin olmak üzere · GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : ... ... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye -... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza