Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1065 K.2025/1896

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının dava dışı borçlular... Tic. Ltd. Şti'den olan alacağı için İstanbul 20. İcra Müdürlüğü'nün...

E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra dosyası kapsamında müvekkil şirkete haciz ihbarnamesi gönderildiğini, süresi içerisinde hacze itirazda bulunduklarını, buna rağmen davalı tarafından ikinci kez haciz ihbarnamesi gönderildiğini, ikinci haciz ihbarnamesine de itiraz edildiğini, tüm itirazlara rağmen davalının üçüncü kez haciz ihbarnamesinin tebliğini ve müvekkil şirketin icra dosyasına borçlu olarak kaydını talep ettiğini, iş bu haksız talebin icra memuru tarafından reddedildiğini, davalının İstanbul 18. İcra Hukuk Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyası ile icra memur muamelesini şikayet talepli dava açıldığını, İcra Hukuk Mahkemesi dosyasının reddine karar verildiğini, kararın istinaf edildiğini, istinaf talebinin kabul edildiğini, iş bu kararı da temyiz ettiğini, ancak kararın onandığını, tüm bu süreçlerden sonra üçüncü haciz ihbarnamesi gönderildiğini, 1. ve 2. haciz ihbarnamelerinde de belirtildiği üzere davalının müvekkili şirketin uhdesinde herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığını, dosya ekinde sundukları cari hesap ekstresinden de anlaşılacağı üzere davalı ile müvekkili şirketin ticari ilişkisinin 2018 yılının Ekim ayında sona erdiğini,

haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihinin 14/11/2018 olduğunu, iş bu tarih itibarıyla müvekkili şirket ve davalı arasında bir ilişki bulunmakla birlikte müvekkili şirket uhdesinde doğmuş yada doğacak herhangi bir alacaklarının mevcut olmadığını, iş bu sebeplerle 3. haciz ihbarnamesine ilişkin olarak müvekkili şirketin takip borçlusuna ve davalıya borçlu olmadığının tespiti ile İİK madde 89/3 gereğince takibin müvekkili yönünden durdurulmasını, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: huzurdaki davanın bonodan kaynaklı icra takibi yönünden menfi tespit istemi içermesi nedeniyle davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, menfi tespit ve istirdat davaları takibi yapan ve icra dairesinin bulunduğu yer veya davalının yerleşim yeri mahkemelerinde açılacağından Bursa Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, dava şartında ara buluculuk zorunlu olduğundan dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, borçlu ve üçüncü şahıs-davacı arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunu,

borçlunun kiraladığı otobüslerin Kamil Koç tarafından işletildiğinden aralarında bir alacak verecek durumunun olmasının bilindik bir durum olduğunu, iş bu nedenlerle dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddini, yetkisiz ve görevsiz mahkemede ikame olunan davanın bu yönleriyle de reddine, nihayetinde her yönüyle haksız ve yersiz davanın esas yönünden de reddi ile ve icranın durdurulmasına ilişkin taleplerininde reddini, davacıya %40'dan aşağı olmamak üzere tazminata hükmolunmasına, avukatlık ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını savunmuştur.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Dava, Bursa 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/228 Esas sayısında açılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılamada, davanın, İİK’nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davası olduğu, Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevini düzenleyen 6100 sayılı HMK 2. maddesinde "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

Bu kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça , asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir. " hükmü bulunduğu, dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususların ticari davalar olduğu, TTK.

5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava ....Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 89. maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK. 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir. Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede; Merci tayinine konu konu dava; 2004 sayılı İİK'nın 89/3 maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin kararında, 2004 sayılı Kanun'un 89.uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin;

davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.

Her ne kadar Dairemizin çeşitli tarihlerde vermiş olduğu daha önceki kararında, farklı yönde değerlendirme yapılarak aksi yönde kararlar verilmiş olsa da, güncel Yargıtay kararı Dairemizce de yerinde görülerek yapılan değerlendirmede, 2004 sayılı İİK.nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit-istirdat davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına ve görevli mahkemenin,

davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu ve bu durumda davanın Bursa 15. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

6100 sayılı HMK. 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/06/2025

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır