Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/3529 K.2025/3186

T.C. BURSA BAM ...HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

...HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİİSTİNAF KARARI

DOSYA NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ..

TARİHİ

NUMARASI

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVALI

DAVANIN KONUSU : Tazminat 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; ...tarihinde davalının malik olduğu ve ...'un sevk ve idaresinde bulunan ...

Plakalı araç ile tarihinde ...Sokağı kavşağında davacı ...ı'ya ait, sevk ve idaresinde bulunan ....plakalı araca çarpması sonucu yaralamalı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumuna davalı şirkete ait ve davalı sürücü...’un kusurlu hareketleri neden olduğunu, davacının ticari taksi şoförü olup aracını kullanmadığı süre boyuca ticari kazanç kaybı meydana geldiğini, ticari kazanç kaybı için arabuluculuğa başvurulmuş olup arabuluculuk görüşmeleri tarafların katılmamaları nedeni ile anlaşmama şeklinde sonuçlandığını,

...plakalı araç ....A.Ş nezdinde ....poliçe nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalandığını, davacının ...şoförler odasına bağlı ticari taksi şoförlüğü işi ile uğraştığını, davacıya ait , sevk ve idaresindeki ... plakalı araç , ....plakalı araç şoförünün %100 kusurlu ile meydana gelen kazada hasar gördüğünü, bu durum trafik kazası tespit tutanağı ile tespit ediğini, davacının uğramış olduğu kazanç kaybından davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu,

işbu kaza sebebi ile davacıya ait ....plaka sayılı araç........tarihleri arası onarımda kalmış ve bu sürede taksi şoförlüğü yaparak kazanması gereken kazançtan mahrum kaldığını, davacıya ait aracın ticari gelir elde ettiği söz konusu olduğundan dolayı kazanç kaybına uğradığını, tüm bu nedenlere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000-TL tutarındaki ticari kazanç kaybı nedeni ile oluşan maddi tazminat miktarının, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı yandan tahsilini davacı lehine yargılama giderleri ile vekâlet ücretine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN

Dava, ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada, HSK Genel Kurulunca alınan.... tarih ...sayılı kararda ...Asliye Ticaret Mahkemesi kurulduğu, yargı çevresi olarak ... İli mülki sınırları belirlendiği, ilgili kararın yürürlük tarihinin ise 01/09/2021 tarihi olduğu eldeki davanın ise 17/01/2024 tarihinde açıldığından mahkemenin dava konusu uyuşmazlık bakımından görevsiz olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava ....Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada, davacının tacir olmadığı, esnaf olduğu, davacı gerçek kişinin tacir sıfatı bulunmadığından nispi ticari dava koşulları oluşmadığı, mal varlığı haklarına ilişkin davalarda görevli mahkemenin, aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK. 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir. Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile kazanç kaybından kaynaklı tazminatın, trafik kazasına sebebiyet veren davalılardan tahsili isteminden ibarettir.

6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde; "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; TTK'da düzenlenen hususlar ile Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemeler ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır." Devam eden TTK'nın 5/1. maddesinde; "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmü düzenlenmiştir.

Bilindiği üzere 6102 sayılı TTK'nın 12. maddesinde. "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.

Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur." hükmü ile anılan Kanun'un 11. maddesinde. "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.

Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir.” Yine TTK’nın 15. maddesinde de. "İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." düzenlemesi bulunmaktadır.

Genel açıklamalar karşısında görev uyuşmazlığına konu somut dava bakımından;

somut olayda; davacı taksici olup, trafik kazası nedeni ile tamir süresince aracın çalışmaması ile uğradığı kazanç kaybının tahsili amacıyla iş bu davayı ikame etmiş olmakla; davalı ruhsat sahibi şirket olmasına karşın davacının faaliyetinin esnaf faaliyeti sınırı içerisinde kaldığı, ekonomik faaliyetinin sermayesinden ziyade bedeni çalışmaya dayalı olduğu, tacir olmadığı gibi zorunlu mali mesuliyet sigorta şirketinin de davada taraf olarak yer almadığı, yine davanın mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığı, aracın ticari taksi olması davayı ticari dava haline getiremeyeceği, bu nedenle uyuşmazlığın genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Bu durumda davanın...Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

6100 sayılı HMK.23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/11/2025

Başkan e-imza Üye e-imza Üye e-imza Katip e-imza