Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2019/2127 K.2022/439

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/05/2019 tarih, 2018/1210 Esas, 2019/565 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile; Bursa 2. İcra Dairesinin 2018/9396 sayılı dosyasıyla davacı aleyhine kambiyo takibi başlatıldığını, ancak takibe konu bononun teminat amacıyla verildiğini, muaccel bir borcu göstermediğini, bononun arkasında teminat için verildiğine dair şerh bulunduğunu, bononun esasen 11 plakalı aracın kiralanmasına yönelik olarak sözleşme kapsamında verildiğini, davalı tarafın sözleşmeyi ihlal ettiğini ve edimlerini yerine getirmediğini buna rağmen takip başlattığını ileri sürerek borçlu olmadıklarının tespitine ve takibin iptaline, davacı tarafın haksız takip tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davanın reddini istemiş davacının uzun zamandır servis işiyle uğraştığını ve davacıyla internet sitesindeki ve çevresinden edindiği bilgilerden yola çıkarak iletişime geçtiğini ve bir araç kiraladığını, servis araçlarının plakalarının araç malikleri üzerine kayıtlı olduğunu bu nedenle aracın ve plakanın birbirinden bağımsız alınıp satılamadığını, plaka sahibi kimse servis aracının mülkiyetinin de ona ait olması gerektiğini, aracın mülkiyetinin güvence altına alınması için senet düzenlendiğini,

kira sözleşmesi sona erdiğinde araç sahibinin plakayı trafikten çekme belgesiyle sökerek araç satışını tamamladığını, bu sözleşmenin de benzer mahiyette yapıldığını, davacının 38.000,00 TL'lik araç satış bedeline karşılık bu bonoyu düzenleyip verdiğini, bononun arkasındaki yazının da davacı tarafından yazıldığını, davalının aracı aldıktan sonra bir çok masraf yaptığını, kira bedellerini de ödediğini, belirtilen kira miktarının da gerçeğe uygun olmadığını, ancak daha sonra araç mülkiyetini almak istediklerinde araç sahibinin 20.000,00 TL fatura kesmeyi teklif ettiğini bunun üzerine davalının bu bedel üzerinden satışı kabul etmediğini,

aracı çekici vasıtasıyla Gazitur Şirketinin önüne bırakarak bonoyu takibe koyduklarını ileri sürmüş davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, hangi amaç için verildiğine dair bono arkasındaki ibarenin kambiyo hukuku açısından bir anlam ifade etmeyeceği, davacı açısından bunun teminat senedi olduğunu ispata yeterli olmayacağı, gerçekte bir sözleşmenin teminatı olarak verilmiş olsa dahi takibe konulmasını engelleyecek hukuki sebep olmadığı, davacı taraf ancak teminatın paraya çevrilmesinin şartlarının oluşmadığını iddia ve ispat edebileceği, bu durumda sunulan delillerin davayı ispata yeterli olmadığı kabul edilerek davacı tarafa yemin delili hatırlatıldığı, davacı taraf yemin deliline dayanmayacağını bildirdiği gerekçesi ile ispat edilemeyen davanın reddine karar verilerek, dava sebebiyle takip durdurulmadığından bahisle davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmemesine dair karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; senet metni arka sayfası üzerine "16 S 0611 nolu plakanın üzerindeki 2009 model renault master için verilmiştir " ibareli not düşülerek, sözleşme konusu araca teminat olarak verilmiş olduğuna dair şerh düşüldüğü, senet aslı incelendiğinde açıkça görüleceği, davalı yanın, sözleşmenin süresi bittiğinde sözleşmeyi ihlal ettiği , sözleşme hükümlerine uymadığı ve elinde bulunan sözleşmenin teminatı olan bedelsiz senedi de davacı tarafa iade etmediği, senet düzenleme tarihi ile sözleşme tarihinin 05/01/2017 olup , her ikisi de aynı gün olduğu,

davalı taraf hakkında Bursa Cumhuriyet Başsavcılığına 12/09/2018 tarihi itibarı ile UYAP üzerinden suç duyurusunda da bulunulduğu, soruşturma dosyasının mahkemece incelenmediği, davalının sözleşmeden kaynaklanan bir alacağı bulunmadığı gerekçeleri ile istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; icra takibinden sonraki açılan menfi tespit talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı içerisindeki bilgi ve belgeler, ilk derece mahkeme gerekçesinde dayanılan deliller ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, bononun teminat bonosu olduğuna dair davacının yazılı bir delil ibraz etmediği ve bono arkasındaki ''16 S 0611 nolu plakanın üzerindeki 2009 model renault master için verilmiştir " ibaresinin bononun teminat bonosu olduğunu göstermeyeceği, sözleşmede bonoya ilişkin herhangi bir atıf bulunmadığı,

yine davacı tarafça yapılan şikayet üzerine bedelsiz senedin kullanılmasına ilişkin soruşturmada takipsizlik kararı verildiği, davacı tarafça son celsede açıkça yemin deliline dayanılmadığının bildirdiği, dava konusu bononun teminat bonosu olduğunun davacı tarafından ispat edilemediği, bono üzerinde teminattır ibaresinin bulunmadığı tüm dosya kapsamından anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b/1. maddesine göre esastan reddine karar verilmiştir.

imzalıdır