Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2019/871 K.2021/759

....... Asliye Ticaret Mahkemesinin 29/01/2019 tarih,...... esas....... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dilekçesi ile; müvekkili şirketin...... Fakültesinin dış cephe işini yapmak üzere üniversite yönetimi ile anlaşma yaptığını, bu anlaşma sonucunda gerekli olan temperli dış camlar ve düz camlar ile ilgili olarak ... Tic. Ltd.

Şti'ne sipariş verildiğini, bu siparişler ve daha önceki cari hesap için müvekkili tarafından davalı firmaya davaya konu takibe dayanak olan 100.000 TL çek verildiğini, ancak alınan malların müvekkili şantiyesine gelip takıldıktan sonra camların istenen nitelikteki camlar olmadığı ve temperli olmadığının ortaya çıktığını, müvekkili tarafından söz konusu ürünlerin ayıplarının davalıya bildirildiğini ve davalı derhal camları göndermesini istediğini, müvekkilinin de söz konusu camları nakliye firması ile geri gönderdiğini, camların davalı firma tarafından geri alındığını, nakliye ile ilgili olan faturaları sunduklarını,

sonrasında müvekkilinin istediği nitelikteki camların ne zaman geleceğini sorduğunda ellerinde mevcut olmadığını, bir süre beklemek zorunda olduğunu beyan ettiklerini, bunun üzerine işin süreye bağlı olmasından dolayı zaman kaybetme lüksü olmayan müvekkili başka bir firma olan ...... Ltd.

Şti. isimli firmadan söz konusu camları temin ettiğini, alınan bu camlara ilişkin faturaların ekte sunulduğunu, camları temin eden müvekkilinin davalı firma ile görüşüp iade alınan camlarla ilgili olarak verilen takip konusu çekin tarafına iadesine istediğini, müvekkili sonrasında iade edilen ürünler ile ilgili olarak ......

Noterliğinin 07/11/2017 tarih..... yevmiye nolu ihtarnamesi ile iade faturası düzenlendiğini ve gönderildiğini, bu nedenlerle müvekkili şirketin takibe konu ödeme emri kadar borçlu olmadıklarının tespitine, fazla yapılan takip miktarı kadar takibin iptaline, haksız ve kötü niyetli başlatılan kısmı için %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davanın çeke dayalı menfi tespit davası olarak ikame edilemeyeceğini, davacı ile müvekkili şirket arasında gerçekleşen ticaret uyarınca davacı yan ile dava dilekçeleri içeriğinde bahsettikleri ticaretin dışında birden çok ticari ilişki kurulduğunu ve davacının şuanda cari hesap ekstresi uyarınca müvekkiline davaya konu ettikleri çek bedelinin dışında dahi borcu bulunmadığını, bu nedenle davacı yanın iddia ettiğinin aksine ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına konu edilen çekin davacı tarafından müvekkiline sadece... camları için verilmediğini, taraflar arasında mevcut tüm ticari ilişki nedeniyle müvekkiline biriken cari hesap borcundan mahsup edilmek üzere verildiğini, davacının bu aşamaya kadar müvekkili şirkete camın ayıplı olduğuna dair herhangi bir şekilde resmi yahut gayriresmi olarak beyanda bulunmadıklarını, davacıya teslim edilen camların ayıplı olmadığını, davacının müvekkiline siparişin hiçbir evresinde temperli cam ibaresinin belirtilmediğini,

davacı ile ... arasında imza edilen sözleşme suretinin de ilgili üniversitenin rektörlüğünden celbini talep ettiklerini, davacının her ne kadar dava dilekçesi içeriğindemüvekkilinden temin edemediği camları sonrasında dava dışı.... adlı şirketten tedarik etmek zoruda kaldığını ve bedelini ödediğini iddia etse de bu hususun gerçeği yansıtmadığını, davacı yanın iddialarının aksine müvekkilinin tedarik ederek davacı yana teslim ettiği camların ayıplı olmadığını, bu hususa ilişkin müvekkili tarafından Muğla'dan teslim alınan camlar müvekkili şirkete ait işyerinde muhafaza edildiğini,

davacı tarafından cari hesap ekstresi gereği başkaca alacakları bulunsa da müvekkili şirketin bu tutar üzerinden de icra takibi başlatmadığını, bu nedenle de bahse konu çek açısından davacı yanın borçlu bulunmadığına yönelik taleplerinin hukuken yerinde olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, çekin bir ödeme vasıtası olduğu, mevcut bir borcun tediyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerektiği, satış sözleşmesinde satıcı ve alıcının borçlarını aynı anda ifa ettikleri yönünde yasal karine getirildiği, karinenin aksini iddia eden davacının siparişe konu camlar için çekin verildiğinin ispat yükü davacıda olup yazılı delille ispatlamak zorunda olduğu,

tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde davacının davalıya 100.000 TL bedelli çekin ödenmesine dair iade faturasının kayıtlı olduğu ve bu iade faturası ile birlikte 25.755,79 TL davacının davalıya borçlu olduğu tespit edildiği ve tarafların beyanlarında da verilen 100.000 TL bedelli çekin bizatihi camlar için verilmediği cari hesap borcu içinde verildiği ileri sürüldüğü ve davacının sadece camlar için çekin verildiğinin yazılı ve kesin delillerle ispat edilmediği gibi çekin ödeme aracı olup mevcut borcun tasfiyesi amacıyla verildiğinden ve davacının defter kayıtların da düzenlenen iade faturası kayıtlı olmasına

rağmen borçlu olduğu anlaşılmakla çekin mevcut cari hesap ekstresinden kaynaklanan borcuna karşılık verildiğinin sabit olduğu ve ödenmediğinden, gerekçeli denetime açık hüküm kurmaya elverişli bilirkişinin 15/11/2018 tarihli raporuna itibar edildiğinden bahisle açılan davanın sübut bulmadığından reddine, davalının ihtiyati tedbir uygulanarak alacağına kavuşmasının engellenmediğinden bahisle kötü niyet tazminatının reddine karar verildiği görülmüştür.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; çek takibinin 98.590 TL asıl alacak ile başlatıldığı, davalı firmaya borcunun 30.000 TL olduğu ve takibin 68.950 TL'lik kısmının iptal edilmesine ilişkin dava olduğu, davalının malları iade almasına rağmen iade faturasını kabul etmediği, çekin cari hesap için verildiği, defterlere göre iade faturası kabul edildiği takdirde borcunun 25.755,79 TL olduğu, ayıba ilişkin inceleme yapılmadığı, bu nedenlerle mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi istemli istinaf edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 72. maddesine göre kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

SMM bilirkişisi tarafından hazırlanan raporda, davacı defterine göre davacının davalıya 125.755 TL borçlu, davalı defterlerine göre davacının davalıya 129.628 TL borçlu olduğu, davalının kestiği faturalar davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının kestiği kendi defterinde kayıtlı olan 01.10.2017 tarihli 103.872 TL bedelli fatura davalı defterinde kayıtlı olmadığı, davacıya iade edildiği, bu faturanın ödenmesi için davacı ihtarname gönderdiği, davalı defterinde kayıtlı olup davacı defterinde görünmeyen 100.000 TL ödeme olduğu, iade edilen camlara ilişkin davacının nakliye faturası sunduğu,

iki tanesinin Bursa-Muğla arası olduğu ve haziran ayında kesildiği, diğeri ağustos ayında kesildiği iade faturasının ise ekim ayında düzenlendiği, davalı ise kendi aracı ile camları geri aldığını beyan ettiği, davacının kestiği fatura içerisinde montaj-demontaj masrafı da olduğu, davacının BA-BS formu ile Maliyeye bildirdiği, davacının ödemesinin işlendikten sonra ve iade faturasından sonra davalıya 25.755 TL borçlu olacağı bildirildiği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte bilirkişi raporunda belirtilen davalının defterlerinde kayıtlı olan 7053 ve 6748 nolu fişlerin işlemlerinin açıklattırılması gerekmektedir. Ayrıca davalı tarafından bir kısım camları geri iade alındığı belirtilmiş ise de ne kadar miktarın geri alındığı açıklanmamıştır.

Bu nedenle davalı isticvap edilerek iade alınan mal miktarının açıklattırılması ve iade faturasında nakliye-demontaj ücretlerinden bahsedildiği görüldüğünden bu ücretlerin ne ile ilgili olduğu başka bir deyişle davacının camları geri söktürmesinden kaynaklı bir gider mi olduğu, nakliye bedelinin ise davalıdan mal alımına ilişkin nakliye bedeli mi yoksa iadeye ilişkin nakliye bedeli mi olduğu hususuna ilişkin açıklamalar yaptırılıp isticvap doğrultusunda ek rapor aldırılarak sonucuna göre karar vermek üzere yerel mahkeme kararının kaldırılması,

buna göre davcının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza