Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2019/936 K.2021/603

2-... - ... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : ALACAK

KARAR TARİHİ : 30/04/2021

KARAR YAZIM TARİHİ : 05/05/2021

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/12/2018 tarih, .... E-K sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili, müvekkili ile davalılar arasında mal alışverişi olduğunu, malların karşılığı olarak bonoların verildiğini, kambiyo hukukundan kaynaklanan haklarını kullanamayan davacının, aleyhine sebepsiz zenginleşen davalılar hakkında temel ilişkiye dayanarak talepte bulunacağını, TBK’nın 77. maddesine göre, sebepsiz zenginleşenin, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduğunu, davacı zamanaşımı nedeniyle kambiyodan haklarını kullanamadığından temelde yer alan sözleşme ilişkisine istinaden, aksi takdirde sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde alacak talep ettiklerini ileri sürerek, 7.000 TL’nin tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalılar vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, sebepsiz zenginleşmeden bahsedilemeyeceğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davaya konu senetlerin 3 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, zamanaşımı süresi dolduğu için kambiyo senedi vasfını kaybettiği, senedin yazılı delil başlangıcı mahiyetinde bulunduğunu, tanık vs. delil ile ispatlanabileceği, davacının tanık ve yemin deliline dayanmadığını bildirdiği, davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalılar arasında mal alışverişi olduğunu, malların karşılığı olarak bonoların verildiğini, davalıların borcun varlığını, senetteki imzalarını inkar etmediğini, sebepsiz zenginleşmede ispat yükünün davalıda olduğunu, davalıların sebepsiz zenginleştiklerini, ticari defterler incelenmeden karar verildiğini, mahkemece senetlerin yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğunun açıklandığını, tanık ile ispat edilebilen durumda yazılı defterler ile de ispat hakkının kullanılabileceğini belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, zamanaşımına uğramış bonolardan kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Zamanaşımına uğramış olan bonodan dolayı kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilir. Bu durumda, taraflar arasında temel ilişki bulunması halinde, böyle bir senede yazılı delil başlangıcı olarak dayanılabilir. Temel ilişkide ispat yükü davacıdadır. Davacı, davalı ile aralarındaki temel ilişkiyi tanık dahil her türlü delille ispatlayabilir. Temel ilişkide zamanaşımı süresi, dayanılan asıl borç ilişkisinin tabi olduğu zamanaşımına tabidir.

Taraflar arasında temel ilişki yoksa, 6102 sayılı TTK'nın 732. maddesine göre sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak dava açılabilir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nun 732. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı olarak açılan takip ve davalarda zamanaşımı süresi senedin zamanaşımına uğradığı tarihten itibaren 1 yıldır. İspat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene (keşideciye) aittir.

Somut olayda, dava dilekçesinde zamanaşımına uğramış bonalardan dolayı temel ilişkiye, aksi halde sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talepte bulunulduğu, zamanaşımına uğramış senetlerin yazılı delil başlangıcı niteliğinde bulunduğu, davacının temel ilişkiyi tanık dahil her türlü delille ispat edebileceği, davacının delil olarak tarafların ticari defterlerine dayandığı, mahkemece taraf ticari defterleri incelenmeden karar verildiği, sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacağın, senetlerin zamanaşımına uğradığı tarihten itibaren 1 yıl içinde talepte bulunulacağı, anılan talep yönünden zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, mahkemece davacının satışa dayalı temel ilişkiye dayalı alacağı yönünden, TBK’nın 146. maddesine göre zamanaşımı süresinin 10 yıl olması nedeniyle, davacının delil listesinde dayandığı tarafların ticari defterleri incelenerek, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza