Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2020/329 K.2023/205

..

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

.. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : .. KARAR NO : ..

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : ..

NUMARASI

..Esas, .. Karar

DAVACI

...-... ... VEKİLİ : Av. ... .. DAVALI : ... - ... VEKİLLERİ : Av. ... . Av. .... DAVA : Tazminat KARAR TARİHİ : .. KARAR YAZIM TARİHİ : ...

.. Asliye Ticaret Mahkemesinin .. tarih, .. Esas, .. Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen .. tarihli “..” gereğince, davalı tarafından içerisinde araç kurulama havlusu olan otomatik satış makinelerinin davacıya teslim edilmesi, karşılığında bu makinelerin .. ili sınırları içerisinde yer alan benzin istasyonlarına pazarlanması,

bu suretle de araç kurulama havlularının tüketiciye ulaştırılmasının amaçlandığını, bu kapsamda 15 adet makine ve 10 bin bedeli olan 55.215,00 TL’'nin ödendiğini, ayrıca makinelerinin nakliyat ve depo masrafı için de toplam 2.900,00 TL masraf yapıldığını, .. ili ve ilçelerinde yer alan 7 adet akaryakıt istasyonunda makinaların kullanılmaya başlandığını, ancak makinalarım arızalı olduğu, cihazlardan alınan havluların kesimi sırasında düzgün havlu vermediği,

havluların yapısının sert olduğu ve suyu emme kabiliyetinin iyi olmadığı şeklinde bir çok şikayetin tarafına iletildiğini, ayrıca sözleşmenin tanzimi sırasında davalının araç kurulama havlusunun boyutları ve özellikleri konusunda kasıtlı ve kusurlu olarak yanılttığını, numune ile makinelerden çıkan araç kurulama havlusunun aynı boyutta olmadığını küçük olan havlunun tüketiciye beklenen faydayı sağlamaktan uzak olduğunu, emme kabliyetinin zayıf ve yüzey üzerinde selülöz parçacıkları bıraktığını, yine otomotik satış makinelerinden belirtilen miktar kadar ürün çıkmadığını,

davalıya bu durumların bildirilmesine karşın herhangi bir somut girişimde bulunmaması üzerine sözleşmenin .. tarihli noter ihtarnamesi ile feshedildiğini, davalı da .. tarihli cevabı ihtarnamesinde, makinelerin arızalı olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği takdirde gereğinin yerine getirileceğini belirttiğini, bunun üzerine ..Asliye Hukuk Mahkemesinin ..

Değişik iş sayılı dosyasından alınan raporda, tarafına teslim edilen makinaların çalışmadığının, cihazlardan alınan havluların, sert yapısının yanında suyu emme kabiliyetinin iyi olmadığının ve temizlik sırasında selüloz parçacıkları şeklinde kalıntılar bıraktığının tespit edildiğini ileri sürerek sözleşme nedeni ile yapılan 61.865,00 TL masrafın ve uğramış olduğu zararın şimdilik 5.000,00 TL'sinin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, sözleşmenin davacı tarafından haklı neden olmaksızın feshedildiğini, teslim edilen cihaz ve ürünlerin ayıplı olmadığını, meydana gelen arızaların da kullanım süresi ve kullanıcı kaynaklı olduğunu, davacının yaptırdığı tespitin tek taraflı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; taraflar arasında rulomatik bayiilik sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşme ile davacıya 15 adet rulomatik makinesi ve 11 adet kurulama havlusu teslim edildiği, ancak teslim olunan cihazlar ve ürünle ilgili müşterilerden şikayet geldiği, bu durumun davalıya bildirildiği, yine davadan önce .. Asliye Hukuk Mahkemesinin..

D.iş sayılı dosyasından tespit yaptırıldığı, buna göre gerek rulomatik makinelerinin gerekse bu makinelerde kullanılan havluların kullanıma elverişli olmadığı, makinelerin çalışmadığı, çalışan makinelerin ise havluların makineden kesilerek çıkarılması sırasında düzgün havlu alınmasının mümkün olmadığı, cihazlarda alınan havluların davacıya verilen örnek havluya göre daha kalitesiz sert yapılı ve suyu emme kabiliyetinin iyi olmadığı ve kurulama sırasında da yüzeyde selüloz parçacıkları bıraktığı tespit edildiği,

dosyada talimat yoluyla alınan bilirkişi raporunda da bir adet rulomatik makinesi hariç 14 tane rulomatik makinesinin arızalı olduğu ve hiç çalışmadığı ancak makinelerde kullanılan kurulama havlularında kullanıma engel bir ayıp bulunmadığının belirlendiği, rulomatik makinelerinin ve kullanılan havluların bir bütün halinde ayıpsız olarak çalışması durumunda işlevlik kazanacağı ortada olduğundan raporlar arasında çelişkiden söz edilemeyeceği, davacının sözleşmeyi feshinde haklı olduğu,

bayilik sözleşmesi kapsamında ödemiş olduğu bedelin iadesi ile davacıya teslim edilen 15 adet rulomatik makinesi ve 10.000 adet kurulama makinesinin davalıya iadesi gerektiği, ek zararların kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile taraflar arasında akdedilen.. tarihli ..

Bayilik sözleşmesinin feshine, 55.250,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, sözleşmeye konu 15 adet Rulomatik makinesi ve 10000 adet kurulama havlusunun davalıya iadesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur,

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; davanın hile iddiasına dayalı sözleşmenin iptali olmasına karşın bayiilik sözleşmesinin feshi ve tazminat olarak kabulü ile yargılama yapılmış olmasının doğru olmadığını, ayrıca bayiilik sözleşmesi sürekli borç doğuran sözleşmelerden olduğundan fesih geriye doğru değil aksine ileriye etkili sonuç doğurduğundan edimleri yerine getirilmiş bir alım satımı yapılan makine ve araç kurulama bezinin ve bedelinin taraflar arasında iadesine karar verilmesinin doğru olmadığını,

neticei talep bölümünde " bayilik sözleşmesinin feshine" karar verilmesi talep edilmemiş olmasına rağmen talep edilmeyen konuda karar verildiğini, davaya konu 14 adet rulomatik makinadaki arızanın üretimden mi, montajdan mı yoksa kullanımdan mı olduğuna ilişkin yeniden rapor alınması yönündeki talebinin dikkate alınmadan karar verildiğini, tanıklarının dinlenmediğini, davacının kesin süreden sonra sunmuş olduğu ödeme belgelerine itibar edilmesinin doğru olmadığını, usulü kazanılmış hakların dikkate alınmadan delillerin değerlendirildiğini, talimat mahkemesince kendilerine tebligat yapılmadan davacı tanıkların dinlendiğini,

bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulduğunu, süresi içerisinde ayıp ihbarını yapılıp yapılmadığının değerlendirilmediğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Davacı, taraflar arasında akdedilen .. tarihli ..” sözleşmesi gereği, davalının .. ili ve çevresinde bayiiliğini üstlendiğini, bu kapsamda 15 adet makine ile 10 bin rulonun teslim edildiğini, ancak makinaların arızalı olup havluların da ayıplı olduğunu, ayrıca sözleşmenin kurulması aşamasında araç kurulama havlusunun boyutları ve özellikleri konusunda yanıltıldığını, arıza ve ayıplara ilişkin şikayetlerin giderilmediğinden haklı nedenle sözleşmenin feshedildiğini iddia ederek teslim olunan makinalar ve araç kurulama havlu ürünü karşılığı yapılan ödemenin yanında yapılan masrafların da davalıdan tahsilini istemiş,

davalı ise cihaz ve ürünlerin ayıplı olmadığını, cihazlarda meydana gelen arızaların da kullanım süresinden ve kullanıcıdan kaynaklı olduğunu, sözleşmenin haklı nedenle feshedilmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında akdedilen 5 yıl süreli ..tarihli....sözleşmesinde, davacının .. ili ve çevresinde perakende davalının ürettiği ve/veya pazarlamasını yaptığı.. isimli otomatik satış makinası ile araba kurulama havlusunu satışını üstlendiği, bu kapsamda ilk sipariş ürün olarak 15 adet makine ile 10.000 adet araba kurulama havlusunun davacıya teslim edildiği, karşılığı 55.215,00 TL’'nin davalıya ödendiği, davacı tarafından davalıya keşide edilen .. tarihli noter ihtarnamesinde, teslim edilen makinaların arızalı, kurulama bezlerinin de ayıplı olduğundan bahisle sözleşmenin feshedildiği ihtilafsız olup, uyuşmazlık sözleşmenin haklı nedenle feshedilip feshedilmediği noktasında toplanmaktadır.

Dosya kapsamında bulunan ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .. D.iş sayılı dosyasından alınan tespit raporu ile yargılamada alınan bilirkişi raporunda, sözleşme kapsamında teslim olunan .. isimli cihazın akaryakıt istasyonlarında ve benzeri yerlerde kullanılmak üzere tasarlanmış, 1- TL madeni paranın haznesine atılması suretiyle 1 adet araç kurutma havlusu veren otomatik çalışan bir cihaz olduğu,

dolayısıyla cihazın ve cihazdan sağlanan ürünün birbiri ile bir bütün olup birbirinin mütemmim cüz’i oldukları anlaşılmakta ise de, gerek değişik iş dosyasında yapılan incelemede ve gerekse yargılamada talimat yoluyla yapılan keşif sonucunda düzenlenen raporda, ambalajı hiç açılmamış ve/veya kullanılmış cihazların biri hariç arızalı olduğu tespit edilmiş va fakat arızanın imalattan mı yoksa kullanıcı kaynaklı olup olmadığı ve varsa ayıbın gizli ya da açık ayıp olup olmadığı ve süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunup bulunmadığı hususlarında herhangi bir tespit ve değerlendirmenin yapılmamıştır.

Hal böyleyken ilk derece mahkemesinin cihazların ayıplı olduğu şeklindeki gerekçesi dosya kapsamıyla uyumlu olmamıştır.

Öte yandan; taraflar arasında imzalanan bayiilik sözleşmesi yanında davalı şirketin davacıya vermiş olduğu kaşe ve imzalı garanti belgesinde, davacının davalıya teslimi yapılan cihazlarda işçilik ve malzeme hatalarından kaynaklı arızalarda 2 yıl süresince ücretsiz onarımın garanti edildiği, sözleşmenin 2. bendinde kullanım hatasından meydana gelen arızalar vb arazıların istisna tutularak bu hususların tespitinde tek yetkilinin davalı şirket olduğu, garanti hükümleri ve süresince yetkili servis olarak hizmet verileceği taahhüt edilmiştir.

Davacının sözleşmenin feshinden önce, davalıya dava konusu cihazlar hakkında arıza şikayetlerinin geldiğini ve arızaların giderilmesini talep ettiği, nitekim bu hususun davalının bilgisi dahilinde olduğu davacıya gönderdiği “kurum içi özel” isimli yazışma içeriğinden sabit olup, davacının arıza şikayeti ile ilgili personel görevlendirildiği ancak davacının bundan imtina ettiği ileri sürülmüştür.

Hal böyle olunca, eldeki davada davacı tarafça bayiilik sözleşmesinin haklı nedenle feshinden dolayı uğranılan zararın tazmini istenmiş olmasına göre, davacının sözleşmenin feshinde haklı olup olmadığı, haklı nedenle fesih halinde uğranılan menfi zararın tespiti noktasında az yukarıda belirtilen hususlar gözetilerek konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak toplanacak tüm deliller hep birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu ilk derece mahkemesinin kararının HMK.'nın 353(1)a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalı · ... · Üye* · ... · e-imzalı · ... · Üye · ... · e-imzalı · ... · Katip · ... · e-imzalı