Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1465 K.2024/1059

Av. ...

DAVA

Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

KARAR TARİHİ : 28/06/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 28/06/2024

Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/09/2018 tarih,....Esas ve ...Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilin .... plakalı özel halk otobüsünün maliki olduğunu, özel halk otobüslerinde manyetik bilet veya akıllı kart kullanıldığını, bu hizmetlere ilişkin tüm paranın davalı şirkette toplandığını, araç maliklerine taşıdıkları yolcu sayısını bildirmek sureti ile hak etmiş oldukları tutarların faturalarının kesilmesinin istendiğini, otobüs sahiplerinin de bildirilen tutara ilişkin olarak,

biniş hasılatı + KDV şeklinde fatura düzenlediğini, ayrıca davalı şirketin, sözleşme gereği sistem işletim bedeli aldığını, buna ilişkin olarak komisyon + KDV fatura düzenlemekte olduğunu, yapılan sözleşme gereği sistem işletim bedelinin, biniş hasılatının %11 + KDV olarak hesaplanacağının belirtilmiş olduğunu, bu durumda davalı şirketin düzenleyeceği faturaya esas olacak matrahın KDV'siz hasılat tutarı olması gerektiği halde matrahın kapsamına KDV’de dahil ettiğini, sözleşme gereği belirlenen %11 oranının tarafların anlaşması sonucunda önce %8’e düşürülmüş, akabinde 2013 yılı 6. ayında %4,5 olarak belirlendiğini,

01.01.2010-20.12.2016 tarih aralığında müvekkilinin hak edişinden hakkı olmadığı halde fazladan kesinti yaptığını, dava konusu ile birebir aynı olan davanın davalı şirket aleyhine sonuçlandığını, temyiz denetiminden geçerek kesinleştiğini ileri sürerek 17.248,48 TL’nin ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı taraf ile yapmış oldukları sözleşmede “sistem işletim bedeli”nin biniş hasılatının %11 + KDV'si olarak hesaplanacağının ve ayrıca itiraz müessesesinin de düzenlenmiş olduğunu, davacı tarafın bugüne kadar düzenlenmiş olan faturalara itiraz etmeyerek kabul etmiş olduğunu, sistem işletim bedeline ilişkin faturaların taraflar arasında akdedilen sözleşmeye ve protokole uygun olduğunu, KDV'nin davacı tarafça müvekkil şirkete ödenmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve toplanan deliller doğrultusunda, davacının alacağı sözleşmeden kaynaklanan bir hak olup teknik anlamda bir hak ediş olmadığı gibi sözleşmede tarafların dava açma hakkı kaldırılmadığından, davacının itiraz müessesine müracaat etmeden dava açabileceği, bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi 2010-2016 yılları arasında davalının hakettiği komisyon miktarını yanlış hesaplamak suretiyle davacıdan 17.391,91 TL fazla kesinti yaptığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; davacının faturalara karşı sözleşmede düzenlenen itiraz hakkını kullanmadığını, itiraz etmeksizin faturaları kabul ettiğini, müvekkilinin düzenlediği faturaların sözleşmeye uygun olduğunu, rapora itirazlarının karşılanmadığını, raporda hukuki değerlendirme yapılmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Davacı, maliki olduğu özel halk otobüsü ile toplu taşıma hizmeti verdiğini, bu bağlamda davalı ile aralarında akdedilen sözleşme gereği, taşımada manyetik bilet veya akıllı kart kullanıldığını, taşıma hizmeti karşılığı davalıya faturalar düzenlediğini, ayrıca davalının sözleşme gereği sistem işletim bedeli adı altında düzenlediği fatura bedelini hakedişten mahsup ettiğini, ancak davalının bu süreçte düzenlediği faturaların sözleşmede belirlenen usule aykırı olduğunu, buna göre fazladan tutarın hak edişten kesildiğini belirterek fazladan ödenen tutarın tahsilini istemiş, davalı ise düzenlediği faturaların sözleşmeye uygun olduğunu, davacının faturalara itiraz etmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin m.3/d hükmüne göre, sistem işletim bedeli biniş hasıtatının %11+KDV olarak belirlendiği, dolayısıyla sözleşmede açıkça sistem işletim bedelinin biniş hasılatının % 11 olarak öngörüldüğü, daha sonradan bu oranın 15.08.2008 tarihi itibari ile önce %8’e; daha sonradan 03 05.2013 tarihi ile %4,5 + KDV’ye düşürüldüğü, uyuşmazlığın davacının kesmiş olduğu faturaların KDV dahil tutarlar üzerinden %11 sistem işletim bedeli +KDV faturaları düzenlenmesi hususundan kaynaklandığı,

sözleşme ile biniş hasılatı üzerinden %11+KDV tutarında sistem işletim bedelinin davalı tarafa ödenmesinin kararlaştırıldığı, bu durumda davacının kesmiş olduğu faturaların KDV dahil tutarlarına %11 oranının uygulanmasının doğru olmadığı, zira KDV'nin tahsil eden için gelir unsuru olamayacağının açık olduğu, sistem işletim bedelinin davacının kesmiş olduğu faturaların KDV hariç tutarları üzerinden belirlenmesi gerektiği, davalının bu şekilde davacının hakedişinden fazladan mahsup yapmak suretiyle sebepsiz zenginleştiği, hukuki değerlendirme mahkemeye ait olduğu,

gerekçeli ve denetime açık raporun hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırılık görülmediği, sözleşmede tarafların dava açma hakkı kaldırılmadığından davacının itiraz müessesine müracaat etmeden dava açabileceği, işbu davanın konusu ile birebir aynı olan ve davalı şirket aleyhine verilen Bursa .. Ticaret Mahkemesi ..Esas- ..

Karar sayılı ilamının Yargitay 11. Hukuk Dairesi'nin 2015/6112 Esas 2015/13936 Karar sayılı ilamı ile onandığı anlaşılmakla davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ve gerekçesine yönelik istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir.

Açıklanan bu nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye -... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza