Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1572 K.2024/1113

Davacı vekili dava dilekçesi ile: müvekkilinin ....Belediyesi'nden almış olduğu ihale gereği hizmet alım sözleşmesi kapsamında ...Belediyesi sınırları içinde park, bahçe bakım ve çevre temizlik hizmet işlerini üstlendiğini, müteveffa ...'ın bu ihale kapsamında müvekkil firma çalışanı iken, 08.01.2014 tarihinde meydana gelen iş kazası neticesinde vefat ettiğini, davalının iş kazasının olduğu dönemi kapsayan S-44235699-0-0 poliçe no.lu işveren mali mesuliyet sigortası ile sigortalayanı olduğunu, müteveffa mirasçıları tarafından açılan dava neticesinde....Mahkemesinin 28.03.2018 tarih, ...

E. - ... K. Sayılı hükmü ile verilen karar istinaf incelemesi neticesinde değiştirilerek, 2.396,81 TL maddi ve toplam 80.000 TL manevi tazminatın işleyecek faizi ve yargılama giderleri ile birlikte müvekkil şirket ve ...Belediyesi Başkanlığı'ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine kesin olarak karar verildiğini, İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün.... E. Sayılı dosyası ile müvekkili şirket ve...

Belediye Başkanlığı aleyhine icra takibi yapıldığını, müvekkili şirketin icra dosyası üzerinden 162.371,42 TL, müteveffanın mirasçılarına ödeme yaptığını, davalı sigorta şirketinin teminat limitleri dahilinde kalan tazminat ve ferilerini dava ihbar edilmesine rağmen ödemediğini belirterek müvekkili firmanın ödemek zorunda kaldığı tutardan davalı kurumun sigorta poliçesi kapsamında ödemek zorunda olduğu bedelin tespitini ve HMK gereği fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla ve işbu davada alınacak bilirkişi raporuyla belirlenecek doğru bedellerin tespit edilmesiyle birlikte yargılama esnasında ıslahla artırmak üzere,

belirsiz alacak davası olarak şimdilik 500 TL'nin müvekkil firma lehine karar altına alınmasını ve söz konusu tutara ödeme tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; yetki ve zamanaaşımı itirazı ile birlikte davaya konu poliçede teminat limiti şahıs başına 200.000-TL olarak belirtildiğini, yine poliçe özel şartlarında manevi tazminat talepleri azami 50.000-TL ile sınırlı olmak kaydıyla ve poliçe limitleri içerisinde teminata dahil edildiğini, sigortacının sorumluluğunun hiçbir durumda poliçe üzerinde belirtilen limitleri aşamayacağını, öncelikle müteveffanın sigortalı şirket işçisi olup olmadığı ile dava konusu olayın iş kazası niteliğinde olup olmadığının tespiti gerektiğini, kazanın işçinin kusuru ile gerçekleştiğini,

poliçenin Sosyal Sigortalar Kurumunun sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat taleplerini teminat altına aldığını, davanın açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkili şirketin faiz tutarından sorumlu tutulmamasını talep ettiklerini belirterek öncelikle davanın usulden reddine, aksi halde esasa ilişkin itirazları kapsamında davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu uyarınca; icra takibine konu ilam nedeniyle davacının 20/01/2020 tarihinde 162.371,00 TL ödeme yaptığı, kaza tarihini kapsayan poliçe sebebiyle davalı sigortalının kusuru oranında sorumluluğunun bulunduğu, davacının %15 kusuruna tekabül eden miktarın 30.358,16 TL olarak belirlendiği gerekçesi ile bu miktarın ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; müvekkilinin ödediği miktardan müşterek müteselsil sorumluluğa dair hüküm gereği sorumlu olduğunu, poliçenin 200.000,00 TL kişi başına bedeni ve 50.000,00 TL manevi tazminat limitli olduğunu, ihbara rağmen davalı tarafından ödeme yapılmadığını, kusursuz sorumluluk hali dahi sorumluluk doğurduğundan kusur oranıyla hesaplamanın yanlış olduğunu, müvekkilinin ödemekle yükümlü olduğu tutarın sigorta poliçesindeki risk ve teminat olarak ifade edilen kısımlar olduğunu, poliçenin kusur oranına bağlı olmayıp müvekkilinin taşıdığı tüm riskleri miktarla sınırlı olarak kapsadığını,

bu nedenle müvekkilinin mali olarak ödemekle yükümlü olduğu bedelin tamamının karşılaması varsa diğer üçüncü kişilere rücu etmesi gerektiğini, dolayısıyla kusur oranına göre davalının ödeme yapması gerektiği tespitine itiraz ettiklerini, ayrıca mahkemece ticari faiz yerine yasal faize hükmedilmesinin de hatalı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; davanın iş kazası sebebiyle vefat eden işçinin mirasçılarına ödenen maddi ve manevi tazminatın işveren mali mesuliyet sigortası kapsamında poliçeyi düzenleyen müvekkili şirketten rücuen tahsili talebine ilişkin olduğu halde mahkemece nitelendirmenin hatalı yapıldığını, takibe konu dilen ilamda davacı ve dava dışı ...

Belediyesi aleyhine hüküm kurulduğunu, davacının kendi kusur sorumluluğundaki miktarı ödemesi ve bu miktarı talep etmesi gerektiğini, yerel mahkemece bu husus dikkate alınmadan davacının ödediğini tutarın % 15 'ine denk gelen kısma karar verildiğini, kusur oranında davacının rücu edebileceğine katılmakla birlikte hesaplamanın yanlış tutar üzerinden hatalı yapıldığını, 162.371,42 TL'nin % 15'inin 24.355,71 TL olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, iş kazası sonucu vefat eden işçinin hak sahiplerine yapılan ödemenin işveren sorumluluk sigorta poliçesine dayalı rücuen tazmini istemine yöneliktir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu iş kazasına konu olayın gerçekleşmesinde sigortalı işverenin kusur oranına göre inceleme ve değerlendirme yapılmıştır.

İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları 1. maddesinde; poliçenin işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek davalar sonunda ödenecek tazminat miktarlarını, poliçede yazılı meblağlara kadar temin edeceği, sigortacının ayrıca bu sigorta ile ilgili olarak bir dava açılması halinde hükmolunan mahkeme masrafları ile avukatlık ücretlerini ödemekle yükümlü olacağı ve hükmolunan tazminatın sigorta bedelini geçmesi halinde sigortacının avukatlık ücreti dahil dava masraflarına ancak sigorta bedeli nispetinde iştirak edeceği düzenlenmiştir.

Dosya kapsamında bulunan İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesine göre bedeni kazalarda kişi başına sigorta limiti 200.000,00 TL'dir. Poliçenin “Özel Şart ve Klozlar” başlıklı kısmında 50.000,00 TL limitle manevi tazminat talepleri de teminat kapsamına alınmıştır.

Müteveffa mirasçıları tarafından sigortalı ve dava dışı ... Belediye Başkanlığına yönelik açılan dava neticesinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 2018/4083 Esas, 2019/3848 Karar sayılı ilamı ile 2.396,81 TL maddi tazminat ve toplamda 80.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan 08/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte müteselsilen tahsiline karar verilmiş, ilamın takibe konu edildiği İstanbul ........ İcra Müdürlüğünün .......... Esas sayılı dosyası üzerinden davacı tarafından 162.371,42 TL ödeme yapılmıştır.

Davaya dayanak sigortalı ödemesine konu ilam gereği davacı işveren vefat eden işçi mirasçılarına karşı diğer kusurlu üst işverenle birlikte müteselsil olarak zararının tümünden sorumlu tutulmuştur. Bu nedenle işveren sorumluluk sigortası yapan davalı sigorta şirketinin de işverenin sorumluluğunu üstlenmiş olması nedeniyle aynı işveren gibi % 100 kusura isabet eden bedelden sorumlu olduğu, zararın tümünü ödedikten sonra diğer kusurlu kişilere dönerek ödediği bedeli TTK'nın 1481. maddesine göre tahsilini talep edebileceği, bir başka deyişle, davalı sigorta şirketin sigortalının uğradığı zararı poliçe limiti dahilinde tazmin etmesi gerekir. ( Emsal,Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/10106 E. 2014/17709 K. sayılı ve 2023/6043 E. 2024/3350 K. sayılı ilamları)

Bunun yanında vefat eden işçinin mirasçılarının sigortalıya yönelttiği tazminat talebi sigortacıya ihbar edildiğinden gecikmeden kaynaklı faizde sigortacı/davalı tarafından karşılanması gerekir.

Bu itibarla, mahkemece sigortalının rücu istemi yönünden sigortacının sigorta limiti ile sınırlı sorumluluğu bulunduğu, maddi tazminata ilişkin takibe konu 2.396,81 TL miktar ve bu miktara bağlı ferilerinin teminat limiti içerisinde kaldığı,

ancak sigortacının manevi tazminat sorumluluğunun 50.000,00 TL limit ile sınırlı olması sebebiyle icra takibi kapsamında manevi tazminata ilişkin sigortalı ödemesinden sigorta şirketinin ancak 50.000 TL limit yanında bu miktara tekabül eden avukatlık ücreti dahil dava masrafları ve faizden sorumlu olacağı gözetilerek davacı sigortalı ödemesinden maddi ve manevi tazminat limitine tekabül edecek miktarın hesaplanmasına yönelik alınacak taraf ve yargı denetimine elverişli rapora göre sonuca gidilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın kaldırılması gerekmiştir.

Öte yandan, davaya konu uyuşmazlık TTK'da düzenlenen ticari iş niteliğinde olması sebebiyle hüküm altına alınan miktara ticari faiz türü yerine yasal faiz uygulanması, davanın nitelendirmesinde, kusur oranına göre belirlenen miktarın 24.355,71 TL olmasına rağmen miktar hesabında hata yapılması, suç üstü ödeneğinden karşılanan arabuluculuk ücreti hakkında karar verilmemesi ve ayrıca hüküm altına alınan miktara yönelik faiz başlangıç tarihinin infaza elverişli olarak hüküm yerinde gösterilmemesi de doğru görülmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle; tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır