Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1865 K.2021/1389

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/06/2021 tarih 2021/564 Esas, 2021/682 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı dava dilekçesinde; şirketine ait envanter defteri, yevmiye defteri, defteri kebir, genel kurul müzakere, pay defterlerinin kaybedildiğini, bu nedenle mağduriyetlerinin giderilmesini ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiş,

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Yerel mahkemece tensiple birlikte davanın; 6102 sayılı TTK. 82/7 madde uyarınca ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede açılmadığı gerekçesi ile reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı asil istinaf dilekçesinde; muhasebecisinin yanlış yönlendirmesi nedeni ile 15 günlük süreyi bilmediğini bu nedenle kararın kaldırılmasını talep etmiş,

Davacı vekili ise 07/09/2021 tarihli beyan dilekçesinde özetle; mahkeme kararında davacının defterlerini 18.02.2021 tarihinde teslim aldığını ve o gün kaybettiğini fark ettiğine dair beyanına davacının dava dilekçesinde deyinmiş olduğu belirtilmiş ise de; müvekkilinin dava dilekçesin söz konusu ziyaa ilişkin olarak fark ettiği tarihi bildirmemiş olduğu, dava ve beyan dilekçelerinde, söz konusu ziyana ilişkin doğru ve kesin tarihleri verememiş olması nedeni yerel mahkeme tarafından eksik bilgi ve belgelerle verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK. 82/7 maddesi uyarınca ticari defter ve belgeler hakkında zayi istemine ilişkin olup mahkemece dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde davanın reddine karar verilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Ticari belge ve defterlerin zayi olması nedeni ile belge verilmesi 6102 sayılı TTK'nun 82/7 maddesinde düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyai öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde kendisine bir belge verilmesini isteyebilir..." hükmü uyarınca davanın zayi olduğunun öğrenilmesinden itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede açılması gerekir. Bu husus dava şartıdır.

Talep niteliği itibariyle çekişmesiz yargı işlerine tabidir. 6100 sayılı HMK. 385/1 maddesi uyarınca çekişmesiz yargı işlerinde, niteliğine uygun düştüğü ölçüde, basit yargılama usulü uygulanır.

6100 sayılı HMK 317/3.maddeye göre basit yargılama usulünden cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi verilmesi usulü bulunmamaktadır. Yine HMK. 320.maddeye göre; davaya cevap dilekçesi verildikten sonra mahkemece ön inceleme yapılır. Ön incelemenin dosya üzerinden de yapılması mümkündür. Basit yargılama usulünün düzenlendiği aynı madde hükmü gereğince mahkeme, mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği belirtilmiştir.

Mevcut davada ise öncelikle incelenmesi gereken; ön inceleme tutanağı düzenlenmeden veya ön inceleme duruşması yapılmadan hak düşürücü süre nedeniyle karar verilip verilemeyeceği hususudur. Belirlenen bu hususlar kamu düzeni ile ilgilidir. Bu sebeple istinaf dilekçesinde gösterilmese dahi re'sen inceleme yapılması gerekir. Bu nedenle, Dairemizce de bu husus öncelikle incelenerek aşağıdaki şekilde değerlendirilmiştir.

Belirtildiği üzere HMK'nın 385/1 maddesi uyarınca çekişmesiz yargı işlerinde, niteliğine uygun düştüğü ölçüde, basit yargılama usulü uygulanır. Basit yargılama usulünün düzenlendiği aynı yasanın 320/1.maddesinde mahkeme, mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği belirtilmiştir.

Somut dava bakımından; yerel mahkemece verilen karar niteliği gereği duruşma açılmaksızın verilebilecek kararlardan değildir. Mahkemece; tensip yapılmamış, duruşma günü belirlememiş dosya üzerinden 29/06/2021 tarihli karar verilmiştir.

İkame edilen bir dava da mahkemenin ; tüm tarafların ileri sürdüğü istek ve deliller yerine getirildikten sonra toplanan tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekir ise de dava dilekçesinde davacı şirket yetkilisi ticari evrakların 18/02/2021 tarihinde teslim alındığını ve o gün kaybettiğini fark ettiği açıkça belirtmiş olup dava ise 23/06/2021 tarihinde açılmıştır.

Bu beyan karşısında yasa metninde aranan 15 günlük hak düşürücü süre geçmiş olup mahkemece usul ekonomisi ilkesi gereğince araştırılacak değerlendirilecek başkaca husus bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere 6102 sayılı TTK 82/7. maddesindeki 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde davanın açılmadığı anlaşılmakla mahkeme kararı ve gerekçesi yerinde olup davacının istinaf başvurusunun HMK. 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır