Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/2024 K.2024/1565

... VEKİLLERİ : Av. ... ... Av. ... ...

DAVA

İpoteğin Kaldırılması (Fekki)

KARAR TARİHİ : 24/10/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 24/10/2024

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili adına kayıtlı .... parsel eski kayıt, ... ada, ...parselde kayıtlı taşınmaz için ve kaydı üzerine davalı bankaca 20.12.2011 tarih ve .... yevmiye numarası ile 1. Dereceden ipotek tesis edildiği,

müvekkilinin davalı banka ile herhangi bir kredi sözleşmesi tesis etmemiş ve kredi sözleşmesine de kefil olmadığını, müvekkilinin ipotek veren 3. Kişi konumunda olduğunu, müvekkili tarafından davalı bankanın Demirtaş Bursa şubesinden ipoteğin terkini talep edilmiş ve davalı bankaca 10.02.2015 tarihli ipotek fek yazısı hazırlanarak bir suretinin müvekkiline teslim edildiğini, davalı banka tarafından Osmangazi Tapu Müdürlüğü’ne hitaben tanzim edilen ipotek fek yazısı ile “Kemtaş Tekstil İnşaat San.ve Tic.

AŞ.’ye kullandırılan kredilerin teminatı teşkil etmek üzere alınan ... adına kayıtlı Bursa ili, Osmangazi ilçesi,.... parsel sayılı yerdeki meyve bahçesi nitelikli gayrimenkul üzerine 20.12.2011 tarih ve ... yevmiye no. ile tesis edilen 1.000.000,00 TL.lik ipoteğin fekki için…”şeklinde hazırlanmış ve bir örneğinin de müvekkiline verilmiş olduğunu, müvekkilinin de davalı bankanın ipotek fek yazısına işlemin yapılacağı inancıyla güven duyduğunu, ancak banka yetkililerinin ipotek fek işlemini yerine getirmediğini,

davalı bankanın anılan tarihte ipoteğin tekini yazısı ile ipotek hakkından feragat ettiği ve müvekkilini anılan tarih itibariyle ibra etmiş sayılacağı, Yargıtay uygulamasının da bu şekilde olduğunu beyanla müvekkilin davalıya bankaya borçlu bulunmadığının tespiti ile, müvekkili adına kayıtlı Bursa ili, Osmangazi ilçesi, ... köyü eski ... parsel ve yeni ... ada ... parselde kayıtlı taşınmaz kaydı üzerinde yer alan 20.12.2011 tarih ve ... yevmiye numaralı ipoteğin 10.02.2015 tarihli fek yazısı kapsamında kaldırılmasına,

terkinine ve davalı banka tarafından müvekkili aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi yapılmaması bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ... şubesi ile dava dışı .... arasında düzenlenen kredi sözleşmesine istinaden adı geçen şirkete kredi açılmış ve kullandırılmış olduğunu, söz konusu kredi sözleşmesine istinaden de davacı ... tarafından kendi adına kayıtlı BURSA İLİ Osmangazi ilçesi,... parsel sayılı meyve bahçesi nitelikli gayrimenkul üzerine 20.12.2011 tarih ve ... yevmiye no ile tesis edilen 1.000.000,00 TL bedelle ipotek tesis edildiğini, söz konusu taşınmaz üzerindeki ipoteğin devamı sırasında dava dışı ... tarafından taşınmazın 05.02.2015 tarihinde ipotekli hali ile satın aldığı,

daha sonra ise ... tarafından 15.11.2019 tarihinde yeniden satın alındığı, söz konusu taşınmazın Kemtaş AŞ.nin kredi borçları nedeniyle kredilerinin teminat olarak ipotek verildiği, taşınmazın ipotek akit tablosunun 1. Maddesinde yer alan “..buna ilaveten Bankamız merkez ve şubeleriyle yapmış olduğu ya da ileride yapacağı kambiyo senetlerinin iskonto ve iştirasından namına açılmış ve açılacak bilcümle borçlu ve alacaklı cari hesaplardan veya lehine verilmiş ve verilecek teminat ve kefalet mektuplarından ve Bankamızın merkez ve şubeleri borçlu, keşideci, muhatap, ciranta, aval, kefil, müşterek borçlu,

yeddiemin ve sair sıfatlarla imzasını havi olarak işleme kabul ettiği kambiyo senedi mukavele, sözleşme, taahhütnameve sair ile ithalat ihracat ve bilimum kambiyo ve kısa, orta ve uzun vadeli kredi işlemlerinden ve sebepsiz zenginleşme haksız fiil, kanun gibi diğer her türlü sebepten doğmuş ve doğacak borçlarının teminatını..” sağlamak üzere düzenlendiği,

ipoteğin fekki bankamızca bildirilinceye kadar hüküm ifade etmek üzere süresiz olarak tesis edildiği dikkate alındığında söz konusu ipoteğin bankaca fekedilinceye kadar resmi sentte yazılı sebeplerle asaleten ve kefaleten doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminatını oluşturabileceği açık olup ipoteğin müvekkili tarafından fekkedilmediği, davacı tarafça ipoteğin devam ettiğinin bilinmediği iddia edilmiş ise de anılan süre zarfında taşınmazın birden fazla kez el değiştirdiği, davalı bankanın ipoteğin fek yazısı tapu siciline ulaşana dek fek talebini geri aldığı hususunun Yargıtay ....

Hukuk Dairesi içtihatları ile de banka lehine haklılık sebebi olarak görüldüğü, müvekkili bankanın kredi borçlusu lehine ipotek verilen şirketin doğmuş ve doğacak borçları nedeniyle ipoteğifek etmemesinde haklılık bulunduğu , davacının kredi asıl borçlusu Kemtaş AŞ.nin borçlarından dolayı imzalamış olduğu ipotek akit tablosundaki tutarlar ile müvekkili bankaya sorumluluğunun devam etmekte olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; taraflar arasında düzenlenen ipotek akit tablosunun resmi şekilde tapu sicil müdürlüğünde yapılmış olup taraflar arasında sözleşme niteliğinde ve tapu kaydına bağlı olarak tüm hükümleri ile geçerli olduğu,

ipotek akit tablosuna göre taşınmazın maliki ...’ın 20.12.2011 tarihli ipotek tesis işlemi ile dava dışı kredisi Borçlusu....nin davalı bankaya olan doğmuş ve doğacak borçlarına teminat teşkil etmek üzere asıl borç ve faizleri ile birlikte 1.000.000,00 TL limit ile ipotek tesis ettiği, 10.02.2015 tarihinde ipoteğin tesisine esas kredi borcunun tamamen ödendiğinden bahisle ipoteğin fekki için davalı bankaya müracaat ettiği,

davalı bankanın ipoteğin fekki yazısının hazırlamış iken ipoteği fekketmediğinin daha sonra kendileri tarafından öğrenildiğinden bahisle ipoteğin fekki talepli olarak iş bu davayı açmış ise de yaptırılan incelemede ipoteğin fekki istenen 10.02.2015 tarihinde lehine ipotek tesis edilen dava dışı kredi borçlusu Kemtaş AŞ.nin davalı bankaya olan kredi borçları toplamının 5.721.234,03 TL olduğu,

her ne kadar ipotek tesis edildiği tarihte ilk kullanılan kredi borcunun tamamen ödenerek borcun kapatıldığı anlaşılmış ise de ipoteğin fekki istenen tarih itibariyle kullandırılan krediler nedeniyle dava dışı kredi asıl borçlusu şirketin davalı bankaya borçluluğunun devam etmekte olduğu, ipoteğin dava dışı kredi borçlusunun doğmuş ve doğacak borçlarından dolayı tesis edildiği,

bu nedenle davalı bankanın ipoteği fekketmemis işleminin yersiz olduğundan söz edilemeyeceği gibi öte yandan bu süre içinde taşınmazın ipotekle yükümlü olarak el değiştirmiş olması da göz önüne alınarak ipotek yükümlülüğünün bilinmemesinden de söz edilemeyeceği göz önüne alınarak anılan tarih itibariyle ve halen ipoteğin fekki koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla yerinde görülmeyen ipoteğin fekki istemli davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile. Dava dışı borçlu .... A.Ş.'nin davalı Vakıflar Bankasından kullanmış olduğu ... No'lu ve 150.000,00 TL bedelli kredisine karşılık, müvekkili ...'ın Bursa İli, Osmangazi İlçesi, ... Köyü (... parsel eski kayıt) .. pafta, ... ada, .. parselde kayıtlı taşınmazına ipotek tesis edildiğini, müvekkili işbu kredi sözleşmesine hiçbir şekilde kefil olmadığından ipotek veren 3. şahıs konumunda olduğunu, müvekkilinin ipotek tesis amacı olan ...

No'lu kredi ise davalı banka kayıtları ile sabit olduğu üzere 03.01.2013 tarihli 104.796,47 TL tahsilat ile kapatıldığını, söz konusu ipoteğin davalı tarafça 10.02.2015 tarihli yazısı ile terkin edildiğini, kredinin borçlusu olan Kemtaş A.Ş.'nin 10.02.2015 tarihinde davalı bankaya henüz kat edilmemiş 5.721.234,03 TL borcu olduğu 09.02.2021 tarihli bilirkişi raporu ile belirlendiğini, dava dışı asıl borçlu Kemtaş A.Ş., davalı Vakıfbank ...

Şubesi'nden kullanmış olduğu krediye karşılık Diyarbakır İli, ... İlçesi, ... Ada, .. parselde kayıtlı toplam ... adet bağımsız bölüm kaydına davalı banka lehine ipotek tesis işlemi gerçekleştirildiğini, Vakıfbank ....Şubesi'nin istemiyle 30.10.2015 tarihinde .... A.Ş. tarafından hazırlanan Gayrimenkul Değerlendirme Raporu'nda dava dışı asıl borçlu ....

A.Ş 'nin toplam 135 adet taşınmazı üzerine ipotek tesis edilmiş olduğu, değerleme raporunun 15, 16 ve 17. Sayfalarında işbu taşınmazların mevcut piyasa değerinin 30.256.000,00 TL ve bitmiş durum değerinin ise 34.310.000,00 TL olduğu tespit edilerek rapor tanzim edildiğini, Davalı Vakıfbank ve ilgili tapu kayıtları ile sabit olduğu üzere işbu 135 adet (davalı değerlemesine göre 30.256.000,00 TL ipoteği /teminatı olduğundan) ipotekli taşınmazdan dava dışı borçlu Kemtaş AŞ'nin borç riski devam etmesine rağmen taşınmazların 3. Şahıslara satış yapılması halinde, satışı yapılan taşınmaz üzerindeki ipotek şerhini,

satıştan sonra olmak kaydıyla fek ettiğini, davalının süre gelen fek işlemleri ile 10.02.2015 tarihli fek işleminin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekirken, müvekkil lehine tanzim edilen ipotek fek belgesinin salt borçluluğun devam etmesi sebebiyle ilgili tapu müdürlüğüne gönderilmediğinin ve ipotek fekkinin koşullarının oluşmadığına değinilerek davanın reddi yoluna gidilmesinin artık kabulü mümkün olmadığını, davalı bankaca taşınmazın 3. şahsa satılması halinde fek işleminin gerçekleştirileceği ilgili şube müdür yardımcısı tarafından beyan edildiğini, böylelikle söz konusu taşınmaz,

davalı bankanın ipoteğin fek edileceğine dair 3. Şahıs nezdinde vermiş olduğu sözlü taahhüt ve Bölge Müdürlüğü nezdinde yapmış oldukları yazışmalar kapsamında ve davalının süre gelen ipoteklerin fekki (30 adet taşınmaz kaydındaki ipotek fek şekli) işlemleri doğrultusunda, 06.02.2015 tarihinde bedeli mukabilinde 3. şahsa satış yoluyla devredildiğini, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 13.09.2011 tarih 2011/2138 E ve 2011/10666 K sayılı ilamı ile " .. davalı bankadan 8.5.2006 tarihinde ipotek fek işlemine ait yazı alması üzerine tapudan satış işleminin yapıldığını,

ancak davalı bankanın 24.5.2006 tarihinde ipoteğin fekki işleminin iptali yazısı üzerine, ipotekle yüklü olarak aldığı taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılmadığını.. davalı bankanın kredi borçlusu, D... İletişim Hizmetleri Tic. Ltd. şirketidir. Bu kredinin teminatı olarak, 3.kişi ipoteği olarak N.

A. tarafından ipotek verilmiş olduğu ve bu ipoteğin fekki için de, Tapu Sicil Müdürlüğüne yazılmış olan ve davalı bankaca itiraz edilmeyen yukarda belirtilen 8.5.2006 tarihli fek yazısının davacıya verilmiş olduğu dosya içeriğiyle sabittir...

Hal böyle olunca; bir güven müessesesi olan davalı bankanın vermiş olduğu fek yazısına güvenerek tapuda söz konusu taşınmazı ipotekli olarak satın almış olan ... davacının fek yazısı gereği tapuda işlem yapmaması ve taşınmazı ipotekli devir alması gerekçeleriyle, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir..

Anılan fek yazısının alınır alınmaz tapuya ibrazı şeklinde bir gerekçe olamayacağı gibi davacıya bu yazı gereğince, tapuda hemen bir işlem yapma şeklinde bir yükümlülük ve sorumluluk yüklenemeyeceği de tabiidir.

Açıklanan bu sebeplerle yerel mahkeme hükmünün bozulması gerekmiştir." şeklinde hüküm tesis edildiğini, davalı tarafça ilk derece mahkemesine sunulmuş olan 11.02.2020 tarihli cevap dilekçesinde "müvekkil bankanın ipotek fekkinden Tapu Sicil Müdürlüğü'ne fek yazısı gidene kadar hakkı olup işbu süreçte ipoteğin fek edilmediği açıktır" şeklindeki beyan ile davalı bankaya karşı oluşan güven duygusunun açıkça çiğnendiği ve davalı bankaca objektif iyi niyet kuralları ile dürüstlük kurallarına aykırı davranıldığı açıkça beyan edildiği,

ilk derece mahkemesince talebimiz gibi değerlendirme yapılması ve davanın aydınlatılması adına 10.02.2015 tarihli fek belgesi üzerinde imzası yer alan Şube Müdürü....ile Yetkili Yardımcı ....'ın ve 10.02.2015 tarihinde yetkili olan şube müdür yardımcısı ... ile davalı tarafça yazının teslimi konusunda görevlendirilen yetkili personel ... ve ...'in tanık olarak dinlenmesi gerektiğini,Bursa ili, .... pafta, ...ada, ... parselde kayıtlı taşınmaz kaydı üzerinde yer alan 20.12.2011 tarih ve 38366 yevmiye numaralı ipoteğin, 10.02.2015 tarihli ipotek fekki yazısı kapsamında kaldırılmasına,

aksi halde ise istinaf başvurusuna konu ilamın kaldırılarak yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde; söz konusu taşınmaz üzerindeki ipoteğin devamı sırasında dava dışı ... taşınmazı 05.02.2015 tarihinde müvekkili banka lehine ipotekli iken bilerek ve isteyerek taşınmazı satın aldığını, daha sonra 15.11.2019 tarihinde ... tarafından tekrar satın alındığını, dava konusu taşınmaz ...

AŞ'nin kredilerinin teminatı olarak ipotek verildiğini, söz konusu ipoteğin banka tarafından fek edilene kadar resmi senette yazılı olan sebeplerden dolayı asaleten ve kefaleten doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminatını oluşturabileceğini, müvekkili bankanın ipotek fekkinden Tapu Sicil Müdürlüğü'ne fek yazısı gidene kadar hakkı olup işbu süreçte ipoteğin fek edilmediği açık olduğunu, yerel mahkeme tarafından verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğundan, davacının istinaf kanun yoluna başvuru sebeplerinin usul ve esastan reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olup davacı vekili tarafından karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Mülkiyeti Davacı ...’a ait “Bursa ili Osmangazi ilçesi ... yeni ... ada ... parsel sayılı taşınmaz” 20.12.2011 tarih ve 3... y. no.lu Resmi Senetle; dava dışı asıl borçlu .... A.Ş. ‘nin “T. Vakıflar Bankası’nda açılan ve açılacak olan borçlarına teminat olarak”, 1.000.000,00 TL. anapara, ve buna ek olarak yıllık % 39 oranında (delişken) akdi ve temerrüt faizleri ve masraf ve vergileri karşılamak üzere fekki bildirilinceye kadar T. Vakıflar Bankası lehine 1. derecede ipotek tesis edilmiştir. İpotek bir Üst Sınır ipoteği olup, ipotek verenin sorumluluğu ipotek limiti ile sınırlıdır. Somut olayda bu tutar 1.000.000,00 TL. ‘dur.

İpotek tesis tarihi olan 20.12.2011 tarihinde dava dışı asıl borçlu .... ‘nin ... no.lu krediden kaynaklanan anapara borcu 150.000,00 TL. ‘dır. İpotek fek yazısı tarihi olan 10.02.2015 tarihindeki firma borcu ise bilirkişi raporuna göre .... Nu.lu krediden kaynaklı ... TL. Anapara, ... No.lu krediden kaynaklı 977.632,96 TL. Anapara olmak üzere toplam 5.721.234,03 TL'dir.

Davalı /Alacaklı T. Vakıflar Bankası ‘nın Osmangazi Tapu Müdürlüğü’ne hitaben yazdığı 10.02.2015 tarihli İpotek Fek Yazısında; “...AŞ. ‘ne kullandırılan kredilerin teminatını teşkil etmek üzere alınan ... adına kayıtlı Bursa İli Osmangazi ilçesi, kain ... pafta, ... parsel, Meyve Bahçesi vasıflı gayrimenkul üzerinde 20.12.2011 tarihl ve ... y. no. ile tesis edilen 1.000.000 TL. ‘lık ipoteğin fekki için gereğini rica ederiz. Şubemiz personeli ... veya ... münferiden yetkili kılınmıştır” denmektedir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Esas No: 2020/1593 Karar No: 2021/6019 sayılı kararında "Davacı dava dışı ...'dan alacaklı olup, alacağının tahsili amacıyla başlattığı icra takibi sırasında borçlunun taşınmazına haciz konulmuş, ilgili İcra Müdürlüğü tarafından İİK 100. maddesi gereğince hacizli gayrimenkul üzerinde hak sahibi olarak yer alan kişilere müzekkere yazılarak alacaklarının devam edip etmediği, etmekte ise miktarı sorulmuştur.

Mahcuz gayrimenkul üzerinde ipotek hakkı sahibi görünen davalı banka bu müzekkereye yanıtında dava dışı borçludan alacağının devam ettiğini ve borç miktarını belirtmiş, ayrıca 09.10.2008 tarihli Kemalpaşa Tapu Sicil Müdürlüğü'ne hitaben yazılan ''İpotek Fek Yazısı'' başlıklı belgeyi eklemiştir.

Bu belgede aynen ''Şubemizce ...'a kullandırılan kredinin teminatı olarak, ...- ada ...parselde kayıtlı maliki bulunan ... tarafından bankamız lehine 1. derecede 70.000.- TL bedelle ipotek edilmiş ve işbu ipotek gayrimenkulün bağlı olduğu sicile 06.10.2006 tarih, ... yevmiye sayılı ipotek sözleşmesi ile tescil edilmiştir. Yukarıda söz edilen ipoteğin fekkini arz ve talep ederiz.'' yazmaktadır.

Her ne kadar mahkemece ipotek fek yazısının tek başına ibra ya da tek başına borcun ödendiğine dair bir delil olmadığı değerlendirmesi ile hesaplama yapılarak fazla ödenen kısmın davalı bankadan tahsiline karar verilmiş ise de.

Tapu Sicil Müdürlüğü'ne hitaben yazılan bu fek yazısı ile ipotekli taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekki yönünde iradesini ortaya koyan davalı bankanın, daha sonra ipotek hakkına dayalı olarak taşınmazın satış bedelinden alacak isteminde bulunması ve alacağını tahsil etmesi mümkün olmayıp, dava dışı borçludan alacağı olması halinde, taşınmaz üzerindeki ipotek hakkı dışında başkaca yollara başvurarak, alacağının tahsilini sağlayabileceği ise tabiidir.

Bu itibarla mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış" denilmiştir. (Benzer mahiyette Yargıtay 11. HD 2022/3096 E,-2023/7395 K. Sayılı ilamıyla onanan İzmir BAM 17. HD 2021/2283 E.-2022/49 K. Sayılı ilamı)

Dosya kapsamına göre, dava konusu ipoteğin 20.12.2011 tarihinde dava dışı asıl borçlu .... ‘nin ... no.lu krediden kaynaklanan anapara borcu 150.000,00 TL krediye teminat olarak verildiği, davalı banka tarafından ipoteğin fek yazı düzenlenerek ipoteğin fekkine yönelik iradesini ortaya koyduğu, buna göre ipoteğin fekkine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi yerinde olmadığından istinaf istemlerinin kabulü ile, Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/04/2021 tarihli, ...

Esas, ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden esas hakkındaki kararla. 1-Davanın KABULÜNE ... adına kayıtlı Bursa İli Osmangazi ilçesi,... ada ... parsel ... cilt...sayfada tapuya kayıtlı, tarla vasıflı gayrimenkul üzerindeki 1.000.000,00 TL bedelli davalı T.

Vakıflar Bankası T.A.O. lehine 20/12/2011 tarih ... yevmiye nolu işlem ile tesis edilen ipoteğin KALDIRILMASINA dair yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · .... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır