Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/2208 K.2023/2228

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ...

Limited'in uluslararası sahada bakliyat ticareti ile uğraşan büyük ve piyasada güvenilirliği ile bilinen bir firma olduğunu, müvekkili firmanın konşimento gönderici olarak görünen .... firmalarından aldığı taşımaya konu yükü 30/03/2023 tarihli sözleşmeye istinaden 1.167.600,00 USD (Bir Milyon Yüz Altmış Yedi Bin Altı Yüz Amerikan Doları ) karşılığında.... firmasına sattığını, müvekkili şirketin aynı zamanda yükün... isimli gemiyle taşınması için gemi donatanı .... Ltd.

İle çarter sözleşmesi yaptığını ve navlun bedelini ödediğini, taşımaya konu buğdayın bedeli müvekkiline ödenmeden ve teslimi gerçekleşmeden .... tarafından.... Ltd şirketine daha sonrasında da bu şirket tarafından da .... Tic.

AŞ'ne satıldığını, işbu sözleşmelerin taşımaya konu mal bedeli henüz müvekkiline ödenmeden imzalandığından hukuken geçersiz olduğunu, malın mülkiyetinin karşı tarafa geçmediğini, bu sözleşmelerin hukuken satış vaadi sözleşmesi niteliğinde olabileceğini, bu sebeplerle malın müvekkilinin mülkiyetinden hiç çıkmadığını, müvekkili şirketin konşimentonun yetkili hamili olduğunu, TTK m.1238 uyarınca konşimentonun, konşimento taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlamaya yarayan ve ancak ibrazı halinde taşınanın teslim edilmesi gerekliliğini doğuran kıymetli evrak olduğunu,

TTK m.1230 uyarınca konşimentonun yetkili hamilinin malın teslimi yönündeki talebi üzerine malın tesliminin gerektiğini, müvekkili firmanın malın teslimi yönünde talepte bulunduğunu, yükün taraflarına teslim edilmediğini, yükün Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında verilen karar gereği depoya indirildiğini, ilgili dosya karşı taraf Sum Gemisi donatanının ikrar niteliğindeki beyanında...

Anonim Şirketi'nin orijinal konşimentoyu ibraz edemediğini belirttiğini, ....

Şirketi'nin malın mülkiyetinin elde edememiş olması nedeniyle orijinal konşimentoyu ibraz edemediğini, gerek taşımaya konu malın buğday olması gerekse hava koşulları ve süre faktörü göz önüne alındığında buğdayın bozulmasının çok olası olması nedenleriyle TTK md. 1230 hükmü uyarınca söz konusu yükün tesliminin gerektiğini, aksi halde müvekkili firma aleyhine telafisi imkansız zararlar doğacağını, malın halihazırda aylardır depoda beklemesi nedeniyle müvekkilinin zararının daha da artmaması adına malın müvekkiline tesliminin gerektiğini ileri sürerek 12/05/2023 tarihli Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyasının kararı uyarınca ... AŞ'ye ait Bandırma Limanı Antreposu'nun tevdi mahalli olarak tayin edilmesine karar verildiğinden yükün ilgili depodan söz konusu malın, sahibi ve konşimentonun yetkili hamili ve aynı zamanda Mv Sum Gemisi Donatanı Sum Shıpping Tradıng Lid ile imzalanan çarter sözleşmesinin tarafı olan müvekkiline teslimine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, talep eden vekilinin dilekçesi ile talep konusu yükün bedelinin müvekkiline ödenmemesi nedeni ile konişmentonun yetkili hamili olarak yükün TTK'nın 1230. maddesi uyarınca teslimini talep etmiş ise de; ibraz edilen konişmento asılları ile dosyada mevcut ve aslı gibidir onayı yapılmış olarak sunulan konişmento suretinin imza ve mühür bölümlerinin uyumlu olmadığı, talep edenin sunduğu belgelere göre taşıma konusu malın alıcısının talep eden şirket olmadığı, bahse konu yüke ilişkin mahkemenin 2023/99 D.İş dosyasıyla 3.kişilerce sahiplik iddiasına dayalı aynı mahiyette talepte bulunulduğu, yine mahkemenin ...

D.İş dosyasıyla söz konusu yüke ilişkin tevdii mahalli tayinine karar verildiği, mahkemenin ...D.İş dosyasında talep edenin aynı mahiyetteki talebine ilişkin olarak karar verildiği, ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir hakkın varlığı hususunda yaklaşık ispat olgusunun gerçekleşmediği, talebin mahiyeti gereği yargılamayı gerektirir nitelikte olduğu ve uyuşmazlığı çözer mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği gerekçesiyle malın teslimi yönündeki talebin reddine karar verilmiştir.

Baha Tarımsal Faaliyetler San. Tic. AŞ. vekili tarafından müdahale talebinde bulunulması üzerine mahkemece 29/09/2023 tarihli ek karar ile tedbir talebi hakkında acele işler kapmasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda tahkikat sona erdirilerek hüküm verildiği, iş bu haliyle HMK 65. ve 66. maddeleri gereğince yasal müdahale koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, .... Tic. AŞ. vekilinin müdahale talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece konşimentodaki imza ve mührün uyumsuz olduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiş ise de, daha önce Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/119 D.

İş sayılı dosyası ile malın teslimi talebinde bulunulduğunu, söz konusu dosyada konşimentonun aslının sunulmadığı gerekçesiyle taleplerinin reddedildiğini, karşı taraf donatanın söz konusu dosyada sunulan konşimento suretinde imzaya ya da mühre karşı herhangi bir itirazda bulunmadığını, mahkemece dosyaya sunulan konşimentoda nasıl bir değerlendirme yapılarak imza ve mührün uyumsuz olduğuna karar verildiğinin anlaşılamadığını,

Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/106 E. sayılı dosyasında malın tevdi mahalline karar verildiğini ve yapılan yargılamada dosyanın davalısının ikrar niteliğindeki beyanında Baha Tarımsal Faaliyetler Anonim Şirketi'nin orijinal konşimentoyu ibraz edemediğini belirttiğini, Baha Tarımsal Faaliyetler Anonim Şirketi'nin malın mülkiyetinin elde edememiş olması nedeniyle orijinal konşimentoyu ibraz edemediğini, TTK m.1230 uyarınca;

konşimentonun yetkili hamilinin malın teslimi yönündeki talebi üzerine malın teslimi gerektiğini, konşimentonun aslı sunulmak suretiyle konşimentonun yetkili hamili olan müvekkiline malın tesliminin talep edildiğini, TTK m.1230'da koşul ve şart aranmaksızın malın konşimentonun meşru hamiline sunulması gerekliliği belirtilmesine rağmen mahkemece yazılı şekilde karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Talep, maliki olduğu iddia edilen, Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında tevdi mahalli tayinine karar verilen deniz taşımasına konu konşimentolu yükün tedbiren teslimi talebine ilişkindir. Mahkemece, yazılı gerekçe ile talebin reddine karar verilmiş olup talep eden vekili tarafından karara karşı süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Teslimi talep edilen mala ilişkin olarak Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/106 D.İş sayılı dosyasında MV SUM gemisi donatanı tarafından 15/04/2023 tarihli 1 No'lu ve 16/04/2023 tarihli 2 No'lu konişmento tahtında... menşeli buğday yükünü Ukrayna'nın Izmail Limanı'ndan yükleyerek 21/04/2022 tarihinde Bandırma limana vardığında TTK m. 1168 hükmüne uygun olarak yükü tahliyeye hazır olduğunu bildiren hazırlık bildirimi verdiğini, yükün Türkiye'deki alıcısı olan .Ticaret AŞ ile satıcısı olan ....Ltd arasındaki ödemeye ilişkin ticari uyuşmazlık nedeniyle yükü tahliye edemediğini,

dava konusu yüklerin teslimi için karşı tarafın bugüne kadar konşimento ibrazında bulunmadığını, gemide bulunan toplam yük miktarının 4.179,030 mt olduğunu, yük tahliye edilemediğinden geminin Bandırma limanından ayrılamadığını ve planlanan sonraki seferlerini gerçekleştiremediğini belirterek 1 ve 2 No'lu konişmentolar kapsamında taşınan ve gemi üzerinde Bandırma Limanı açıklarında bekletilmekte olan yüklerin TTK md 1174 ve TBK md 107 uyarınca gemiden tahliyesine ve mahkemece belirlenecek mahalle tevdiine karar verilmesi talep etmiş olup mahkemece 12/05/2023 tarihli karar ile talebin kabulüne ve tevdi mahalli tayinine karar verildiği,

aleyhine tevdi mahalli kararı verilen Baha Tarımsal Faaliyetler AŞ emtianın kendisine teslimini talep etmesi üzerine mahkemenin 12/06/2023 tarihli ek karar ile talebin reddine karar verdiği, verilen 12/05/2023 tarihli karara karşı talep eden vekilince, 12/06/2023 tarihli ek karara karşı karşı taraf Baha Tarımsal Faaliyetler San.AŞ vekilince istinaf başvurusunda bulunulduğu ve Dairemizin 2023/1501 Esas sayılı dosyasında istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği görülmektedir.

Somut olayda....li kararı verilen yükün Agradate ve Domanivskiy firmalarından satın alınarak 30/03/2023 tarihli sözleşmeye istinaden ... firmasına satıldığını, yükün SUM isimli gemiyle taşınması için gemi donatanı ile çarter sözleşmesi yaptığını ve navlun bedelini ödediğini, taşımaya konu malın bedeli ödenmeden ve teslimi gerçekleşmeden ... tarafından NTG Commodities Pte Ltd şirketine satıldığını, daha sonrasında ise bu şirket tarafından da Baha Tarımsal Faaliyetler San. Tic. AŞ'ne satıldığını ancak malın bedelinin kendisine ödenmediğini ve bu nedenle malın mülkiyetinin karşı tarafa geçmediğini, deniz taşımasına konu mala ilişkin konşimento aslının da elinde bulunduğunu belirterek taşımaya konu malın buğday olduğu ve bozulacağını belirterek tedbir yoluyla teslimini talep etmiştir.

Dosya kapsamında bulunan belgeler uyarınca, ihtiyati tedbir talebinde bulunan .... şirketi dışında 3. kişilerin de tevdi mahalli tayinine karar verilen yük üzerinde hak sahipliği iddiasında bulunduğu, teslimi talep edilen malın mülkiyeti hususunda muaraza bulunmakta olup açılacak hak sahipliği davasında elde edilecek hükmün ihtiyati tedbir yoluyla talep edilemeyeceği, ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, mahkemece belirtilen gerekçelerle talebin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, ilk derece mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, talep eden vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Öte yandan... Şirketi vekilinin 05/12/2023 tarihli dilekçe ile HMK'nın 66. maddesi uyarınca müdahale talebinde bulunmuş ise de; HMK'nın 357.maddesi uyarınca bölge adliye mahkemesinde davaya müdahale talebinde bulunulamayacağından talebin reddine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır Üye · ... · ¸e-imzalıdır Üye · ... · ¸e-imzalıdır Katip · ... · ¸e-imzalıdır