Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1145 K.2024/1173

Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/04/2024 (Ara Karar) tarih, ... Esas sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalıları ....Tic. Ltd. Şti., Metro Grup İnş. A.Ş. ve... davalı... Tic. A.Ş.'nin maliki olduğu ... adresinde bulunan işyerlerinin sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, diğer davalılardan ... ve ... Ltd. Şti. 'lerinin ise davalı ....

A.Ş.'nin kiracısı olduğunu, yangının başlangıç noktasında faaliyet gösterip zarar gören sigortalıların komşuları olduklarını, sigortalıların kiracı olarak bulunduğu fabrikada 01/08/2023 tarihinde vuku bulan yangında müvekkili sigorta şirketinin sigortalılarının makine, emtia ve demirbaşının yanarak hasara uğradığını ve dekorasyon zararının meydana geldiğini, söz konusu yangın sebebiyle, müvekkili sigorta şirketinin 1264636-0 sayılı hasar dosyasında sigortalı vekiline demirbaş hasarı için 435.000,00 TL, sair emtiada meydana gelen hasar için 20.076.791,10 TL,

makine hasarına ilişkin olarak 6.150.000,00 TL ve dekorasyon tazminatı olarak 2.409.214,93 TL olmak üzere toplam 29.071.006,03 TL ödeme yaptığını, 1264660-0 sayılı hasar dosyasında sigortalısına 11/10/2023 tarihinde 1.000.000,00 TL ve 25/10/2023 tarihinde 17.577.453,75 TL olmak üzere toplam 18.577.453,75 TL ödeme yaptığını, 1264663-0 sayılı hasar dosyası için sigortalısına 04/09/2023 tarihinde 1.069.056,00 TL ve 25/10/2023 tarihinde 17.775.953,43 TL ödeme yaptığını, 1265275-0 sayılı hasar dosyasında sigortalıya demirbaş hasarı için 4.250,00 TL, sair emtiada meydana gelen hasar için 1.747.448,52 TL,

makine hasarına ilişkin olarak 66.258,22 TL ve dekorasyon tazminatı olarak 75.000,00 TL ödeme yaptığını, dava miktarının yüksekliği dikkate alınarak sorumlulukları sabit olan davalıların mal kaçırma ihtimalleri nedeniyle, davada haklılıklarına kanaat getirilmesi halinde tahsilatın imkansızlaşacağı dikkate alınarak davalılar üzerine kayıtlı olan sair taşınır ve gayrimenkullerin her türlü devir ve intikal işlemleri ile her türlü tasarrufunu, kararın kesinleşmesine kadar engeller nitelikte davalılar ilgili olarak.... vb. bulunan vadeli, vadesiz her türlü mevduat hesapları ile yine bankalar nezdindeki bulunan her türlü varlıklarının çekilmesi,

devir ve temliki, satışı vb. her türlü tasarrufunu, kararın kesinleşmesine kadar engeller nitelikte mahkemece uygun görülecek teminat mukabilinde, ihtiyati haciz kararı verilmesine, davanın kabulü ile 68.386.425,95 TL'nin yukarıda belirtilen ödeme tarihlerinden itibaren bu güne kadar işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan (davalı sigorta şirketi poliçe teminatı ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiş,

Mahkemece 22/02/2024 tarihli ara karar ile; dava dilekçesi ekinde dilekçe de belirtilen deliller ibraz edilmediği, meydana gelen yangının sebebi, tarafların kusur durumu ve uğranılan zararın miktarı ancak yargılama ile belirlenebileceğinden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili 01/03/2024 havale tarihli beyan dilekçesinde özetle; yangın raporu ve bilirkişi raporlarını ibraz ettiklerini, savcılık dosyasında yer alan tanık beyanlarında net bir şekilde görüldüğü üzere yangının çıkış noktasının davalıların işlettiği ve maliki bulunduğu fabrika olduğunu, bu durumun rücu ve tazminat ödemesi yönünden ihtiyati haciz için aranan yaklaşık ispatı karşıladığını, davalıların yangın raporu ve ekspertiz raporlarından haberdar olduklarını, dolayısıyla sigorta olarak müvekkilinin ve diğer zarar gören fabrika sahiplerinin kendisine bu zararları rücu edebileceğini bilebilecek durumda olduklarını, hasarın boyutu,

davalının vergi matrahı ve ibraz edilen deliller ile davalıların sorumlu oldukları birlikte değerlendirildiğinde ihtiyati haciz alınamaması durumunda müvekkilin ağır ve telafisi imkansız zarara uğrayacağını, belirterek ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur.

Mahkemece 20/03/2024 tarihli ara karar ile; Dosyaya sunulan İnegöl ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D:İş sayılı ,3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ve İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığının ... sor sayılı dosyalarında aldırılan bilirkişi raporları ve ibraz edilen itfaiye yangın raporu davacının davasında haklı olduğunu yaklaşık ıspat kuralı uyarınca ispata yeterli görüldüğü, davanın kaynağının haksız fiil olduğu, davacıların alacağının haksız fiil tarihi itibarıyla muaccel olduğu, ihtiyati haciz için yasal koşulların gerçekleştiği belirterek -İhtiyati haciz talebinin % 15 teminat karşılığında Davalılar ..... Ltd. Şti., ... Tic. Ltd. Şti., ve ... yönünden kabulüne karar verildiği, Diğer davalı ...A.Ş. adına yaptığı ihtiyati haciz talebinin REDDİNE, karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı ... Tic. A.Ş.

Vekili itiraz dilekçesinde; mahkemece daha önce 22/02/2024 tarihli kararı ile kusur durumu ve uğranılan zararın miktarı ancak yargılama ile belirlenebileceğinden ihtiyati haciz talebinin reddedildiğini, davacı tarafından işbu karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulduğunu, Davacı tarafın aynı karara karşı 01/03/2024 tarihli dilekçe ile yeni bir durum da ortaya çıkmadan, 22/02/2024 tarihli ara karardan rücu edilmesi talebinde bulunduğunu ve Mahkemece, 22/02/2024 tarihli ihtiyati haczin reddine ilişkin karardan dönüldüğüne ilişkin bir karar verilmediğini, yeni bir gelişme yaşandığına ilişkin bir açıklama da yapılmadığını,

Delillerin sunulması ile kusur durumu ve uğranılan zararın tespit edilmiş sayılmayacağını, Ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerekeceğini, İ.İ.K. madde 257/1 de belirtilen "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borcunun" varlığından da sözedilemeyeceğini, delil tespit raporlarında, itfaiye raporunda ve savcılık raporunda yangının ....mobilya'da ve ...

Mobilya'nın çalışanlarının kusuru ile çıktığının tespit edildiğini, alınan bilirkişi raporlarında müvekkili şirketin de herhangi bir yapı kusurunun bulunmadığının tespit edilmiş olduğunu, belirterek ihtiyati haciz talebinin kabulüne ilişkin kararının müvekkili şirket bakımından kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı...Limited Şirketi itiraz dilekçesi ile; vadesi gelmiş bir alacak bulunmadığını, müvekkilinin kusurlu olduğuna ilişkin somut bir delil bulunmadığını, bu doğrultuda verilmiş bir kesin kararın da olmadığını, müvekkilnin öncelikle borçlu sıfatını henüz almadığını, müvekkilnin, davaya konu yangından en çok zarar gören firma olduğunu, müvekkili şirketin, yangının meydana geldiği taşınmazda,...

Limited Şirketi isimli firmanın kiracısı olarak bulunduğunu, söz konusu taşınmazın bir bölümünü alt kiracı olarak kullandığını, taşınmazın tamamının müvekkili tarafından kullanılmadığını, davaya konu yangının müvekkili şirketin kullanım ve sorumluluk alanında başlamadığını, yangından oluşan zararlarını gidermeye çalıştığını, verilen ihtiyati haciz kararının telafisi mümkün olmayan zararlara yol açacağını, mahkeme tarafından, davacı yanın ihtiyati haciz talebinin daha önce reddine karar verildiğini, olaya ilişkin kusur durumu ve uğranılan zararın miktarının yargılama sonunda belirlenebileceğini, belirterek ihtiyati hacze itiraz etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN(25/04/2024tarihli)ARA KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece duruşma açılarak yapılan inceleme sonunda; yangına sebebiyet vermek eyleminin hukuki niteleme olarak haksız fiil olduğu, haksız fiil tarihinde alacağın muaccel olacağı, Muaccel alacakta ise haklılığın yaklaşık olarak ıspat edilmesi yeterli olup, borçlunun mal kaçırma hazırlığı içerisinde olma koşulunun aranmayacağı, davalı .... şirketinin kendisine ait işyerini bölerek birden fazla kiracıya kiraladığı, bu işyerini farklı kiracılara kiralarken, işyerleri arasındaki bölmenin yönetmeliklere uygun olarak yapılması,

bir işyerinde başlayacak yangının diğer işyerlerine sirayet etmemesi için gerekli malzemenin kullanılması gerektiği, kiracıların birinin işyerinde başlayan yangının tüm binaya sirayet ettiği gözönüne alındığında bu aşamada mülk sahibi davalının gerekli tedbirleri aldığından bahsedilemeyeceği, davacı vekilinin sunmuş olduğu itfaiye raporu, savcılıkça aldırılan bilirkişi raporu,

Bursa 3.Asliye Ticaret Mahkemesinde ve İnegöl 1.Sulh Hukuk Mahkemesinde alınan bilirkişi raporları davalıların yangına sebebiyet vermek suretiyle davacıyı zarara uğrattıkları yönünde yasanın aradığı yaklaşık ıspat koşulu uyarınca davacının haklılığı yönünde mahkemeye kanaaat verdiğinden-İtiraz eden Ntarz ve Black Ram şirketlerinin ihtiyati hacze itirazlarının reddine, şeklinde karar verilmiştir.

Karara karşı, davalı.... A.Ş. vekili ve .... Ticaret Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı .... Ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde.

Mahkeme tarafından daha önce ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiğini, ara karardan rücu edildiğine ilişkin bir karar verilmediğini, davacının 22/02/2024 tarihli ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin karara karşı istinaf başvurusunun istinaf harcı yatırılmadığından reddine karar verildiğini, bu kez davacının ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesinin mümkün olmadığını, ihtiyati haciz şartlarının müvekkili şirket bakımından oluşmadığını, alacağın muaccel hale gelmediğini, müvekkili ile davacı sigorta şirketinin sigortalıları ...Tic.

Ltd. Şti, ... Şirketi ve...A.ş. arasında kira ilişkisi bulunduğunu, davalı müvekkilinin varsa dahi sorumluluğunun haksız fiile değil, ancak kira sözleşmesine dayandırılabileceğini, bu nedenle mahkeme ihtiyati haczi muaccel bir alacak olduğuna ilişkin gerekçe oluştururken hiç kimsenin iddia etmediği haksız fiil nitelendirmesini yapmasının hukuki olmadığını, yangının bir insan eylemi sonucunda çıktığını ve diğer davalı ....

Ticaret Limited şirketinin ihmali ve eylemi sonucunda baş gösterdiğinin alınan raporlarda tespit edildiğini, mahkemenin ihtiyati haci talebinin kabulüne ilişkin gerekçesinin dayanağının bulunmadığını, davalıların bütün olarak değerlendirmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket yönünden bir tespit bulunmadığını, yapı malikinin sorumluluğunun doğabilmesi için bazı sebeplerin gerçekleşmiş olması gerektiğini, zarar, mücbir sebepten, zarar görenin ya da üçüncü bir kişinin kusurundan doğmuş ise yapı malikinin sorumluluğunun sözkonusu olamayacağını, yangının tüm binaya yayılmadığını, Mahkeme'nin işin esasına yönelik olarak,

yargılama ve keşif yapılmış gibi "diğer iş yerlerine sirayet etmemesi için gerekli malzemenin kullanılmadığı yönündeki tespitinin" gerçek dışı ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin yangın dolayısıyla mağdur olan taraf olduğunu belirterek mahkemenin 20/03/2024 tarihinde usüle ve hakkaniyete aykırı olarak verilen ihtiyati haciz talebinin kabulüne ilişkin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

...Tic. Ltd.Şti vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından daha önce ihtiyati haciz taleplerinin reddine karar verildiğini, ancak 20/03/2024 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiğini, kanuna aykırı olarak, verilen ihtiyati haciz talebinin reddi kararı sonrasında, karardan rücu edilerek,

ihtiyati haciz kararı verilmesinin yasalara aykırı olduğunu, davalı müvekkili firmanın öncelikle borçlu sıfatını henüz almadığını, bu yönde bir karar ve belge bulunmadığını, davalı vekil edenin, davaya konu yangından en çok zarar gören firma olduğunu, yangından oluşan zararlarını gidermeye çalıştığını, ihtiyati haciz kararının, tüm ticari işlemlerini sonlandıracağı ve telafisi mümkün olmayan zararlara yol açaçağını, dosya da vadesi gelmiş bir alacak bulunmadığını, müvekkilinin kusurlu olduğuna ilişkin somut bir delil bulunmadığını, olaya ilişkin kusur durumu ve uğranılan zararın miktarının yargılama sonunda belirlenebileceğini,

belirterek 20/03/2024 tarihinde usüle ve hakkaniyete aykırı olarak verilen ihtiyati haciz talebinin kabulüne ilişkin kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Talep,Sigorta tarafından açılan rücuen tazminat davasında ihtiyati haciz talebine yönelik itirazın reddine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talebine itirazın reddine karar verilmiş,Karara karşı, davalı.... Tic. A.Ş. vekili ve ... Ticaret Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise, iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.

İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi (yaklaşık ispat) yeterli kabul edilmektedir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir.

Somut olayda, Davacı sigorta vekili müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... Ltd. Şti., ...A.Ş.'nin kiracı olduklarını, davalı ....Tic. A.Ş.'nin maliki olduğu ...... adresinde bulunan işyerlerinde diğer davalılardan .... ve ....Ltd. Şti.'lerinin de davalı ... A.Ş.'nin kiracısı olduğunu, yangının onlar tarafından yaptırılan çatıda kaynak makinasından çıktığının tespit edildiğini belirterek, kaynak ustası .... ve ...nin sigortacısı Bereket Sigorta A.Ş de olmak üzere tüm davalılar hakkında ihtiyati haciz talep etmiş, mahkemece Davalılar ... Tic. Ltd. Şti., ... Aksesuar San. Tic. Ltd. Şti., ve ... yönünden kabulüne karar verildiği, Diğer davalı ... A.Ş. adına yaptığı ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İhtiyati hacizler, geçici hukuki koruma niteliğinde olup esasın varlığına karine oluşturmazlar. İhtiyati hacizlerde tam değil yaklaşık ispatın yeterli olacağı 2004 sayılı İİK'nın 258/1 maddesinde düzenlenmiştir. Değişik ifade ile ihtiyati hacze karar verebilmek için iddia olunan vakıanın subutu yönünde gerçeğe yakın bir ispatın başarılması yeterlidir.

Dosyanın incelenmesinde; Davalı...Ltd. Şti. yönünden yangının çıkış şekline göre dosyaya sunulan rapor ve itfaye raporu ile bu davalı yönünden yaklaşık ispatın gerçekleştiği anlaşıldığından, bu davalı yönünden ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenle davalı......... Şti.vekilinin isinaf itirazının reddi gerekmiştir.

Davacının, Davalı .........A.Ş.'ye yönelik ileri sürülen iddiaları ise, yapı malikinin kusursuz sorumluluğuna dayanmaktadır.

Dosya kapsamı ve daha önce alınarak dosyaya sunulan bilirkişi raporları ve itfaiye raporuna göre meydana gelen zarardan, bina sahibinin sorumluluğuna yönelik şartların oluşup oluşmadığı yönünde bu aşamada sunulan delillerin yaklaşık ispat gerçekleşmediğinden,bu davalı yönünden ihtiyati haczin kabulüne ilişkin mahkeme gerekçesinin yerinde olmadığı,

bunun yanında bu açıklamaların yangının çıkmasına değil sirayete yani zararın artmasına neden olduğunun tespitine yönelik olduğundan, dosya kapsamı ve bu aşamada sunulan deliller itibariyle ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli olan yaklaşık ispat şartının somut olayda gerçekleşmediği anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince davalı .....

A.Ş yönünden itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile itirazın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Davalı ........ Tekstil A.Ş. Vekilinin istinaf itirazının bu nedenle yerinde olduğu değerlendirilmiş, bu davalı yönünden ihtiyati hacze itirazın reddi kararının ve ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan bu nedenlerle, ihtiyati hacze itiraz eden Ntarz Mobilya Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı ....A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.2 maddeleri uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesinin davalı ...A.Ş. yönünden ihtiyati hacze itirazın reddine dair 25/04/2024 tarihli ara kararının kaldırılarak, davalı ..........A.Ş. vekilinin ihtiyati hacze itirazının kabulü ile ilk derece mahkemesinin 20/03/2024 tarihli ihtiyati haciz kararının davalı..... Tekstil A.Ş. yönünden kaldırılmasına, karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

..... · Başkan · ... ..... · Üye · ... ..... · Üye · ... ..... · Katip · ...