İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/1145 K.2024/1052

DAVA Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 08/07/2024

Görevsizliğe ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davacının davalı bankanın İstanbul ... şubesinde 28.01.2020 tarihinde açtırıp kullandığı “...” IBAN numaralı Türk Lirası hesabı bulunduğunu, hesabını tamamen tasarruf amaçlı kullandığını, 29.08.2023 günü saat 13.06'da kendisini polis olarak tanıtan kişilerce aranarak korkutmalar sonucu hesabından "..." adına ve ... hesabına saat 14:01'de 150.000-TL EFT işlemi yaptığını, davalı banka tarafından hiçbir şekilde geri aranmadığını ve işlemin müvekkiline ait olup olmadığı hususunda kendisine uyarıcı bir mesaj gönderilmediğini,

kendisini tekrar arayan kişilerin baskısı üzerine 14.29'da 350.000-TL EFT işlemi yapmak istediğini ancak gönderilen kişinin adını hatalı şekilde "... " olarak yazdığını, alıcının adını yanlış yazdığından EFT işleminin gerçekleşmemesi gerektiği halde gönderme işleminin kabul edildiğini, dolandırıldığını anlayan müvekkilinin EFT'lerin iptali için banka şubesine başvurduğunu, ancak gerekli koruyucu ve düzeltici önlemlerin alınmadığını, ıslah için miktar artırımı hakkını saklı tutarak şimdilik 20.000 TL.lik maddi zararın 29.08.2023 tarihinden itibaren davalı banka tarafından avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, tüketici mahkemelerinin görevli olduğunu, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, EFT işleminde alıcı IBAN bilgisi işlemi yapan müşteri tarafından verilmekte olup, müvekkilinin kusuru bulunmadığını, IBAN ad-soyad bilgilerinin kontrolüne ilişkin gönderici müvekkili bankanın yükümlülüğü bulunmadığını, davacının EFT işlemi sonrası makul süre içerisinde bildirimde bulunmadığını, davacının dolandırıldığını ikrar ettiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının tacir olmadığı, davalı bankada tüketici sıfatı ile parasının bulunduğu, davanın mutlak ticari dava olmadığı, davacı tacir olmadığından nispi ticari davanın da söz konusu olmadığı, dolayısıyla mahkemenin görevli olmadığı, davada Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu, görev dava şartı olup davanın her aşamasında resen değerlendirilmesi gerektiği de dikkate alınarak Mahkemenin görevli olmadığının tespiti ile görev yönünden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulen reddine, görevli mahkemenin Bakırköy Tüketici Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, Tüketici Mahkemelerinin yetkili olabilmesi için müvekkili ile davalı banka arasında mal ve hizmet satışına ilişkin olması gerektiği halde bu davada bu durumun söz konusu olmadığını, müvekkilinin mevduat sözleşmesi ile hizmet aldığı davalı tarafın banka olduğunu, internet ve mobil bankacılığa ilişkin düzenlemelerden doğan uyuşmazlıklarda mutlak ticari dava olarak kabul edildiğini, Yargıtay'ın aynı zamanda bankaların karşısındaki müşterinin tacir olmaması halinde de Tüketiciyi Koruma Hakkında Kanun'un uygulanmasının mümkün olmadığını, ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu belirttiğini, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının davalı bankada bulunan hesabından, dolandırıcılık eylemi sonucu davacı tarafından 3.kişilere EFT yapılması nedeniyle oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir. Davanın açıldığı mahkemenin görevli bulunması dava şartı ve görev kuralları da kamu düzenine ilişkindir.HMK'nın 114/1-c maddesi gereği görev dava şartı, HMK'nın 115/1. maddesi uyarınca mahkemece resen davanın her aşamasında incelenmek zorundadır.

TTK’nın 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlığın tarafların her iki yanının ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadığına veya işin tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.6502 sayılı kanunun 3/k maddesinde tüketici “Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi” , 3/1. maddesinde ise tüketici işlemi.

“Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder” şeklinde tanımlanmıştır.Tüketicinin taraf olduğu bankacılık sözleşmelerini tüketici işlemi olarak kabul edilmiştir.

Aynı kanunun 73. maddesinde, bu kanundan kaynaklanan uyuşmazlıkların tüketici mahkemesinde bakılacağı, 83. maddesinde ise, taraflardan birinin tüketici olduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.

Uyuşmazlık, davacı gerçek kişinin davalı banka nezdindeki mevduat hesabından, korkutularak 3.kişilerin hesabına EFT yoluyla aynı gün gönderdiği 150.000-TL ve 350.000-TL bedelli işlemler nedeniyle zarara uğradığı ileri sürülerek bankanın sorumluluğu nedeniyle davalı bankadan tahsili talep edilmiştir.

Eldeki dava TTK nın 4(1)f maddesi uyarınca bankalara ilişkin düzenlemelerden kaynaklanan uyuşmazlığa ilişkin olduğu halde ,davanın tarafının tüketici sıfatı bulunması nedeniyle davaya bakmaya tüketici mahkemesi görevlidir.Tüketicinin taraf olduğu bankacılık sözleşmeleri de tüketici işlemi niteliğindedir.

Gerekçeli kararda davanın mutlak ticari dava olmadığının belirtilmesi doğru görülmemiş ise de sonuca etkili bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle, somut olayda davacının tüketici kabulü gerektiğinden kararda isabetsizlik görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.