Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1253 K.2025/89

Balıkesir ..... ..... Mahkemesi'nin ..... tarih, ..... Esas ve ..... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ..... .....l Şubesi'nde bulunan, keşidecisi ..... ..... olan 10 adet çek yaprağını içerir çek defterinin tüm aramalara rağmen bulunamaması üzerine, müvekkili banka yetkilileri tarafından çek defterinin müvekkili banka şubesi nezdinde kaybolduğunun anlaşıldığını, çek defterinin/ çek yapraklarının şube nezdinde kaybolduğunun anlaşılması üzeri 29/05/2024 tarihli zayii tutanağı düzenlenerek durumun tespit ve tutanak altına alındığını beyanla davaya konu, keşidecisi ..... ..... olan ....., ....., ....., ....., ..... numaralı 10 adet çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini vekaleten talep ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; dava konusu çek hesabının bulunduğu muhatap banka tarafından, dava dışı müşterisine ait ....., ....., ....., ..... numaralı 10 adet çek yaprağını içerir çek koçanının şube nezdinde kaybolduğundan bahisle çeklerin iptali talep olunduğu, TTK'nın 757/1 maddesine göre kıymetli evrakın iptalini ancak lehtar veya yetkili hamilin isteyebileceği, davacının yasal hamil sıfatının olmadığı, keşidecinin ise hamilinin ortaya çıkmasından sonra ancak menfi tespit veya istirdat davası açabileceği, bu halde talep edenin TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı, ayrıca boş çek yaprağının kambiyo vasfına haiz olmadığı, çekin iptaline dair aranan yasal koşulların oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Yerel Mahkeme tarafından yokluklarında davanın reddine karar verilmesinin, adil yargılanma ve hukuki dinlenilme hakkının kısıtlanmasına sebep olduğunu, müvekkili ..........Bankasının .....

Şubesi'nde bulunan, keşidecisi ..... ..... olan 10 adet çek yaprağını içerir çek defterinin tüm aramalara rağmen bulunamaması üzerine, müvekkili banka yetkilileri tarafından çek defterinin müvekkili banka şubesi nezdinde kaybolduğunun anlaşılması nedeniyle zayii tutanağı düzenlendiğini, çek defterinin/ çek yapraklarının kaybolması nedeniyle, çeklerin kötü niyetli kişiler tarafından ele geçirilerek doldurulması ve piyasaya sürülmesi riskinin bulunduğunu, bankanın basiretli tacir sıfatı bulunmakta olduğundan çek yaprakları üzerinde sorumluluğu olması nedeniyle,

çek bedellerinin tahsilinin önlenmesi ve Müvekkili Bankanın olası mağduriyetlerinin engellenmesi amacıyla dava konusu çekler hakkında zayii sebebiyle iptal davası açmak hususunda hukuki menfaati bulunduğunu, belirterek kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757/1 maddesi gereği açılan isteme konu çekin zayi olduğundan bahisle iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Talep dilekçesinde, davacı banka müşterisi olan Hasan Tetik adına oluşturulan10 adet çek yapraklı defterin zayi olduğundan bahisle iptalini talep etmektedir.

TTK'nın 818-(1)s) maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, öte yandan davaya konu çeklerin boş çek yapraklarından ibaret olduğu, davacının muhatap banka olduğu anlaşılmaktadır. Bu halde; boş çek yapraklarının zayi nedeniyle iptalinin talep edilemeyeceği, ele geçirenlerce imzalanıp doldurulması sonrasında, çeke dayalı hak iddia edene karşı keşideci tarafından menfi tespit davası açılabileceği, bu nedenle boş çek yaprağına dayanarak talepte bulunmakta davacının hukuki yarar bulunmadığından ve boş çek yaprağının kambiyo senedi vasfı bulunmadığından mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Bununla birlikte davanın basıt yargılama usulüne tabi olduğu. Ön inceleme dosya üzerinden yapılabilmekte olup. Dava konusunun boş çek yaprağına ilişkin olması ve iptale tabi olmaması nedeniyle dosya üzerinden karar verilmesinde usülsüzlük bulunmamakta olup, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı da yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

..... · Başkan · ... · e-imza · ..... · Üye · ... · e-imza · ..... · Üye · ... · e-imza · ..... · Katip · ... · e-imza