Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1259 K.2024/1474

2 -... - ... - ...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 07/10/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 07/10/2024

Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/05/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilin murisi olan annesi ...'ın, davalı kooperatifin üyesi olduğunu, Kadıköy 4. Noterliğinin 20/06/1996 tarih ve ... yevmiye nolu çekiliş tespit tutanağına göre; kurada Balıkesir İli Edremit İlçesi .... parselde bulunan Dubleks mesken nitelikli Zemin Birinci Kat B Blok 2 nolu bağımsız bölüm taşınmazı çektiğini, bu çekilişten 3 yıl sonra; davalı kooperatif yapıyı tamamlayarak herkese tapusu vermek üzere liste ve tutanakları Edremit Tapu müdürlüğüne sunduğu.

KMÇ gereği ferdileştirme yapılarak taşınmazın müvekkilinin murisi adına tescil edildiğini ve 17/12/1999 tarihinde davaya konu taşınmazın tapusunun düzenlenerek maliki olan Handan Yurdabakan (İnan)'a verildiğini, kooperatifin tasfiye edildiğini malikin vefatından sonra davaya konu taşınmazın mirastan kendisine intikal için Edremit Tapu müdürlüğüne veraset sunulduğunda, taşınmazın kooperatif ferdileştirme başvuru evraklarında annesinin kimlik bilgileri olmadığından terkin edilerek davalı kooperatif adına tescil ediliğini öğrendiğini, kanundaki usullere göre yapılmayan tescilin yolsuz tescil olduğunu, belirterek davanın kabulü ile,

taşınmazın yolsuz tescil kaydının düzeltilerek; davalı kooperatif adına olan kaydının iptali ve taşınmazın davacı adına kayıt ve tesciline, mümkün olmadığı takdirde; taşınmaz bedelinin hakkaniyet gereği güncel değerleme yapılarak tespit edilip tazminat olarak davalı yanca müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda. Davalı kooperatifin ticari merkezinin Kadıköy/ İstanbul olduğu, Taşınmazın Edremit ilçesinde bulunmasının sonuca etkili olmayacağı, Dava, kooperatif ortaklığından kaynaklandığı için öncelikle HMK'nın 14/2.maddesinin dikkate alınması gerektiği, kooperatif merkezi İstanbul Anadolu Adliyesi sınırları içerisinde kaldığından,

1163 sayılı yasanın 99.maddesi maddesi de dikkate alındığında yetkili ve görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu , HMK'nın 14/2. maddesindeki yetki kuralının kamu düzenine ilişkin kesin yetki kuralı olup, davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece re'sen dikkate alınması gerektiği belirtilerek yetkili ve görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan yetkisizlik sebebi ile davanın usulden reddine, karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davanın Tapu İptali Ve Tescil davası olup davaya konu taşınmazın Edremit İlçesinde bulunduğu, Taşınmazın bulunduğu yer olan Edremit 1. Asliye Hukuk Mahkemesine dava açıldığını ancak Balıkesir İline Ticaret Mahkemesi kurulması üzerine dosyada görevsizlik kararı verildiğini, davada meselenin üyelik ilişkisi değil mülkiyet tartışması olduğunu, talebin Tapu İptali Ve Tescil olduğundan HMK'nın 14. maddesi değil 12. maddesinin uygulanması gerektiğini, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, kooperatif ortaklığından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yetkisizlik kararı verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK 14. maddesi “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir” hükmünü içermektedir. İlgili madde uyarınca kooperatif ile ortağı arasındaki uyuşmazlıklara bakmaya yetkili mahkeme kooperatif merkezinin bulunduğu yer mahkemesidir. Bu yetki kesin ve kamu düzenine ilişkindir.

Somut olayda, dosyaya gelen bilgi ve belgeler ile İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 03/01/2023 tarihli yazısı ile davalı kooperatifin adresinin "...İstanbul" olduğu anlaşılmış olup, davaya konu taşınmaz Edremit İlçesinde bulunmakta ise de, eldeki dava yönünden HMK 14. maddesinin dikkate alınması gerektiği, kooperatif ile üye arasındaki davalarda taşınmaz farklı yerde olsa dahi kooperatif merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu,

davalı kooperatifin merkezinin Kadıköy /İstanbul olduğu anlaşılmakla yerel mahkemece yetkili ve görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu belirtilerek yetkisizlik sebebi ile davanın usulden reddine, karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. (Emsal Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2022/625 E- 2022/768 K, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2023/6607 E- 2023/10280 K sayılı kararları)

Açıklanan nedenlerle; Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davanın üye/kooperatif ilişkisinden kaynaklanmasına, HMK’nın 14/2. maddesi gereğince kooperatifin merkezinin bulunduğu yerin kesin yetkili bulunmasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesine göre esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · .... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır