Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1264 K.2024/1413

Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/04/2024 tarih, ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Konkordato talep eden vekili dava dilekçesi ile; tarım ve hayvancılık sektöründe faaliyet yürüten müvekkili şirket ile ortağının hakkında konkordato talep edilen (tefriki yapılan) diğer şirketler ve ortakları ile akrabalık ilişkileri bankalarda çapraz kefaletleri ve ipotek teminatlarının mevcut olduğunu, faaliyet hacmi olarak en büyük şirket olan ...Ambalaj San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin pandemi ve sonrasında gelişen yüksek enflasyon ortamında mali durumda daralma ve finansal sıkıntı yaşadığını, diğer şirket ve ortaklarının bu süreçte ana şirkete finansman sağlamak için destek olduklarını, şirket lehine keşide edilen çeklerin faktoring işlemine tabi tutulduğunu, gelinen aşamada çeklerin karşılıksız kaldığını, borçların vadesinde ödenememesi tehlikesi ile karşı karşıya kalındığını belirterek alacaklıların alacağına kavuşması amacıyla ...

Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti'nin gelirlerinden ödenmesi suretiyle hazırlanan vade konkordatosunu içeren proje ve ekli belgeler uyarınca borçlular hakkında geçici ve kesin mühlet kararları verilerek yargılama neticesinde konkordatonun tasdik edilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, ...

Esası üzerinden tek dava dilekçesi ile bir bütün olarak konkordato talep eden şirket ve ortakları hakkındaki davaların, yargılamasının ve denetiminin daha düzenli ve denetlenebilir şekilde gerçekleştirilebilmesi için şirket ve ortakları esas alınarak tefrikine ve konkordato talep eden şirket ve ortağı hakkındaki davanın ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiş, akabinde verilen geçici mühlet ve geçici mühletin uzatılması sürecinde komiser raporu ve dosya kapsamına göre;

konkordato talep eden şirketin diğer grup şirketleri ile birlikte bankalardan temin edilen çek karneleri kullanılmak suretiyle lider şirket konumunda olan grup şirketi Altıgen Ambalaj San. ve Tic. Ltd.

Şti'ne finansman sağlamak amacıyla çekler keşide ettiği ve çeklerin bu şirket aracılığıyla piyasaya ve faktoring şirketlerine kırdırıldığı, bu yolla şirketin önemli miktarda borçlandırıldığı, şirketin borç yükünün ne miktarda olduğu tam kanaat getirerek belirlemenin mümkün olmadığı, nasıl bir borç yüküyle bu projenin hayata geçirileceği belirsiz ve muamma olduğu, borçlu şirketin toplanılan avans çeklerini kullanarak ...Ambalaj Ltd Şti 'ne nakit yaratmaya çalışması kabul edilebilecek bir ticaret biçimi olmadığı,

bundan kaynaklı ortaya çıkan borç yükü de şirketi borca batıklık durumuna düşürmese de bu uygulama lider firma konumunda olan ...Ambalaj Ltd Şti ve diğer grup şirketlerinin ve piyasada kendisine kambiyo evrakı veren şirketleri söz konusu borca batıklık durumuna düşürdüğünü,

Geçici mühlet dönemi içerisinde şirketin gayrifaal olmadığı ancak kaydadeğer bir işletmesel faaliyetinin bulunmadığı borçlu şirketin konkordato projesinin lider firma olan ... ambalaj Ltd Şti'nin projesine bağlı olduğu, söz konusu borç yükünden ve süreçten tek başına çıkmasının mümkün olmadığı, mahkemenin ...

Esas sayılı dosyasında yukarıda açıklanan benzer gerekçelerle ...Ambalaj Ltd Şti'nin iflasına karar verildiği, ve komiserin heyetinin de tespit ettiği üzere; tek başına işletmesel faaliyetleriyle borç yükünü ödemesi mümkün görülmediğinden projenin ve faizsiz ödeme takviminin başarı şansının bulunmadığı, borca batıklık bilançosuna göre şirketin borca batık olmadığı anlaşıldığından konkordato taleplerinin reddi ile birlikte davacı şirketin iflasına karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Karara karşı, borçlular vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Borçlular vekili istinaf dilekçesi ile; konkordato talep edilen ...Ambalaj San. ve Tic. Ltd.

Şti hakkında düzenlenen 28/03/2024 tarihli komiser raporunda Nisan 2024 dönemi sonrasında şirketin net karlılığının tespit edileceğinin belirtilmesine ve projenin gerçekleştirilemeyeceğine dair herhangi bir tespit bulunmamasına rağmen rapora aykırı şekilde geçici mühlet içerisinde konkordato talebinin reddine karar verilmesinin ve grup şirketler hakkındaki davaların tefrik edilerek görülmesinin hatalı olduğunu, başarıya dair komiser raporlarında herhangi bir tespite yer verilmemişken mahkemenin kendiliğinden bu kanıya varmasının mümkün olmadığını, grup şirket gayrimenkullerinin değerlerinin, duran varlık ve mali gücün gözetilmediğini,

çeklere yönelik kayıt dışılık bulunmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını kesin mühlet kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, 2004 sayılı İİK'nın 285 vd. maddelerinde düzenlenen konkordato istemine yöneliktir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle konkordato talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı konkordato talep eden borçlular vekili vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; mahkemenin ..... Esas sayılı dosyası üzerinden konkordato talep eden şirketler ve ortakları hakkındaki davaların şirket ve ortakları gözetilerek yapılan tefrik sonrası ayrı esasa kaydedilen eldeki konkordato isteminde; borçlu şirket ve ortağı besi hayvancılığı sektöründe faaliyet yürüttüklerini ve diğer şirketlerle birlikte grup şirket halinde... Ambalaj San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin mali durumundaki bozulma sonrası bu şirket lehine piyasadan nakit temini için çekler keşide edildiğini, şirket ve ortaklara ait gayrimenkul ve araçların şirkete finansman temininde kullandığını, gelinen aşamada borçlarının karşılanamaz duruma geldiğinden bahisle konkordato talebinde bulunduğu,

mahkemece borçlular hakkında 02/11/2023-02/04/2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere verilen uzatmalı geçici mühlet kararı sonrası kesin mühlet talebinin değerlendirilmesine yönelik icra edilen duruşmada projenin başarıya ulaşamayacağı gerekçesi ile konkordato talebinin reddine, komiser raporu ile belirlenen rayiç değer bilançosuna göre borca batık olmadığından şirket hakkında iflas kararı verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Borçlu şirketin alınan komiser raporuna göre; geçici mühlet tarihi itibariyle bankalara 10.849.796,61 TL,...Ambalaj San. Ve Tic. Ltd. Şti lehine keşide edilen sebebiyle 30.690.000,00 TL, vergi ve diğer mali yükümlülükler nedeniyle de 1.133.409,36 TL olmak üzere 42.673.206,27 TL borcu (pasifi) bulunmakta, buna karşın şirket aktifinde 1.500,00 TL nakit, 5.000.000,00 TL değerinde besilik büyükbaş, 765.000.00 TL değerinde demirbaş, 4.635.000,00 TL değerinde araç olmak üzere 10.401.500,00 TL'lik duran ve dönen mal varlığı bulunmaktadır. Öte yandan, borçlu ortağın mal varlığı içerisinde yer alıp ipotek ve taahhüt sebebiyle şirket aktifinde gösterilen gayrimenkullerin değeri ise 39.832.000,00 TL olarak belirlenmiştir.

Konkordato talebinde bulunan borçlular ve diğer grup şirketleri konkordatoya tabi adi borçların tamamının ...Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti'nin faaliyetinden elde edilen gelirlerle 36 aylık vadede, faizsiz ödeme yapılmak suretiyle karşılanacağını belirtmişlerdir.

Borçluların konkordato projesinin gerçekleştirilmesinde kaynak gösterdikleri... Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti'nin mobilya sektörüne kağıt ve oluklu mukavva imal ve satışını gerçekleştirdiği, mühlet sonrası ...ilçesinde faaliyete geçirilen fabrikanın Şubat ayı içerisinde 6.865.016,17 TL Mart ayında ise (Satış Faturalarına göre) 5.731.474,69 TL net satış elde ettiği, konkordato projesinde öngörülen aylık net satış miktarının 25.000.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Borçluların konkordato projesinin gerçekleşmesine dayanak yaptıklar... Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti ve diğer şirketlerin borca batık oldukları bilirkişilerce maddi duran varlıklara yönelik yapılan değer tespiti sonrası düzenlenen rayiç değer bilançosu ve dava dilekçesi ekindeki belgelere göre açıktır.

Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur.

Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır.

Bu amaç doğrultusunda hareket eden borçlunun konkordato projesine esas olan mali verileri şeffaf ve denetime elverişli olmalı, konkordato projesi ise somut ve uygulanabilir bir öngörüye dayanmalıdır (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 19/09/2022 tarih, 2022/1675 Esas, 2022/4225 Karar sayılı ilamı).

Öte yandan, borçlunun vade konkordatosu talep ederken de büyük bir hareket alanına sahip olduğundan söz edilemez. Borçluya vade konkordatosu yoluyla da olsa uzun yıllar faizden kurtulmasını sağlayacak biçimde konkordato imkânının tanınmayacağı açıktır. 2004 sayılı İİK'nın 289/3 maddesine göre, kesin mühletin verilmesi için konkonrdatonun başarıya ulaşmasının mümkün olması gerekmekte olup, mahkemece kesin mühlet talebinin değerlendirilmesi neticesinde konkordatonun başarıya ulaşamayacağının belirlenmesi halinde konkordato talebinin reddine, iflasa tabi borçlu yönünden rayiç değer bilançosu itibariyle borca batıklık halinde iflas kararı vermesi gerekir.

Bu itibarla, borçlu şirketin kendi kaynaklarına dayalı projesinin bulunmaması, sunulan konkordato ön projesinde borçların ödenmesinde kaynak gösterilen.... Ambalaj San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin faaliyeti sonucu yapılan satışlarla elde ettiği hali hazırdaki gelir, söz konusu gelir miktarlarının projede yer alan gelir projeksiyonunundan uzak olması, borçlu şirket ile diğer şirket ve ortaklarının mevcut alacak ve borçları, stoklarının miktarı, maddi duran varlıklarının rehinli olması,

tüm bunların yanı sıra borçlu şirkette dahil olmak üzere konsolide bilanço itibariyle tüm şirketlerin borç miktarı ve bu borcun faizsiz 36 aylık eşit taksitlerle ödenmesine yönelik ödeme takviminin alacaklı borçlu menfaatine uygun olmaması karşısında konkordatonun başarıya ulaşamayacağı dolayısıyla kesin mühlet verilmesine ilişkin koşulun gerçekleşmediği, yerel mahkemenin bu yöndeki değerlendirmesinin isabetli olduğu değerlendirilmiştir.

Mahkemece borca batıklık yönünden yapılan incelemede hükme esas alınan rayiç değer bilançosunda şirket ortağı adına kayıtlı olan taşınmazlara yönelik 39.832.000,00-TL değer şirket aktifinde gösterilmiş ve şirketin borca batık olmadığı belirlemesi ile iflas kararı verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Ancak söz konusu taşınmazlar şirket adına kayıtlı olmadığından borca batıklık değerlendirmesinde şirket aktifinde gösterilmesi doğru görülmemiştir.

Bu halde söz konusu taşınmazlara ait değer gözetilmeksizin borca batıklık yönünden yapılan değerlendirme de şirketin öz varlığın kaybettiği ve borca batık olduğu açıktır. Bu nedenle mahkemece borçlu şirket hakkında İİK'nın 292 ve 179 maddeleri uyarınca iflas kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde iflas kararı verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın resen gözetilmesi gereken bu nedenle kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan bu nedenlerle; borçlu ... istinaf başvurusunun esastan reddine, borçlu şirket istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzeni sebebiyle kabulüne, yerel mahkeme kararının borçlu şirket yönünden kaldırılmasına, borçlu şirketin konkordato talebi hakkında 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

Başkan ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Katip ... · ¸(e-imzalıdır)