Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1490 K.2024/1364

Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/06/2024 tarih, ...D.İş,...sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Talep eden vekili dilekçesi ile; mülkiyeti müvekkiline ait makine ve ekipmanların teklif toplanmak suretiyle satışa çıkarıldığını ve 8.700.000,00 TL bedelle en yüksek teklifi sunan karşı tarafa 100/ton/gün kapasiteli rafine tesisine ait makine ve ekipmanların satışın yapıldığını ve 16/01/2024 tarihinde ödemenin alındığını, müvekkilinin maliki bulunduğu taşınmazdaki makine ve ekipmanların ödemeden sonra uzun süre geçmesine rağmen yazılı ve sözlü bildirime rağmen alınmadığını, bunun üzerine 19/02/2024 tarihli ihtarname düzenlenerek gönderildiğini,

ancak teslim alınmadığı gibi kasıtlı ve kötüniyetle almaktan imtina ettiğini ihtanname ile müvekkiline bildirdiğini, satışa konu makinelerin tevdi edilebileceği deponun bulunmaması TTK'nın 23/1-b maddesinin tevdiye olanak olup olmadığına bakılmaksızın satıcıya satış hakkı tanıdığını, karşı taraf alıcının ihtara rağmen teslim almaktan imtina etmekle alacaklının temerrütüne düştüğünü belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla, alacaklı temerrütü sebebiyle 19/01/2024 tarih ve ... fatura konusu menkul malların açık arttırma suretiyle satışına izin verilmesini, satış sonrasında müvekkili şirketin koruma, muhafaza,

tevdi ve satış için yaptığı masrafların ve her türlü zararlarının takas ve mahsubundan kalan bakiye satış bedelinin karşı taraf adına bankada açılacak hesaba tevdi edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, TBK 108 maddesinde "Sözleşmenin konusu olan şeyin niteliği veya işin özelliği tevdi edilmesine uygun düşmez veya teslim edilecek şey bozulabilir ya da bakımı, korunması veya tevdi edilmesi önemli bir gideri gerektirir ise, borçlu, alacaklıya önceden ihtarda bulunması koşuluyla, hâkimin izniyle onu açık artırma yoluyla sattırıp bedelini tevdi edebilir." hükmü yer almaktadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; talep konusu menkul malların TTK 108. maddede belirtilen şekilde niteliği veya işin özelliğinin tevdi edilmesine uygun düşmediği ya da bakımı, korunması veya tevdi edilmesinin önemli bir gideri gerektirir nitelikte olduğu veya bozulabilir nitelikte olduğu hususlarında kanaat oluşturacak nitelikte iddia ve delil bulunmadığından yasal koşulları oluşmayan talebin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesi ile; taraflar arasındaki satışın ticari satış niteliğinde olması sebebiyle TBK 108. maddesindeki koşullar aranmaksızın (uygulanmadan) TTK'nın 23/1-b maddesine göre satım isteme hakkı olduğunu, satış için temerrütün yeterli olduğunu, satışa izin talep edilen malın hacimli birden fazla parçadan ve ekipmandan oluştuğunun fatura içeriği ve ekspertiz raporundan anlaşıldığını, mahkemece bu yönde tespit ve inceleme yapılmadığını, karşı tarafın kötüniyetli ve kasıtlı hareketle teslim almaktan imtina ettiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Karşı taraf vekili istinafa karşı cevap dilekçesi ile; talep dışı kiracı ...Gıda A.Ş'nin talep eden ile arasındaki davada alınan bilirkişi raporuna göre borcunun 46.046.912,26 TL olduğunu, makinelerin değeri nazara alındığında müflisin bir borcunun bulunmadığını, makine satışlarından talep edenin 53.485.000,00 TL tahsilat yaptığını, düşük bedelli satışlar sebebiyle iflas idaresince talep eden aleyhine dava açıldığını, bu nedenle teminat olarak talep eden yedinde bulunan fabrika ve makinelerin müflis şirkete ait olduğunu, fabrika satışının hukuka aykırı olarak satışa çıkarıldığını, talebin haksız olduğunu,

malların teslim tarihine dair belirlemenin yapılmadığını, müflis şirket yetkilinin aynı zamanda alıcı firma ortağı olduğunu, fabrika bütünlüğüne zarar gelmemesi ve değerinin altında satışların engellenmesi için makinelerin satın alındığını, talep edenin kötüniyetli olduğunu belirterek usul ve yasaya uygun yerel mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Talep, ticari satıma konu makinenin satışına izin verilmesine yöneliktir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle talebin reddine karar verilmiş karara karşı talep eden vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; taraflar arasında talebe konu edilen 100/ton/gün kapasiteli rafine tesisine ait makine ve ekipmanların satımına yönelik sözleşme ilişkisinin varlığı ve bedelinin ödenmesi hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Talep eden, müflis şirket ile yapılan finansal kiralama sözleşmesi feshi sonrası alacağına istinaden satışa çıkarılan makinenin yapılan ihtara rağmen teslim alınmadığından satışına izin verilmesini talep etmektedir.

İsteme konu makinelerin bulunduğu fabrika binasının sözleşmenin feshi sonrası halihazırda talep eden mülkiyetine geçtiği, ancak kiralayan müflisin sözleşme ilişkisinden kaynaklı borcun kalmadığından bahisle açtığı menfi tespit davasının derdest olduğu, mevcut durumda görülen davada fabrika mülkiyetine dair ihtilafın dolaylı olarak varolduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, tarafları tacir olan eldeki satış sözleşmesinin ticari satım niteliğinde olduğu da açıktır.

6102 sayılı TTK'nın "Ticari Satış ve Mal Değişimi" başlıklı 23/1 maddesinde "Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır" hükmüne yer verilmiş, akabinde özel hüküm niteliğindeki (b) bendinde ticari satışlarda alacaklının temerrütü halinde uygulanacak hüküm olarak "Alıcı mütemerrit olduğu takdirde satıcı, malın satışına izin verilmesini mahkemeden isteyebilir.

Mahkeme, satışın açık artırma yoluyla veya bu işle yetkilendirilen bir kişi aracılığıyla yapılmasına karar verir. Satıcı isterse satış için yetkilendirilen kişi, satışa çıkarılacak malın niteliklerini bir uzmana tespit ettirir.

Satış giderleri satış bedelinden çıkarıldıktan sonra artan para, satıcının takas hakkı saklı kalmak şartıyla, satıcı tarafından alıcı adına bir bankaya ve banka bulunmadığı takdirde notere bırakılır ve durum hemen alıcıya ihbar edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu itibarla, talep eden satıcının ticari satıma konu ettiği makineler yönünden satışa izin verilebilmesi için alıcın temerrüte düşürülmesi gerekmektedir. Satışa konu makinelerin feshedilen finansal kiralama konusu fabrikada bulunduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, müflis (kiracı) şirket ile alıcı şirketin ortaklık yapısının benzeştiği, alıcı şirket ortaklarının müflis şirket ortağı ve kızı olduğu, müflis şirketle satıcı arasında feshedilen finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı borca yönelik davanın derdest olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, belirtilen olgular nedeniyle makinelerin bulunduğu yer bakımından teslime dair temerrüdün henüz gerçekleşmediğinin anlaşılması karşısında satışa izin koşulunun sağlanmadığı dolayısıyla mahkemece satışa izin talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan bu nedenlerle talep eden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Başkan ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Katip ... · ¸(e-imzalıdır)