Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1969 K.2025/24

2-... - ... ....

VEKİLİ

Av. ... -.... 3-... - ...

VEKİLİ

Av. .......

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

TALEP

İhtiyati Tedbir

KARAR TARİHİ : 14/01/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 14/01/2025

Balıkesir .... Mahkemesi'nin 09/10/2024 (Ara Karar) tarih, ..../.... Esas sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan ticari anlaşma gereği teslim edilecek mermerlere karşılık dava konusu çeklerin avans amacıyla teminat olarak davalı şirkete, şirket yetkili ortağı ...'ya ve ortaklıktan ayrılan kardeşi ...'ye verildiğini, ancak avans niteliğindeki çeklere karşılık mal tesliminin yapılan ihtara rağmen yerine getirilmediğini belirterek 18 adet çek nedeni ile borçlu olmadıklarının tespitine ilişkin davada çekler hakkında ödeme yasağı tedbirine dair ihtiyati tedbir karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 29/08/2024 tarihli ara karar ile; dava konusu çeklerin davalılar ..., ... ve .... .... İthalat İhracat San.Tic. A.Ş tarafından tahsil amacıyla muhatap bankaya ibrazı veya takibe konu edilmesi halinde davacı taraf açısından telafisi imkansız zararın doğma ihtimalinin bulunması ve yaklaşık ispat koşullarının oluşması nedeniyle İİK.72/2 ve HMK'nın 389 ve devamı maddeleri uyarınca 18 adet çek yönünden çek bedelleri toplamı olan 5.045.000,00 TL'nin %20'si oranında teminatın yatırılması karşılığında mezkur çeklerin davalılar .... .... İthalat İhracat Sanayi Ticaret A.Ş., ... ve ... tarafından tahsil amacıyla muhatap bankaya ibrazı halinde ödenmemesi ve karşı tarafça talep eden hakkında yapılacak icra takiplerinin durdurulması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

Davalılar ... ve .... .... İthalat İhracat Sanayi Tic.

AŞ. vekili 18/09/2024 havale tarihli cevap dilekçesinde; ortada davacının iddia ettiği gibi bir mermer ticari alım-satım ilişkisinin mevcut olmadığını davacının bu iddialarla ilgili delil de sunmadığını, taraflar arasında böyle bir sözleşmenin de mevcut olmadığını, dava konusu tutarın 5.045.000,00 TL (beş milyon kırkbeş bin Türk Lirası)) değeri düşünüldüğünde bu tutarda bir anlaşma yapan tacirlerin bunu yazılı olarak yapmamasının ticaret hayatının koşulları gereği mümkün olmadığını, davalı müvekkillerin ne de davalı müvekkili ...'nın kızının böyle bir sözleşmenin varlığını hiçbir zaman kabul etmediklerini,

Melike Kaya'nın müvekkilleri adına işlem yapmasının mümkün olmadığını, taraflar arasındaki iddia edilen ticari anlaşmanın tarafların tuttukları ticari defterlerde de yer almadığını, mevcut çeklerin, davalı müvekkillerin alacaklı olduğunun en büyük kanıtı olduğunu, davacının bunun aksini, senetle ispat etmesi gerektiğini, davacının davasını destekler hiçbir belge sunamamış olması,

davacının mahkemeden aldığı bu koruma ile davacı günün enflasyonist ortamı dikkate alındığında ödemediği çeklerin bedelini faiz, fon ve ticari hayatta değerlendirdiğinde verilen tedbirin kaldırılmasını, mahkeme aksi kanaatteyse teminatın müvekkillerinin uğrayacağı zararlar gözününde bulundurularak %120 oranında artırılması ve davanın reddini talep etmiştir.

Davacı tarafça 02/09/2024 tarihli dilekçe ile; her ne kadar dosya kapsamında davalıların açısından ödeme yasağı ve icra durdurulması ihtiyati tedbiri verilse de keşide edilen çeklerin 3. kişilere ciro edilmesi sonucu 3. kişiler üzerinden tahsil etme imkanı bulunduğundan TTK ve İİK kapsamında 3. kişileride kapsayacak şekilde ödeme yasağı konulmasının müvekkilinin ileride teleafisi mümkün olmayacak sonuçlar açısından kaçınılmaz olduğunu, davalı taraflara verilen çekleri bankaya ibraz edip tahsil edenlerin 3. kişiler olduğunu ve davalıların kendileri hakkında alınacak olan ihtiyati tedbirin önüne bu şekilde geçtiklerini,

keşide edilen çeklerin 3. kişiler tarafından tahsil edilmesini önlemek amacıyla taleplerinin kabulüne karar verilmesini, ödemeyi önleme konusunda verilen ihtiyati tedbir kararının senedi elinde bulunduran hamili de kapsayacak şekilde verilebilmesi için senedi iktisap ederken hamilin borçlu zararına hareket etmiş olduğunu, vadesi gelen ve tahsil edilen çeklerin hepsinin 3. kişiler tarafından ibraz edilip tahsil edilmesinin müvekkilini açıkça zarara uğrattığını bu nedenle 3. kişiler adına da sadece ödeme yasağı tedbirinin verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece 03/09/2024 tarihli ara karar ile; 28/08/2024 tarihli ara kararı çeklerin davalılar tarafından ibrazı halinde sadece davalılar yönünden ödeme yasağı (ödemeden men) konulmasına karar verildiği,

Davacı vekilinin 3.kişiler bakımından tedbir taleplerinin ise yasal koşullarının oluşmadığı, ödeme yasağı konulması talebinin kambiyo senetlerinden olan çekler hakkında olduğu, çek sebepten mücerret ve tedavül kabiliyetine haiz olduğundan, taraflar arasındaki hukuki ilişkiden kaynaklı def'ilerin iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceği, davanın tarafı olmayan iyi niyetli üçüncü kişileri bağlar şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği, lehtar davalılar dışındaki 3.kişilere yönelik çekler iktisap edilirken bile bile davacının zararına hareket etmiş oldukları yaklaşık olarak ispat da edilmediğinden üçüncü kişileri etkiler şekilde ihtiyati tedbir talebinin üçüncü kişiler yönünden reddine, şeklinde karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;Taraflar arasındaki ticari ilişki gereği davalılar tarafından teslim edileceği ifade edilen ürünlere karşılık; dava konusu çeklerin keşide edildiğini ve davalılara çeklerin avans ödemesi amacıyla teminat olarak teslim edildiğini, davalıların malları teslim etmediğini ancak ellerindeki keşide edilen çekleri piyasaya dağıttıklarını, 3. kişiler üzerinden çeklerin ibraz edilip tahsil edilmesinin sağladığını,

bu çeklerin kendi cari listelerinde ve ...'nın kızı finans sorumlusu Melike Kaya ile olan whatsapp konuşmalarında çeklerin vadesi gelmeyen evrak olarak yer aldığını ve avans amacıyla teminat olarak verildiğini, mahkemece 3. kişiler yönünden daha yüksek bir teminat istenirse bu durumunda değerlendirileceğini belirterek ödeme yasağı tedbirine dair ihtiyati tedbir talebinin 3. kişiler yönünden de dikkate alınıp karar verilmesini bu yöndeki talebin reddine dair 03/09/2024 tarihli ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, İİK'nın 72. maddesine dayalı takipten önce açılan bedelsizlik nedenli borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup, talep davaya konu çeklere 3. kişiler yönünden de ödeme yasağı konulması talebinin reddine yöneliktir. İlk derece mahkemesince, 3. kişilere yönelik tedbir talebinin reddine karar verilmiş olup, karara karşı İhtiyati tedbir talep eden/ davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; davacı, keşideci olduğu dava konusu çekleri davalı şirket ile yapılan mermer alım-satım ilişkisi kapsamında avans olarak davalı şirket ve ortaklarına verildiğini, ancak mermer tesliminin yapılmadığını bu nedenle bedelsiz kalan çekler sebebiyle borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini ve çeklere yönelik ihtiyati tedbir karar verilmesini talep etmiş, mahkemece 29/08/2024 tarihli ara karar ile;

dava konusu çeklerin ibrazı veya takibe konu edilmesi halinde davacı taraf açısından telafisi imkansız zararın doğma ihtimalinin bulunması ve yaklaşık ispat koşullarının oluşması nedeniyle İİK.72/2 ve HMK'nın 389 ve devamı maddeleri uyarınca 18 adet çek yönünden çek bedelleri toplamı olan 5.045.000,00 TL'nin %20'si oranında teminatın yatırılması karşılığında mezkur çeklerin davalılar .... ....

İthalat İhracat Sanayi Ticaret A.Ş., ... ve .... .... tarafından tahsil amacıyla muhatap bankaya ibrazı halinde ödenmemesi ve yapılacak icra takiplerinin durdurulması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

Davacı tarafça 02/09/2024 tarihli dilekçe ile çeklerin davalı tarafça ciro edilerek 3. kişiler tarafından bankaya ibraz edilerek tahsil edildiğini, davalıların kendileri hakkında verilen ihtiyati tedbirin bu şekilde önüne geçtiklerini, bu nedenle 3. kişiler yönünden de ödeme yasağı verilmesini talep etmiş, mahkemece 3.kişiler bakımından tedbir taleplerinin yasal koşullarının oluşmadığı, ödeme yasağı konulması talebinin kambiyo senetlerinden olan çekler hakkında olduğu,

çek sebepten mücerret ve tedavül kabiliyetine haiz olduğundan, taraflar arasındaki hukuki ilişkiden kaynaklı def'ilerin iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceği, davanın tarafı olmayan iyi niyetli üçüncü kişileri bağlar şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği, lehtar davalılar dışındaki 3.kişilere yönelik çekler iktisap edilirken bile bile davacının zararına hareket etmiş oldukları yaklaşık olarak ispat da edilmediğinden üçüncü kişileri etkiler şekilde ihtiyati tedbir talebinin üçüncü kişiler yönünden reddine, şeklinde karar verilmiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, göre hukuksal durum nedeniyle ilk derece mahkemesinin davanın tarafı olmayan 3.şahısları etkileyecek şekilde ve lehtar davalılar dışındaki 3.kişilerin, çekleri iktisap edilirken bile bile davacının zararına hareket ettiklerine dair yaklaşık ispatın gerçekleşmediği gözetilerek davacı tarafın üçüncü kişileri etkiler şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin reddine karar vermesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

.... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye -... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza