Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/581 K.2024/1382

Talep eden/Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesi ile; müvekkilini halen ... adresinde... İmalatı iş kolunda faal olup İnegöl Vergi Dairesi'nin ...sicil numaralı mükellefi olduğunu, müvekkili şirketin, mevcut üretim faaliyetinin yanı sıra... diğer perakende ticareti işine başladığını, ...Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün....

Sicil numarasında kayıtlı ...Ticaret Limited Şirketi ile yapılan anlaşma gereği bu şirket tarafından keşide olunan 111.000.000.-TL tutarında çekleri ciro etmek suretiyle araç bağlantısı yaptığını, mal mubayaaları tamamlanmadan ...

Ltd.Şti nin ödeme güçlüğü nedeniyle mezkur çeklerin bir kısmının ödemek zorunda kalan şirketin nakit varlığını yitirdiğini ve ödemelerini yapamaz duruma geldiğini, mezkur çeklerin vadelerinin devam ediyor olması ve vadesi gelen çeklerin ödenebilmesinin mümkün olamayacağı göz önüne alınarak şirketin faaliyet, makinaların ve ticari malların cebri icra yolu ile satılması tehlikesine yol açması, şirket varlıklarına rucu edilmesi halinde şirketin borçlarını ödeyememe tehlikesi hasıl olmakta olduğunu ve şirketin devamlılığı ile bütünlüğü tehlikeye girdiğini konkordato talepli dava başvurusunda bulunmaya karar verdiklerini belirtmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacı şirketin çok yoğun çek kullanımı olduğu, özellikle araç alım satımla ilgili işlemlerde vadeli çekler kullandığı, bu araç ve gayri menkul alım satımlarının bir kısmı ...

Ltd Şti üzerinden bir kısmının da ortak lehine keşide edilen çekler kullanılmak suretiyle ortak üzerinden yapıldığı, kullanılan bu çeklerle ilgili alımı yapılan gayri menkuller ve araçların büyük bir kısmı satılarak elden çıkarıldığı, ancak resmi olarak yürütülmeyen araç ve gayri menkul alım satımından dolayı şirket çekleri kullanılmak suretiyle bir yandan borçlandırılırken cironun şirkete aktarılmaması dolayısıyla satışlardan elde edilen gelirlerin de şirket kayıtlarına girmemiş olduğu ve ciroda açık bulunduğu, davacı şirketin rayiç bilançoya göre borca batıklık araştırması yapıldığı,

05/10/2023 tarihinde iade edildiği anlaşılamayan yaklaşık 76.625.000,00 TL tutarındaki 37 adet çekin pasif kalemlerden düşümü sonrasında davacı şirketin 29.124.086,87 TL borca batık olduğunun anlaşıldığı, davacının aktif kalemlerinde bulunan 62.364.238,01 TL'lik çek ise çek keşidecileri tarafından konkordato talep eden ... A.Ş ve ... Tic.

Ltd Şti'ne ait olduğu, aktiflerde görülen bu çeklerin dahi tahsil edilmeme olasılığının çok yüksek olduğu ancak bu halde dahi şirketin 29.124.086,87 TL tutarında borca batık olduğu gerekçesiyle davacıların konkordato talebinin reddine, borca batık olduğu anlaşılan davacı şirketin iflasına karar verilmiştir.

Karara karşı, borçlular vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Borçlu vekili istinaf dilekçesi ile; müvekkilinin geçici mühlet aldığı durumu ile iflas kararı verildiği süre arasındaki 4 aylık oldukça kısa zamanda bile borca batıklığını 29.124.086 TL seviyesine düşürebildiğini, komiser raporu ile müvekkilin ticari faaliyetinin ne denli iyiye gittiğini, bu durumunda alacaklıların faydasına olduğunun açıkça anlaşıldığını, Temperli Cam Makinası" almış olup makinanın müvekkili firmaya tesliminin sağlandığını, bu makinanın işletmeye ciddi karlılık getirmekte olduğunu,...'de yalnızca bir kaç firmada bulunduğundan müvekkilini "tekel" konumuna getirip, borca batıklığını hızla azaltmasını sağlayacağını,

3 no'lu celsede açıkça 35.000.000 TL kaynak girişi yapılmak suretiyle ortaklık görüşmeleri yapıldığını, bu görüşmelerin yapıldığı kişinin de duruşma salonunda olduğunu, kendisinin de dinlenmesi gerektiğinin izah edildiğini ancak sayın mahkemece bu durumda beklenilmediğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını kesin mühlet kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, 2004 sayılı İİK'nın 285 vd. maddelerinde düzenlenen konkordato istemine yöneliktir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle konkordato talebinin reddine, davacı şirketin iflasına karar verilmiş, karara karşı konkordato talep eden borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Borçlu şirketin alınan komiser raporuna göre;davacı şirketin 2020-2021-2022-2023 yılları içerisinde firma ortağı ve şirket tarafından yapılan araç alım satım işlerinde toplam 239 adet araç alım satımı yapıldığı bu işlemlerin toplam hacminin 499.311.889,50 TL olduğu,

araç satışlarının yüksek oranda faturasız olması nedeniyle satış bedelleri ve tahsilatlar ile ilgili olarak gerçek bilgilere ulaşmanın mümkün olmadığını, firmanın mali verileri incelendiğinde , temperli cam üretiminin de katkısı göz önünde tutularak , tüm borcun ödenemeyeceği, kaynak girişinin gerekliliğinin düşünüldüğünü, ek raporda şirketin 31.10.2023 tarihli aktiflerin satış fiyatı esasına göre hazırladığıı bilanço mucibi borca batıklığın -29.124.086,87 TL olduğu, şirketin 31.10.2023 tarihli aktiflerin satış fiyatı esasına göre hazırladığı bilanço mucibi toplam borcunun 161.737.887,98 TL olduğu,

konkordatoya tabi borcunun 160.723.887,98 TL olduğu tespit olunmuştur.

Piyasada araç satımından kaynaklı çek verdiği ancak araçları üçüncü kişilere devrettiği halde çek bedellerini ödeyemediği 65.000.000,00 TL civarında borç bulunduğu şirket yetkilisi tarafından duruşmada beyan edilmiştir.

Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur.

Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır.

Bu amaç doğrultusunda hareket eden borçlunun konkordato projesine esas olan mali verileri şeffaf ve denetime elverişli olmalı, konkordato projesi ise somut ve uygulanabilir bir öngörüye dayanmalıdır. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 19/09/2022 tarih, 2022/1675 Esas, 2022/4225 Karar sayılı ilamı).

Öte yandan, borçlunun vade konkordatosu talep ederken de büyük bir hareket alanına sahip olduğundan söz edilemez. Borçluya vade konkordatosu yoluyla da olsa uzun yıllar faizden kurtulmasını sağlayacak biçimde konkordato imkânının tanınmayacağı açıktır. 2004 sayılı İİK'nın 289/3 maddesine göre, kesin mühletin verilmesi için konkonrdatonun başarıya ulaşmasının mümkün olması gerekmekte olup, mahkemece kesin mühlet talebinin değerlendirilmesi neticesinde konkordatonun başarıya ulaşamayacağının belirlenmesi halinde konkordato talebinin reddine, iflasa tabi borçlu yönünden rayiç değer bilançosu itibariyle borca batıklık halinde iflas kararı vermesi gerekir.

İK m. 292’de düzenlenen hâllerin meydana gelmesi halinde geçici mühlet süresi içinde konkordatonun reddine ve borçlunun iflâsına karar verilebileceği, bu bağlamda mahkemece komiserlerden bir rapor alınıp duruşma günü tayin edilerek borçlunun dinlendiği, geçici mühlet içerisinde alınan komiser raporlarında; borca batıklığın -29.124.086,87 TL olduğu, tespit edildiği,

araç satışlarının yüksek oranda faturasız olması nedeniyle satış bedelleri ve tahsilatlar ile ilgili olarak gerçek bilgilere ulaşmanın mümkün olmadığını, firmanın mali verileri incelendiğinde , temperli cam üretiminin de katkısı göz önünde tutularak , tüm borcun ödenemeyeceği, kaynak girişinin gerekliliğinin düşünüldüğünün bildirildiği, borçlu hakkında koşullar oluştuğundan konkordato talebinin reddine ve rayiç değerlere göre borca batık olan borçlu hakkında usulüne uygun olarak iflasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, İİK'nın 289/3.maddesi uyarınca konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde kesin mühletin verilecek olup geçici mühlet aşamasında hazırlanan komiser raporlarında yer alan tespitler uyarınca davacının konkordato talebinin reddine ve iflasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır