Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/796 K.2024/1078

Bursa ......Asliye Ticaret Mahkemesi Mahkemesi'nin 14/10/2020 tarih,... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin ortakları olan “....l Ailesi” mensupları ile davalılar “....Ailesi” mensuplarının 31.12.2004 tarihine kadar .... A.Ş, .......San. A.Ş. ve ... San. A.Ş isimli şirketlerde Şahin ailesi %59,2 pay ve Kul ailesi %40,8 pay iken 21.07.2005 tarihinde imzalanan Pay Devir ve Şirketlerin Malvarlığı İle Haklarının Paylaşım Sözleşmesi ile müvekkili ...

A.Ş’nin Kul ailesine, diğer iki şirketin de .... ailesine kaldığını, buna ilişkin tasfiye ve paylaşım sürecinin tamamlandığını, 21.07.2005 tarihinde düzenlenen pay devir ve şirketlerin malvarlığı ile haklarının paylaşımı sözleşmesinin SSK Primleri ve Vergiler başlıklı bölümünde 31.05.2015 tarihinden önceki dönem için tahakkuk edecek kamu borçlarının ailelerin hisseleri oranında paylaştırılacağının kararlaştırıldığını, sözleşme tarihinden önceki dönem için vergi idaresince ikmalen tarhiyat yapıldığını, vergi mahkemesi nezdinde yargı süreçlerinin işletildiğini,

borcun gerek peşin gerek taksitlendirme şeklinde ödenmesi için vergi dairesine başvurulduğunu, vergi dairesine ödenmek zorunda kalan tutardan davalıların hissesine düşen tutarın tahsili için öncesinde ... San. A.Ş (yeni unvanı... San.AŞ) aleyhine... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyasında açılan davanın vergi cezasından kaynaklı alacağın ... ailesinden olan hissedarlardan talep edilebileceği, davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle husumet nedeniyle reddine karar verildiğini, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini,

dolayısıyla müvekkili şirket tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 2.733.866,95 TL’sından 21.07.2005 tarihli sözleşme gereği davalıların ödemeleri gereken ve hisseleri toplamı %59,2’ye isabet eden kısım olan 1.618.449,23 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş faizi ile birlikte tahsili için davalılar aleyhine başlatılan icra takibinin itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazmnatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 31.05.2005 tarihinden sonraki dönemde tahakkuk edecek borçları karşılamadığını, davacının borcun ortaya çıkması ve borcun yönetilmesine ilişkin uzlaşma görüşmelerinde basiretli davranmadığını, dava konusu talep edilen bedellere ilişkin davalar hakkında müvekkillerine bildirimde bulunmayarak bu doğrultudaki sözleşme hükmüne aykırı davrandığını, ayrıca dava konusu borçtan müvekkillerinin müteselsil sorumlulukların da bulunmadığını belirterek, davanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulüne dair kararının taraflar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Dairemizin 21/09/2023 tarih ve 2020/1973 E-2023/1326 K. sayılı ilamıyla; dava dilekçesinin sonuç ve istem bölümünde, takip talebindeki asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı üzerinden itirazın iptali istenmiş olduğundan eksik peşin harç tamamlatılarak yargılamaya devam edilmesi ve somut olayda.

31.05.2005 tarihinden önceki dönem için vergi idaresince ikmalen tarhiyat yapıldığı, bu işlemlere karşı yargısal süreçlerin işletildiği, davacı şirkete tarafından vergi dairesine ödenmek zorunda kalan tutardan davalıların (%59,2) hissesine düşen tutarın tahsilinin istendiği anlaşılmakla; uyuşmazlığın taraflar arasında imzalanan 21.07.2005 tarihli sözleşmeden ve bu bağlamda dava konusu vergi ve kamusal borcun yukarıda gösterilen sözleşmenin “SSK Primleri ve Vergiler” başlığı altında yer alan düzenleme kapsamında kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktayken;

mahkemece 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre değerlendirme yapılarak davalıların sorumluluğuna gidilmesi doğru olmadığı gibi, sözleşme hükmü nedeniyle dava konusu alacaktan davalıların müştereken ve müteselsil sorumluluğunun bulunduğu gözetilmeden yazılı şekilde davalıların ortaklık hisse oranlarına göre paylaştırma yapılarak hüküm tesisi de doğru olmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporları doğrultusunda, taraflar arasında 27/01/2005 tarihli "Pay Devir ve Şirketlerin Malvarlığı ile Haklarının Paylaşımı Sözleşmesi" ile .... Ticaret A.Ş,... A.Ş, ...

Ticaret A.Ş'lerdeki ... ailelerinin şirketlerin paylaşımını kararlaştırıldığı, sözleşmenin "SSK primleri ve Vergiler" başlıklı bölümde 31/05/2005 tarihi itibarıyla mevcut tahakkuk etmiş SSK prim borçları ve vergi borçları hazırlanan borç alacak listesine dahil edilmiş olup, 31/05/2005 tarihi itibarıyla tahakkuk etmiş vergi ve SSK prim borçlarına gecikme zammı %40,80 ve %59,20 oranında paylaştırılacağı, 31/05/2005 tarihinden önceki zamana ait gerek SSK, Vergi daireleri ve gerekse Bölge Çalışma Müdürlüğü, gümrükler ve diğer kurum ve kuruluşlar tarafından talep edilecek ve tahakkuk ettirilecek yeni ve hesaba dahil edilmeyen vergi, prim, harç,

ceza, vergi fon ve gecikme cezaları ile idari para cezaları, yasal itiraz ve savunmalar yapıldıktan sonra kesinleşmesi halinde ailelerin hisseleri oranında paylaştırılacaktır ve muhasebeleştirileceği düzenlendiği, taraflar arasında imzalanan 21/07/2005 tarihli Pay Devir ve Şirketlerin Malvarlığı ile Hakların Paylaşım Sözleşmesi" kapsamında ortaklıkların 2008 yılına kadar devam ettiği, ortaklığın devam ettiği, sırada vergi incelemesine konu yılların 2003- 2004-2005-2006-2007 yıllarını kapsadığı,

şirketlerin birbirleri ile ilgili kayıtlar konusunda Uludağ Vergi Dairesi uzmanlarının hesap incelemeleri sonunda düzenlenen faiz fatura tahakkukuna ilişkin faturalarda yer alan faizler, örtülü sermaye üzerinden ödenen faizler kapsamında değerlendirme yapılarak bu faturalara konu olan ve gider veya maliyet unsuru olarak kayıtlara intikal ettirilmiş bulunan faizler ile faturalarda gösterilen KDV'lerinin indirimi, Kurumlar Vergisi Kanunun 15, l6.maddeleri ve KDV kanunun 30/d maddeleri ileri sürülerek ikmalen tarhiyat yapıldığı,

Bursa 1..Vergi Mahkemesine açılan davalar ve Danıştay 3-7 ve 9. Dairesi tarafından kısmen kabul edilen kararlar doğrultusunda yapılan son tarhiyat, gecikme zammı ve cezalar toplamı olarak taksitler halinde en son ödemenin de 2.733.866,95 TL olarak 19.09.2016 tarihinde yapıldığı,

21.07.2005 tarihli "Pay Devir ve Şirketlerin Malvarlığı ile Hakların Paylaşım Sözleşmesi" kapsamında, davalıların bu miktarın %59,2 si olan 1.618.448,55 TL sinden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davalılar takip tarihinden önce temerrüde düşürülmediğinden davacının işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı takip tarihi itibariyle alacak likit olup, icra inkar tazminatı koşullarının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıların ....İcra Müdürlüğünün ....esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline,

takibin 1.618.448,55 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte takibin devamına, alacak likit olduğundan asıl alacağın %20 si olan 323.689,71 TL icra inkar tazminatının davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Bu karara karşı taraflar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

A-Davalılar vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkillerim davaya konu sözleşme gereği 31.05.2005 tarihinden sonra yapılan işlemlerden kaynaklı sorumluluklarının bulunmadığını, davacının ödediği tutarın sözleşme kapsamındaki sorumluluk uyarınca müvekkillerine rücu edilebilmesi için öncelikle ödenen bu tutarın ne kadarlık kısmının 31 Mayıs 2005 ve öncesi tarihten kaynaklandığını açıklığa kavuşturulmadığını, 31.05.2005 öncesine ait olmakla birlikte sonradan ortaya çıkabilecek borçlara ilişkin olarak bildirim yükümlülüğü öngörülmüş olmasına ve bu bildirim davalılara herhangi bir şekilde yapılmamış olmasına rağmen,

bu bildirim yükümlülüğüne uyulmamış olduğu hususu kararda tartışılmadığı gibi, konuya ilişkin bilirkişi raporunda da hatalı bir değerlendirme ile salt pay devrinin gerçekleştiği 24.04.2008 tarihine dek davalılardan birinin yönetim kurulunda yer alması nedeniyle bu borcu bilmesi gerektiğinden bahisle tüm davalıların bu borcu bilebilecek durumda olduğu yönünde hatalı bir sonuca ulaşıldığını, müvekkillerin bu işlemlere karşı yargısal yollara başvurma ve haklarını ileri sürme imkanından mahrum kaldığını, ayrıca davacı tarafından süreçte yapılandırma imkanından faydalanılabilmesi mümkün iken bu haktan da yararlanmadığını,

borç miktarının artmasına kusurlu davranışlarıyla sebebiyet verildiğini, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin doğru olmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

B-Davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalıların temerrüde düşürülmediğinden bahisle işlemiş faiz istemi reddedilmişse de, davalıların ortağı olduğu.... A.Ş. ye ve gerekse davalılara gönderilen noter ihtarnameleri gereğince temerrüt oluştuğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı taraflar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK.'nın 355.maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleriyle ve kamu düzeniyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda; davacı....... A.Ş. ile...... A.Ş ve ... San. A.Ş isimli şirketlerde ... ailesi %59,2 pay ve Kul ailesi %40,8 pay sahibiyken. 21.07.2005 tarihinde imzalanan Pay Devir ve Şirketlerin Malvarlığı İle Haklarının Paylaşım Sözleşmesi ile davacı şirketin.... ailesine, diğer iki şirketin de........ ailesine kaldığı, buna ilişkin tasfiye ve paylaşım sürecinin tamamlandığı, anılan sözleşmesinin “SSK Primleri ve Vergiler” başlıklı bölümünde.

"31/05/2005 tarihli itibari ile mevcut tahakkuk etmiş SSK Prim borçları ve vergi borçları hazırlanan borç alacak listesine dahil edilmiş olup 31/05/2005 tarihi itibari ile tahakkuk etmiş vergi ve SSK prim borçlarına gecikme zamları %40,80 ve %59,20 oranında paylaştırılacaktır.

31/05/2005 tarihinden önceki zamana ait gerek SSK gerek vergi daireleri ve gerekse bölge çalışma müdürlüğü, gümrükler ve diğer kurum ve kuruluşlar tarafından talep edilecek ve tahakkuk ettirilecek yeni ve hesaba dahil edilmeyen vergi, prim, harç, ceza, vergi, fon ve gecikme cezaları ile idari para cezaları yasal itiraz ve savunmalar yapıldıktan sonra kesinleşmesi halinde ailelerin hisseleri oranında paylaştırılacaktır ve muhasebeleştirilecektir.

Bu gibi durumlardan şirketler birbirini hemen haberdar edecektir." şeklinde düzenleme yapıldığı ihtilafsız olup; davacı tarafça, 31.05.2005 tarihinden önceki dönem için vergi idaresince ikmalen tarhiyat yapıldığı, bu işlemlere karşı yargısal süreçlerin işletildiği, bunun sonucunda vergi dairesine ödenmek zorunda kalan tutardan davalıların (%59,2) hissesine düşen tutardan sorumlu olduğu iddia edilmiş, davalılar ise, davacının ödemek zorunda kaldığı vergi cezasının 31.05.2005 ve öncesi tarihte yapılan işlemlerden kaynaklanmadığından sözleşme kapsamında değerlendirilemeyeceği ileri sürülmüştür.

O halde esasen uyuşmazlık; davacının ödemek zorunda kaldığı dava konusu vergi ve kamusal borcun sözleşmenin “SSK Primleri ve Vergiler” başlığı altında yer alan düzenleme kapsamında kalıp kalmadığı, bir başka ifadeyle 31.05.2005 ve öncesi tarihte yapılan işlemlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosyada alınan bilirkişi raporlarında; davacı ...

AŞ’nin yatırımlarını güçlendirmesi için...San.AŞ üzerinden 2003 yılında kredi kullanıldığı, bu krediden kaynaklı ödenen faizlerin ....AŞ tarafından “faiz bedeli” adı altında %18 Kdv ile birlikte davacıya 30.04.2004, 31.05.2004, 31.05.2004, 31.12.2004, 01.06.2005 ve 31.12.2005 olmak üzere toplam 6 adet fatura ile yansıtıldığı, hesap dönemlerinde yaptığı borçlanmalara ilişkin faizlerin 2004 hesap dönemine ait kısmının bu dönemde doğrudan, 2005 yılı hesap dönemine ait kısmının ise 2006 ve 2007 yılı hesap dönemlerinde amortisman ayrılmak suretiyle kurumlar vergisi ve geçici vergi matrahlarının tespitinde gider olarak dikkate alındığı,

ayrıca bu faizler için düzenlenen faturalarda hesaplanan KDV tutarlarının ilgili vergilendirme dönemlerinde davacı kurum tarafından indirim konusu yapıldığı, düzenlenen faiz fatura tahakkukuna ilişkin faturalarda yer alan faizler, örtülü sermaye üzerinden ödenen faizler kapsamında değerlendirme yapılarak bu faturalara konu olan ve gider veya maliyet unsuru olarak kayıtlara intikal ettirilmiş bulunan faizler ile faturalarda gösterilen KDV'lerinin indirimi, Kurumlar Vergisi Kanunun 15, l6.maddeleri ve KDV kanunun 30/d maddeleri ileri sürülerek ikmalen tarhiyat yapıldığı,

Bursa 1. Vergi Mahkemesine açılan davalar ve Danıştay 3-7 ve 9. Dairesi tarafından kısmen kabul edilen kararlar doğrultusunda yapılan son tarhiyat, gecikme zammı ve cezalar toplamı olarak taksitler halinde en son ödemenin de 2.733.866,95 TL olarak 19.09.2016 tarihinde yapıldığı belirtilmiştir.

Bu durumda, işbu rücu davasına konu vergi cezasına dayanak işlemlerin 30.04.2004, 31.05.2004, 31.05.2004, 31.12.2004, 01.06.2005 ve 31.12.2005 tarihli faturalı işlemlerden kaynaklanmış bulunmasına göre, bu faturalı işlemlerden 31.05.2005 ve sonrası tarihlerde yapılanlardan dolayı tahakkuk eden vergi cezasıdan dolayı davalıların sorumluluğuna gidilemeyeceğinden davacının 30.04.2004, 31.05.2004, 31.05.2004 ve 31.12.2004 tarihli faturalı işlemlerinden dolayı ödemek zorunda kaldığı tutar tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporlarına dayalı karar verilmesi doğru olmamıştır.

Kabule göre de, takip tarihinden önce davalıların temerrüde düşürülmediğinden takipte istenen işlemiş faiz talebi reddedilmişse de; dosya kapsamında bulunan davacı tarafından davalılara keşide edilen 29.11.2017 tarihli noter ihtarnamesi ile davalıların temerrüde düşürüldüğü gözden kaçırılarak bu talebin reddi de doğru olmamıştır.

Açıklanan bu nedenlerle taraflar vekillerinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.a.6 maddeleri uyarınca kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılması görüşündeyim.

Başkan · ... · E-imzalıdır. · ... · Üye · ... · E-imzalıdır. · ... · Üye* · ... · E-imzalıdır. · ... · Katip · ... · E-imzalıdır.