Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/2118 K.2023/1338

Mahalli mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde, ..... ilçesi, ..... mahallesi, ..... ada, 1 parsel A blok, 27 numaralı bağımsız bölümün davacıya ait olduğunu, davacının bu taşınmazı dava dışı ..... .....’a sattığını, ..... ..... adına tapuda işlemi ..... .....’ın yaptığını, devir tarihinde dairenin iç kısmında eksiklikler bulunduğu için davacının sözleşmede belirtilen tarihte eksiklikleri tamamlamayı, eksiklikler tamamlanmaz ise daireyi geri almayı veya masrafları karşılamayı taahhüt ettiğini, bunun karşılığında da ..... .....’a 30.000,00.-TL teminat senedi verdiğini,

dairenin sözleşmede belirtilen tarihte eksiksiz teslim edilmesine rağmen teminat senedinin iade edilmediğini ve zamanaşımına günler kala yakını olan davalıya ciro edildiğini ve davalının .....

2. İcra Müdürlüğü’nün ...../..... sayılı dosyası ile icra takibine geçtiğini, davalının kötü niyetli olduğunu, senedin teminat senedi olduğunun senet metninden açıkça anlaşıldığını, davacının davalıya borçlu olmadığını, davalının iyi niyetli üçüncü kişi olmadığını, senedin hangi amaçla düzenlendiğini bilen veya bilmesi gereken kişi olduğunu, arabuluculuk sürecinden de sonuç alınamadığını belirterek davaya konu icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespitini, ödeme yapılmak zorunda kalınırsa davanın istirdat davası olarak devamını, asıl alacağın %20’si oranında kötü niyet tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, senedin teminat senedi şartlarını taşımadığını, açık bir borç ikrarını içerdiğini, taşınmazın eksiklerinin giderilmediğini, eksikliklerin site yönetiminin aldığı karar ile giderilmeye başlandığını, site tarafından aleyhinde başlatılmış icra takipleri bulunduğunu beyanla davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, senedin arka yüzünde. “Bu senet İbrahim Altan'a satılan daire karşılığında içerisi bitmediği için teminat olarak teslim edilmiştir.

Senette yazılı tarihe kadar daire bittiği takdirde senet ve bu senede istinaden yazılan sözleşme geçersiz olup geri senet sahiplerine iade edilecektir” ibaresi bulunduğu, senede ilişkin 16/10/2019 tarihli sözleşmenin tanzim edildiği, sözleşmenin açıkça icra takibine konu senede istinaden tanzim edildiğinin anlaşıldığı, davacı tarafça yapılması gereken işlerin tamamlanmadığı, eksikliklerin giderilmediği yönündeki davalı iddiasının ispatlanamadığı, icra takibine konu senedin teminat senedi olduğu, bu hususun İİK 169/a maddesi uyarınca yazılı olarak ispatlandığı, teminat senedinin kambiyo senedi vasfını yitirdiği,

icra takibine konu edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulü ile; davacı tarafın, ..... 2. İcra Müdürlüğü’nün ...../..... sayılı dosyasına konu 16/10/2015 tanzim tarihli, 30.000,00.-TL bedelli, 30/04/2016 vade tarihli senede dayalı olarak davalıya borçlu olmadığının tespitine, şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalının kötü niyetli olduğunu, senedin teminat senedi olduğu açıkça anlaşılmasına rağmen işlem yapıldığını, ..... 30. Asliye Ceza Mahkemesi’nin .............../..... esasında kayıtlı dosya üzerinden, davalı hakkında bedelsiz senedi kullanma yönünden yargılamanın devam ettiğini, senedin iadesinin defalarca istenmesine rağmen, arabuluculuk görüşmelerinde de söylenmesine rağmen iade edilmediğini, 3 yıllık zamanaşımı süresinin dolmasına kısa bir süre kala işleme konulduğunu, kötü niyet tazminatı taleplerinin kabulü gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına, davalı aleyhine kötü niyet tazminatı ve faiz ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, senedin teminat senedi şartlarını taşımadığını, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluna konu edilebileceğini, davacının borcunu ifa etmemesi üzerine icra takibine geçildiğini, davacının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, tanık beyanı ile eksiklerin bulunduğunun anlaşıldığını, iddiaların ispatlanamadığı yönündeki kararın kanuna ve usule aykırı olduğunu beyanla mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, teminat senedi olduğu ileri sürülen kambiyo senedinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemidir.

Mahkemece, temel ilişkinin niteliğine yönelik bir açıklama yapılmadan, icra takibine konu senedin teminat senedi olduğu, kambiyo vasfını yitirdiği ve icra takibine konu edilemeyeceği gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta öncelikle mahkemenin görevi bunu içinde taraflar arasındaki temel ilişkinin saptanması daha sonra teminat senedi olup olmadığının görevli mahkemece değerlendirilmesi gerekir. Senedin verilmesine neden olan taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğine göre görevli mahkeme belirleneceğinden ( Y.11. HD. 20.5.2023 T, 2021/8967-2023/2660 sy ve aynı dairenin 2021/6490-2023/1264 sy. k; Y. 9. HD 27.9.2022 T, 2922/7578-10519 ve 28.6.2022 T, 2022/4463-6230 sy.k) mahkemece bu hususun değerlendirilmemesi doğru olmamıştır.

Davacı taraf, dava dışı ..... ..... devredilen dairedeki eksikliklerin tamamlanması için teminat senedi verildiğini ve eksikliklerin tamamlandığını, davalı taraf ise senedin açık bir borç ikrarı taşıdığını ve eksikliklerin tamamlanmadığını iddia etmiştir.

Söz konusu dairenin dava dışı ..... .....’a devredildiği ve tapuda işlemi dava dışı ..... ..... yaptığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Ayrıca; dosya arasındaki sözleşmede de, tapu sahibi ..... ..... ve esas sahibi olan ... denilmektedir. Yine sözleşmede, bu bina 30/04/2016 tarihine kadar müteahhit tarafından bitirilmediği takdirde, daire sahibi İbrahim Şimşek ve esas sahibi ...’ın 30/04/2016 tarihinden sonra içerinin masraflarını yapacağı veya daireyi geri satın alacağı kararlaştırılmıştır.

Dosyadaki sözleşme kapsamı ve diğer belgelere göre, ..... ilçesi, ..... mahallesi, ..... ada, 1 parsel A blok, 27 numaralı bağımsız bölümün tedavüllü tapu kaydının getirilmesi, davacının hangi hakka dayanarak bağımsız bölümün sahibi olduğunu iddia ettiğinin belirlenmesi, söz konusu dairenin bulunduğu binanın müteahhidinin kim olduğunun araştırılması, dairedeki eksikliklerin tamamlanması hususunun eser sözleşmesi mi yoksa satış sözleşmesi mi kapsamında olup olmadığının ortaya konularak temel ilişkinin niteliği belirlenmesi öncelikle belirlenmelidir.

Zira, 6100 sayılı HMK’nın 1. maddesine göre; göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Yine 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartıdır ve aynı Kanun’un 115/1.maddesinde ise, mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını kendiliğinden davanın her aşamasında araştıracağı hükme bağlanmıştır.

Temel ilişkinin niteliği tespit edildikten sonra görev hususu temel ilişkiye göre belirlenmeli, mahkemenin görevli olduğu anlaşılırsa uyuşmazlığın esasına girilmeli ve temel ilişkinin niteliğine göre değerlendirme yapılmalı, mahkemenin görevli olmadığının anlaşılması halinde de, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi gerektiğinden bu hususlar tam olarak belirlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi kamu düzeni açısından doğru görülmemiştir.

HMK 355 maddesine göre, kamu düzenine göre yapılan inceleme sonucunda mahkemece verilen karar usul hükümlerine aykırı olduğundan esasa ilişkin bir değerlendirme yapılmaksızın taraf vekillerinin istinaf nedenlerinin kabulü ile HMK 353/1.a-3 hükmü gereğince kararın kaldırılarak Dairemiz kararı uyarınca işlem yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... Başkan ... ... · Üye · ... ... · Üye · ... ... · Katip · ...