Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1755 K.2023/1953

...

VEKİLİ

Av. ....DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali

B.A.M. KARAR TARİHİ : 26/12/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 03/01/2024

Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sırasında mahalli mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz isteyen vekili talep dilekçesinde, taraflar arasında imzalanan 23/03/2022 tarihli alım sözleşmesi kapsamında davalı tarafın hidrolik şişirme makinesinin tasarım ve üretim işlerini üstlendiğini, sözleşmenin 3.maddesine davalı tarafından 1.000 Euro avans ödemesi ardından işin 12 haftada tamamlanarak müvekkili şirkete teslim edileceğinin taahhüt edilmesine karşın halen edimlerinin yerine getirilmediğini, 1.000 Euro ödeme yapıldığı gibi 28/04/2022 tarihinde 31.388,20.-TL, 27/05/2022 tarihinde 31.388,20.-TL ve 05/06/2023 tarihinde 130.000,00.-TL davalı tarafa gönderildiğini,

ancak davalı tarafça makine üretilerek teslim edilmediği gibi aramalara cevap dahi verilmemesi üzerine sözleşmeden dönülerek Bursa 5. İcra Müdürlüğü’nün ...esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmışsa da davalı tarafça haksız şekilde takibe itiraz edildiğini, davalı tarafın itirazında makinenin teslim edildiği ya da bedellerin iade edildiğine ilişkin bir beyan olmadığını belirterek borca yeter tutarda, taşınır ve taşınmaz malları ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, alacaklının, alacağın varlığıyla birlikte alacağın vadesinin geldiği yönünde mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermek zorunda olduğu, özellikle hukuki işleme dayalı alacaklarda alacağın varlığının muaccel olduğunun yazıl bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması gerektiği, dosyaya sunulan mevcut deliller değerlendirildiğinde, ihtiyati haciz talep edenin dilekçesine eklediği sözleşme ve yazılı belgelerin alacağın varlığı ve miktarı konusunda mahkemeye yaklaşık ispat koşulu uyarınca kanaat vermediği gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde, yapılan ödemelere ilişkin dekontların tek tek sunulduğunu, buna karşın sözleşme uyarınca makinenin teslim edilmediğinin taraflar arasındaki mail yazışmalarından açıkça anlaşıldığını, kaldı ki davalı tarafın borca itiraz dilekçesinde de bu yönde bir itirazda bulunulmadığını, makinenin teslim edildiğine ilişkin ispat yükünün davalı tarafta olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Talep, ihtiyati haczin reddine dair verilen kararın kaldırılmasına yöneliktir.

İhtiyati haczin şartları ve etkileri 2004 sayılı İİK’nun 257. ve devamı maddelerde düzenlemiş olup, 257. maddenin birinci fıkrasında vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir.

Gerek birinci, gerekse ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.

Maddenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır.

2004 sayılı İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için tam ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır.

Somut olayda davacı, davalı tarafın hidrolik şişirme makinesinin tasarım ve üretim işlerini, ödenen bedellere rağmen taahhüt edilen sürede yerine getirmediğini iddia etmiş ve bunun üzerine sözleşmeden dönülerek, ödenen bedellerin iadesi amacıyla takip başlatıldığını belirterek ihtiyati haciz talep etmiştir. Talebin dayanağı sözleşmeye uygun ifanın gerçekleşmemesi nedeniyle sözleşmeden dönülmesidir.

Dolaysıyla dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır ve muaccel bir alacak bulunmamaktadır. Alacağın varlık ve miktarı yargılamayı gerektirmektedir. Dolayısıyla İİK'nın 258/1. maddesinde düzenlenen yaklaşık ispat kuralının gerçekleştiği yönünde yeterli koşul bulunmamaktadır. Bunların yanında aleyhine ihtiyati haciz istenenin kurtulmak amacıyla mallarını gizleme, kaçırma çabası içerisinde olduğuna ilişkin somut bir bilgi ya da belge de dosyaya sunulmamıştır. Bu nedenle mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre mahkemenin ihtiyati haciz talebinin reddi kararında bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, istinaf konusu yapılan nedenlere ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · E İmzalıdır · ... · Üye · ... · E İmzalıdır · ... · Üye · ... · E İmzalıdır · ... · Katip · ... · E İmzalıdır