Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/473 K.2023/1155

Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın ödenmemesi nedeniyle davalı hakkında başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durdurulduğunu belirterek takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın adi ortaklık adına açıldığını, davacı yanın aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davaya bakmaya asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, dava konusu takibe ilişkin arabuluculuk tutanağı bulunmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davanın esası yönünden ise, davacı tarafından satılan makinenin ayıplı olduğunu, makinenin kabulü yapılıp devreye alınmadığından bakiye %30'luk kısmın ödemesinin muaccel olmadığını, talep olunan faizin hukuken mevzuata aykırı olduğunu, takibe itirazın haklı olduğu ve icra inkar tazminatına hükmolunamayacağını belirterek davanın reddi ile davacı aleyhine köyü niyet tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.

Mahkemece, eserin davalıya teslim edildiğinin sabit olduğu, davalının ayıp iddiasını ispat edemediği, alacağın likit olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, icra inkar tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, usule yönelik itirazların değerlendirilmediğini, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, davaya bakmaya asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, dava dilekçesine dayanak arabuluculuk tutanağının dava konusu takibe ilişkin olmadığını, mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmadığını, dosyada bulunan delil tespiti raporu esas alınmamasına rağmen dosyanın bilirkişiye gönderilmediğini, makine ile ilgili keşif talebinin reddedilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

bilirkişi raporunda makinenin ayıplı mal olarak nitelendirilebileceği belirtilmemesine rağmen mahkemece raporun kendi içinde çelişkili olduğu gerekçesiyle rapora itibar edilmediği gibi yargılama esnasında da rapor alınmasının sağlanmadığını, müvekkilinin esasa ilişkin beyanlarının da dikkate alınmadığını, ayıp iddiasına ilişkin hatalı değerlendirmede bulunduğunu, makine ayıpsız bir şekilde seri üretime geçmediğinden davacı tarafından ödeme talep edilmesinin kötü niyetli olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK 51. maddesinde, dava ehliyetinin medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceği düzenlenmiştir.

Adi ortaklık tarafından açılacak davaların, iştirak halinde mülkiyet kuralları gereğince, bütün ortaklar tarafından birlikte açılması gerekir. Bütün ortaklar tarafından açılacak dava, adi ortaklık adına değil, bütün ortaklar adına açılır ve hüküm de ortaklar hakkında verilir, adi ortaklık adına hüküm verilemez. Bir başka deyişle; adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığındanfiil ehliyeti ve taraf ehliyeti bulunmamaktadır. Ortaklar, ortaklık mameleğine ilişkin bütün alacakları - kural olarak - birlikte ileri sürmelidirler, yani aktif taraf ehliyeti tüm ortaklara ait olup ortaklar arasında mecburi dava arkadaşlığı vardır. Bu itibarla, adi ortaklığı ilgilendiren haklar bakımından bütün ortakların birlikte davacı olmaları gerekir.

Adi ortaklıklarda idareci ortak olağan şirket işlerini yürütmeye yetkilidir; olağanüstü işler için ise bütün ortakların ittifakı şarttır. Diğer bir deyimle, idare hakkı olağan işleri kapsar. Dava açma ise olağan işlerden değildir.

Somut olayda ise, dava dilekçesinde davacı; .....Adi Ortaklığı ..... Vergi Dairesi Vergi No:... olarak gösterilmiştir. Dosyada mevcut ..... Vergi Dairesi yazı cevabından, vergi numarasının adi ortaklığa ait olduğu anlaşılmaktadır.

Yine ..... 16. Noterliği'nce düzenlenen ..... yevmiye nolu vekaletnamenin de ortaklık adına ortaklığı temsilen verildiği, ortaklar adına ayrı ayrı verilmediği, icra takibinin de aynı vekaletname ile başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından ve ortaklar mecburi dava arkadaşı durumunda olduğundan davanın tüm ortaklar tarafından birlikte açılması gerekir.

Taraf ehliyeti, 6100 sayılı HMK 'nın 114/1-d maddesi gereğince dava şartlarından olup kamu düzenine ilişkin bulunduğundan yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gereken bir husustur. Mahkemece aktif dava ehliyeti bulunmadığından mahkemece dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken esastan incelenerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

HMK'nun 355.maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece aktif husumetten ret kararı verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup davalının istinaf başvurusunun bu sebeple kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... ... · Üye · ... ... · Üye · ... ... · Katip · ...