Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2025/237 K.2025/299

Av. ...

DAVANIN KONUSU

Müdahalenin Önlenmesi ve Ecrimisil

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 06/03/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 07/03/2025

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı şirket vekili ile davalı şirket vekili tarafından süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353.maddesi gereğince dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle; davacının,....,... İlçesi, ....

Mahallesi, ....ada ... parsel sayılı taşınmazın 01/01/2021 tarihli kira sözleşmesi ile ...'ye kiraya verdiğini, davalının kiraladığı taşınmazın içinde yer aldığı ve sözleşmenin konusunu oluşturmayan, davacının maliki olduğu arsayı ise haksız ve izinsiz şekilde kullanıp taşınmazda tiny house inşa edildiğini öğrendiğini, haksız şekilde işgal ettiğini, bungalov/tiny house yapılarak ticari olarak kullanıldığını, davacı ile davalının arasında düzenlenen kira sözleşmesinin "35 adet eşyalı temiz otel odası ve 4+1 müstakil villa"ya ait olduğunu,

taşınmazın bulunduğu arsaya yeni bir yapı yaparak kullanan kiracının taşkın kullanımının önlenmesi ve haksız işgalinin tazmini amacıyla ecrimisil talebinde bulunma zorunluluğu bulunduğunu öne sürerek davacıya ait .... ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin el atmanın önlenmesine, zararın değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğunda arttırılmak üzere şimdilik 100,00 TL ecrimisil bedelinin (belirsiz alacak) dava tarihi ile elatmanın başladığı tarih arasında geriye doğru ayrı ayrı her yıl dönem sonundan başlamak üzere işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya gönderilen ...

Noterliğinin 31/08/2022 tarih ve ....yevmiye sayılı cevabi ihtarnamede de belirtildiği üzere davacı ve davacı vekillerince, kiralananda bizzat bulunmak suretiyle Nisan 2022 tarihinden itibaren kiralananda bulunan tiny houselardan haberdar olduğunu, kiralananda izinsiz değişiklik yapıldığı iddiasının bu yargılamada incelenme imkanı bulunmadığını, kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıkların sulh hukuk mahkemelerinin görev alanına girdiğini, taşınır yapıların koyulduğu yerin taraflar arasındaki sözleşmede bahsi geçen otel binasının bulunduğu yer olduğunu, otel binasının imara aykırılık sebebi ile yıkıldıktan (Taraflar arasında bu konuya ilişkin ...

Hukuk Mahkemesinin ....

Esas sayılı dava dosyası ile yargılama sürmektedir) sonra bu alanda bulunan molozların davacının sorumluluğunda olmasına rağmen davalı şirket tarafından temizlenerek bahse konu yapıların bu yıkım alanına yerleştirildiğini, taraflar arasında 01.01.2021 tarihli kira sözleşmesi olduğu gözetildiğinde, davalının haksız zilyet durumunda olmadığı somut olay kapsamında otel olarak kullanılmak üzere kiraya verilen müstakil villanın bahçesinin, kiracı tarafından kullanılmasını haksız bir işgal olarak tanımlamanın olanaksız olduğunu, sözleşmede, kiralananın açıkça otel olarak kullanılacağı, havuz ve havuz başı barın demirbaş listesine dahil edildiğini,

demirbaşların bahçede bulunduğunu, davacının, bahçenin kullanıma dahil olmadığının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, havuzlu bir otel olarak işletilen bir işletmenin bahçesinin, kira sözleşmesi kapsamına dahil olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davaya konu taşınmazda bulunan tiny houselar, taşınır yapı niteliğinde olan geçici yapılar olduğunu, konaklamaya müsait olmaları yapı itibariyle toprağa bağlı oldukları sonucunu çıkartmayacağını, davalının sözleşmenin kendisine verdiği hakkın sınırlarını aştığından bahsedilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda. Davacıya ait .... İli,.... İlçesi, .... Mahallesinde kain .... ada, ... parsel sayılı taşınmazın, taraflar arasında 01/01/2021 tarihinde kira sözleşmesi yapılarak otel olarak kiraya verildiğini, ...

Belediyesi'nin 07/11/2029 tarihli 2792 karar numaralı kararı ile, kira konusu edilen taşınmazın imara aykırı olan şeklinin giderilmesi için süre verildiği, süresi içerisinde düzeltme işlemi yapılmadığından, yıkım kararı verildiği, kira konusu edilen taşınmazın tamamının yıkıldığının anlaşıldığı, davalının kira sözleşmesini feshetmek yerine dava konu parsel üzerine bazı kaçak yapılar yaparak taşınmazı kullanmaya devam ettiğini, 04/12/2023 tarihli heyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğundan gerekçeli karar yazım aşamasında, hükümde el atmanın önlenmesi hakkında sehven hüküm kurulmadığının anlaşıldığı,

hüküm ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşturulmaması için hükümde değişiklik yapılmayarak davanın kabulüne karar verilmiş; hükme karşı davalı şirket vekili ile katılma yoluyla davacı şirket vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davaya bakmakla görevli Mahkemelerin .... Hukuk Mahkemesi olduğunu, ....

Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından davanın esasına ilişkin inceleme yapılması ve esas hakkında karar verilmesi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, her ne kadar taraflar tacir ve çekişme konusu taşınmaz üzerinde ticari faaliyet yapıyor yada yapacak olsalar dahi, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgisinin bulunmadığı, esasen dava dilekçesinde de bu yönde bir iddiaya yer verilmediği, Davacı şirket ile davalı müvekkil ... arasında 01.01.2021 tarihli 10 yıl süreli kira sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmede taşınmazın "Otel Olarak" kullanılacağının kararlaştırıldığını,....

Noterliğinin ... yevmiye numaralı 11.08.2021 tarihli ihtarnamesinde davacı tarafından aynen "..yıkım kararının uygulanmasına engel olabileceğinizi söyleyerek taşınmazı ve üzerindeki yapıları gerçek değerinin yarı fiyatına kiralamış bulunmaktasınız. " şeklinde ihtar çekildiğini, davacı tarafından keşide edilen ....

Noterliği'nin.... yevmiye nolu 03.08.2022 tarihli ihtarnamesinde taşınmaz üzerinde kira sözleşmesine aykırı bir şekilde yenilik ve değişiklik yapıldığı iddia edilerek söz konusu sözleşmeye aykırılıkların eski hale getirilmesi ihtar ettiğini, sözleşmede yer verilen yapıların araziden ari olarak kiraya verildiğinin kabulü mümkün olmadığını, davacının da gönderdiği ihtarnameler ile bu hususu ifade ettiğini, aksi halde davacının araziyi bi başkasına kiraya verip davalının çalışmasını da dilediği şekilde engelleyebileceğini belirterek kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmişse de hükmedilen vekalet ücretinin nispi şekilde hesaplanması gerektiğini belirterek kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilmesini talep etmiştir. HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf incelemesi, belirtilen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile ilgili konularla sınırlı olarak yapılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, müdahalenin önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir. Somut olayda; davanın açıldığı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerinde dosyanın gönderildiği .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından davanın esası hakkında karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre.

Davacı tarafça, davalının kira sözleşmesi konusu olmayan alanı fuzulen işgal ettiği iddiasına yönelik uyuşmazlıkta 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 683'üncü ve devamı maddelerinde düzenlenen mülkiyet hakkına dayalı olarak el atmanın önlenmesi ve buna bağlı olarak ecrimisil isteğinde bulunmuş olduğundan anılan isteğin 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu Hükümlerinden kaynaklandığı ve uyuşmazlığın çözümünün 6100 Sayılı HMK'nun 2/1. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi görevinde bulunduğu kuşkusuzdur.

Zira tarafların ticari şirket olmalarına rağmen el atmanın önlenmesi ve haksız işgal tazminatı istemli davalarda, davanın mutlak ve nispi dava niteliğinin bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp çözülmesi gerekmektedir. (Benzer. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2019/699Esas 2020/4277 Karar)

Görev kamu düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan (HMK m. 114/c) iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önünde bulundurulur (HMK m. 115/1). Bir mahkemenin verdiği görevsizlik kararı temyiz edilmeksizin kesinleşmiş ise bu görevsizlik kararı, dosyanın gönderildiği mahkemeyi bağlamaz. Bu mahkeme de kendisinin görevli olmadığına ve ilk mahkemenin görevli olduğuna karar verebilir.

Hal böyle olunca; Mahkemece davanın, genel mahkeme sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğinden görevsizlik kararı verilmelidir.

Kararın kaldırma sebep ve şekline göre, davacı şirket vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf itirazları bu aşamada incelenmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kamu düzenine ilişkin olarak HMK.nun 353/1-a.3 maddesi gereğince kabulüne ve ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak dosyanın mahalline gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.