Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/147 K.2024/145

: 2 -.... VEKİLİ :... : 3 -... VEKİLİ : ... : ...

DAVANIN KONUSU

Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi Manevi Tazminat

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 13/12/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı ... vekili ve davalı ...vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davaya konu 18/07/2020 günü, davacı müvekkilinin yolcu olduğu sürücü .... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile .... sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın ... ili .. İlçesi ... Kavşağında Ek’ teki kaza tutanağında belirtilen noktada çarpıştığını, meydana gelen trafik kazasında müvekkili ... ağır yaralanarak ...

Hastanesine kaldırıldığını, müvekkili hakkında hastanede ''BTM ile giderilemez, Hayati Tehlikesi Vardır'' içerikli rapor tanzim edildiğini, akabinde müvekkilinin, bir hafta yoğun bakımda entübe şekilde tedavi edilmeye başlandığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyasına verilen 17/08/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre '' ..

Plakalı motosiklet sürücüsü ... kavşağa yaklaşırken hızını azaltmamakla KTK 52/1-a, kontrolsüz kavşağa geldiğinde sağdan gelen araca ilk geçiş hakkını vermemekle aynı kanunun 57/c-2 maddesinde belirtilen kural ve yasakları ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda ASLİ kusurlu olduğu,

... plakalı otomobil sürücüsü ..., kontrolsüz kavşaktan sola dönüşü esnasında dikkat ve özen yükümlülüğüne yeteri kadar riayet etmeyerek sola dar kavisle dönüş almakla aynı kanunun 53/1-b maddesindeki kural ve yasaklara yeteri kadar riayet etmediğinden olayda TALİ derecede kusurlu olduğu '' kanaatine varıldığını, müvekkilinin kaza tarihinde 18 Yaş 10 aylık olduğunu bir hafta entübe olarak yoğun bakımda kaldığını, ameliyat geçirdiğini, kulak kanaması yaşadığını, duyma kaybı oluştuğunu vücudunda çok sayıda kırıklar oluştuğunu ve kaburgalarının da hasar aldığını, köprücük kemiği kırığı oluştuğunu ve sağ omzuna platin takıldığını,

güç kaybı yaşadığını, aktif olarak sporla uğraşan ve genç yaşında böylesi bir kaza yaşayan müvekkilinin yaşadığı kaza sonrası yaşadığı fiziksel kayıpların yanı sıra psikolojik olarak da zor dönemler geçirdiğini, üniversite sınavına hazırlanmakta olan müvekkilinin, spora devam edemeyeceğini ruhi bunalımlara girdiğini, Müvekkilin yaşına, aktif ve pasif dönem yaşam süresine, beden gücü kayıp oranına davalıların kusur durumu ve yargılama sırasında toplanacak delillere göre yaşadığı kazanın ve sakatlığının yarattığı ruhsal ve yaşamsal olumsuzluklar sebebi ile müvekkilinin henüz çok genç olması ve davalıların kusur durumları da gözetilerek,

yargılama neticesinde sorumluluk ve zarar kapsamı belli olacağından fazlaya ilişkin hakları saklı olarak 1.000,00 TL üzerinden manevi tazminat 1.000,00 TL maddi olmak üzere toplam 2.000,00 TL tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, ve davacı müvekkili bakımından hak mahrumiyeti oluşmaması adına davalılardan ... ve ... taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 15.04.2024 tarihli talep dilekçesi ile, dava dilekçesinde 1.000,00 TL olan maddi tazminat taleplerini 1.926.581,39 TL'ye çıkartmıştır.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça zmms genel şartlarında belirtilen ve ibrazı zorunlu olan belgelerle yapılmış bir başvuru bulunmuyor ise dava şartı yokluğundan huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, 2918 sayılı karayolları trafik kanunu ve TTK’nın ilgili maddeleri gereğince sigorta sözleşmesinden kaynaklanan talep ve dava haklarının 2 yılda müruru zamana uğrayacağını, bu nedenle 2 yıllık dava açma süresi geçmiş ise davanın zamanaşımı sebebiyle reddedilmesi gerekiğini, tarafları ve konusu aynı olan bir davanın tespiti halinde davanın reddi gerektiğini,

savcılık soruşturması aşamasında ya da ceza davasında uzlaşma var ise davanın reddi gerektiğini, soruşturma ya da ceza davasında uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat, eski halin iadesi veya diğer bir tazminat davası açılamayacağını, açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılacağını belirterek davanın usulden ve esastan reddine yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... Vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğinden yetkisizlik kararı verilerek dosyanın ...

Mahkemesine gönderilmesini, davacının maddi tazminata ilişkin talebini açık bir şekilde belirtmesi için süre verilmesini, işbu süre içerisinde eksiklik giderilmezse davanın açılmamış sayılmasını, davacının sürekli iş göremezlik talebine ilişkin zararı karşılandığından işbu davanın reddine, Müvekkili sigorta şirketinin manevi tazminata ilişkin bir sorumluluğu bulunmadığından bu yöndeki taleplerin reddine, tazminat hesabının ZMS Sigortası Genel Şartları A.5/c maddesi ve ekinde yer alan esaslara göre yapılmasına, sorumluluğa esas kusur oranlarının tespit edilebilmesi adına alanında uzman bilirkişi tarafından kusur oranlarının belirlenmesine,

davacının müterafik kusuru ve kask kullanılmaması ve alkollü sürücünün aracında seyahat etmesi nazara alınarak hesaplanacak tazminat miktarından indirim yapılmasına, ceza dosyasının celbi ile uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespit edilmesine, muaccel bir alacağın doğmadığı dikkate alınarak müvekkil şirketin yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maddi tazminat talebi yönünden, davanın kısmen kabulü ile.

1.926.581,39 TL nin davalı ... yönünden (limiti kapsamında yaptığı ödeme sonrası 391.212,10 TL ile sınırlı sorumlu; diğer sigorta şirketi olan ... yönünden limiti kapsamında 410.000,00 TL ile sınırlı sorumlu ; davalı ... yönünden müterafik kusur indiriminden sonra kalan 1.541.265,11 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile davalılardan ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 18.07.2020 tarihinden, davalı ... yönünden temerrüt tarihi olan 19.11.2020 tarihinden,

davalı ... şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 24.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte kararda belirtilen her davalı yönünden miktar sınırlamaları dikkate alınarak davalılardan tahsil edilerek davacıya verilmesine, .... yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine, manevi tazminat istemi yönünden;1-Davanın davalı ... yönünden reddine, 2-Davalı .. ve .. yönünden davanın kabulü ile.

1.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 18.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve .. tahsil edilerek davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunda maluliyet için esas alınan raporun kabulünün mümkün olmadığını, Geçici İş Göremezlik” Tazminatı Talepleri de Hem 6111 Sayılı Kanun Gereği Hem de Trafik Sigortası Genel Şartları Uyarınca Tedavi Teminatı İçerisinde değerlendirildiğinden teminat dışında olduğunu, haksız olarak talep edilen “geçici iş göremezlik” tazminatının reddini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte geçici iş göremezlik oranı fahiş olarak gerçeği yansıtmadığını, bilirkişi raporlarında tespit edilen geçici göremezlik süresinin gerçeği yansıtmadığını,

kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında olduğunu, sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98 inci maddesi hükmü gereğince sona erdiğini, dolayısıyla, müvekkili şirketin Sağlık Gideri teminatı bulunmadığını,

kabul anlamına gelmemekle birlikte itiraza konu bilirkişi raporunda yapılan tespit hükme esas almaya elverişsiz olmasının yanı sıra haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bakıcı giderinin tespitinde detaylı araştırma yapılması suretiyle belirleme yapılması gerektiğini, davacının gerçekten sürekli olarak başkasının bakımına muhtaç olup olmadığının araştırılması,

bu yönde ihtiyacı varsa bakımıyla ilgilenen kişinin aile yakını veya başka biri olup olmadığının da tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi araç sürücüsü kendisinden beklenebilecek dikkat ve özen yükümlülüğüne uygun davranmış olduğunu, davacı sürücünün asli ve tam kusuru nedeniyle kazanın meydana geldiğini, bilirkişi raporundaki tazminat hesaplamasını kabul anlamına gelmemek kaydı ile 08.02.2024 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun kaza tarihinde geçerli bulunan poliçe teminat limiti olan 360.000,00 - TL ile sınırlı olduğunu, buna göre.

19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren ve Karayolları Trafik Kanunu’nda yapılan değişiklik ile hesaplamanın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında öngörülen usul ve esaslara göre yüzde 2’yi geçmemek üzere belirlenen iskonto oranı esas alınarak hayat anüiteleri ile genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun olarak hesaplanması gerektiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Genel Şartları hükmü uyarınca da tazminat hesaplamasında kullanılması gereken yaşam tablosu TRH 2010 ve hesaplamada esas alınması gereken teknik faiz %1,8 olarak düzenlendiğni,

bu nedenle tazminat hesaplanmasında bu tablonun kullanılmasını ve teknik faizin % 1,8 olarak esas alınmasını talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili sigorta şirketi yönünden davacının arkadaşının aracı olan müvekkili sigorta şirketi nezdinde sigortalı araçta yolcu konumunda bulunduğu için aynı zamanda sigortalı araç sürücüsü yasal sınır üstünde 0,76 promil oranında alkollü olduğundan müvekkilinin sorumluluğunda bulunan tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini , bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulünü, ...

Mahkemesi'nin .. E. .. K. sayılı, 11.09.2024 Karar tarihli ilamının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

A.Ş.vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacı tarafın, uyuşmazlık konusu kaza neticesinde ... % 4 oranında malul kaldığını, medikal firma tarafından da teyit edildikten sonra yapılan aktüer hesaplaması sonucu 14.489,79-TL sürekli iş göremezlik tazminatı tutarının davacı vekili hesabına 17.12.2020 tarihinde ödendiğini, gerekçeli kararda her ne kadar müterafik kusur indirimi kabul edilmiş ve indirim yapılmışsa da, .. yönünden müterafik kusur indirimi ile teminat limiti üzerinde kaldığını, hesaplanan tazminat 486.342,3-TL olup %20 müterafik kusur indirimi ile 389.073-TL yaptığını,

ödemede tenzil edildiğine 370.286-TL tazminata hükmedilmesi gerekmekte olup öncelikle hesap hatası nedeniyle istinaf başvurusunun kabulünü talep ettiklerini, uyuşmazlığa konu kazaya ilişkin sürekli iş göremezlik tazminatı belirlenirken müvekkili şirket tarafından ödeme gerçekleştirildiğinden dolayı öncelikle ödeme tarihinde göre hesaplama yapılmalı ve hesaplanan tutardan ilgili indirimler müterafik kusur ve/veya hatır taşıması indirimi) tenzil edilmesi gerektiğini, gerekli indirimler neticesinde yapılan ödeme ile hesaplanan tutar arasında fahiş fark olması ihtimalinde rapor tarihine göre ödeme yapılması gerektiğini,

hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplamanın hatalı olduğunu, itirazları baki kalmak kaydıyla tazminat tutarının TRK 2010 tablosu ve % 1,8 Teknik Faiz esas alınarak hesaplanması gerektiğini, Maluliyet tazminatına ilişkin tazminat hesabının ...

Genel Sartları A.5/C maddesi ve ekinde yer alan esaslara göre yapılması gerektiğini, davacının güncel SGK hizmet dökümünün dosyaya sunulmasına ve geçici iş göremezlik süresi boyunca maaş almaya devam ettiğinin tespit edilmesi durumunda geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmemesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı trafik poliçesi teminatı kapsamında olmadığını, uyuşmazlık konusu kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını,

davacı kaza sırasında motosiklet üzerinde yolcu konumunda iken kask kullanmadığı ve alkollü sürücünün motosikletinde yolcu konumunda bulunduğundan dolayı müterafik kusuru bulunduğundan belirlenecek tazminat tutarından BK.52. maddesi gereği indirim yapılmasını talep ettiklerini, bu nedenlerle ... Mahkemesinin .. tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamının yapılacak istinaf incelemesi ile kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekilinin istinafa cevap dilekçesi ile; ...vekilinin istinaf taleplerinin kötü niyetli olduklarını, yargılamayı uzatmak gayesinde olduklarını, kaza tarihinde 19 yaşında dahi olmayan müvekkilinin kaza sebebi ile uğradığı zararları hala tazmin edilmediğini, hayatı alt üst olan müvekkilinin normal yaşamına dönemediğini, platinlerle, ağrılarla hayatına devam ettiğini, kaza tarihinden 4 yılı aşkın sürenin geçmiş olmasıyla da maluliyeti en düşük şekilde hesaplandığını, ilk adli tıp raporunda %34 olan maluliyetin hükme esas raporda %18 e düştüğünü, müvekkilinin uğradığı zarar karşısında hesaplanan rakamların oldukça düşük olduğunu,

davalı sigortaların sorumlu olmadıkları iddiasını kabul edilemeyeceğini, bu zararı gidermekle yükümlü olduklarının yasayla hüküm altına alındığını, müvekkilinin kazada hiçbir kusuru olmadığını, yapılan hatır indirimin de fahiş oranda olduğu ve kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin kask takmadığı iddiasının ispatlanamadığını, müvekkilinin davalılardan ... alkollü olduğunu bilmediğini, müvekkilinin tazminatta indirim yapılmasını sağlayacak bir müterafik kusuru olmadığı gibi hatır indirimi de yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin geçici iş göremezlik sürecinde çalışmadığını, maaş almadığını,

davalı sigorta şirketleri geçici iş göremezlik tazminatlarından sorumlu olmadıklarını beyan etseler de yasa gereği sorumluluklarının mevcut olduğunu, bu nedenlerle davalıların usul ve yasaya aykırı istinaf başvurularının reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi-manevi tazminat istemine ilişkindir.

Bilindiği üzere hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır.

Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve ödenceden indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir.

Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir.Hatır taşıması defi olduğundan cevap süresi içerisinde ileri sürülmesi gerekir.Aksi halde hakim kendiliğinden dikkate alamaz.

Somut olayda ilk derece mahkemesinin "Hatır taşıması indirimi uygulanabilmesini talep edebilecek davalılar davacının yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araç sürücüsü davalı .. ve davacının yolcusu olduğu motorsiklet ... şirketi olup davalı ilgili sigorta şirketi süresinde cevap dilekçesi içeriğinde hatır taşıması indirimi talebinde bulunmuştur. Davalı ... ise davaya cevap vermediği gibi hatır taşıması savunmasında bulunmamıştır."şeklindeki tespiti yerinde olup, bu nedenle davalı ... hakkında hatır taşıması indirimi uygulanmaması yerindedir.

Müterafik kusur bakımından ise.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.

Yukarıda da açıklamalar dikkate alındığından davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminattan indirim yapılabilmesi için zararın bu nedenle artması zarar ile mağdurun eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunması ve buna göre, zarar görenin zarara katılması veya zararın artmasına sebep olduğu hallerde zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir.

Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından, mahkemece bu yönde bir savunma olmasa dahi resen araştırılması ve tartışılması gerekmektedir.

Buna göre 18.07.2020 tarihinde davacının yolcu olduğu ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motorsiklet ile davalı ... sürücüsü olduğu ... plakalı aracın kaza yapması sonucu davacının yaralandığı somut olayda, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan maluliyete yönelik ATK raporunda, davacıya atfedilen maluliyet sonuçlu yaralanmasında kafa bölgesi yaralanmasının yer alması ve davacının soruşturma aşamasındaki beyanında kaskının olmadığına dair beyanı ile kaza tespit tutanağı içeriğindeki davacının kaskının takılı olmadığına dair işaretleme gözetilerek davalı ... yönünden müterafik kusur indirimi uygulanmış olup,

davalı ... yönünden de aynı indirimin uygulanması gerekirken bu yönde değerlendirme yapılmadığı anlaşılmış ise de davalı ... istinaf talebi bulunmadığından bu husus kaldırma sebebi yapılmamıştır.Ayrıca dosya kapsamına göre davacının yolcu olarak bindiği ... plakalı motorsiklet sürücüsü ... kaza anında alkollü olup, davacının alkollü olduğunu bildiği kişinin aracında yolculuk yapmakla da müterafik kusurlu olduğu anlaşılmakta ise de birden fazla müterafik kusur durumunda dahi hakedilen tazminatta %20'den fazla indirim yapılamayacağından bu husus da sonuca etkili değildir.

Bunun dışında dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, davacı hakkında kaza tarihinde yürürlükte bulunan "Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" hükümlerine uygun olarak hazırlanan maluliyet raporunun hükme esas alınmasında, TRH 2010 progresif rant tekniğine uygun olarak hazırlanan aktüerya bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında,

yolcu olan davacı hakkında davalı sigorta şirketleri yönünden limit sınırlaması dikkate alınarak hüküm kurulduğundan müterafik kusur ve hatır taşıması yönündeki her iki iddianın dahi subut bulması halinde dahi talep edilebilecek tazminat tutarından, art arda uygulanacak yüzde yirmi indirim miktarları sonrası kalacak tutar sigorta limiti dahilinde garameten indirim sonucu hesaplanan tutardan yüksek olduğundan sigorta şirketleri yönünden bu yöndeki istinaf itirazlarının yerinde olmamasına,

asgari ücret üzerinden tazminat miktarının belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve sigorta şirketlerinin sorumlu olduğu miktarların doğru tespit edilmiş olmasına göre davalı sigorta şirketleri vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.