Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/242 K.2024/253

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının maliki olduğu ve ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı 2022 model ... marka aracın ... tarihinde ... ilçesinde kurallara uygun bir şekilde seyir halindeyken maliki ve sürücüsü ... olan ... plakalı aracın davacının aracına çarparak tam kusurlu maddi hasarlı trafik kazasına sebep olduğunu, karşı tarafın aracının davalı sigorta şirketince sigortalandığını, sigorta şirketine 02/12/2023 tarihinde değer kaybı talebi için başvuruda bulunduklarını, başvurularının aynı gün sigorta şirketine tebliğ edildiğini,

başvurularına istinaden sigorta şirketi tarafından 14/12/2023 tarihinde 50.000,00 TL ödeme yapıldığını ancak yapılan ödemenin yetersiz olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, ilk etapta davacının aracında meydana gelen 10,00 TL bakiye değer kaybının davalılardan müşterek ve müteselsil olarak davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle, davalı şahıs yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber,

ilk etapta 50,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı şahıstan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline ve davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden arabuluculuk aşamasındaki vekalet ücretinin de davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 01/08/2024 havale tarihli bedel artırım dilekçesiyle, 10,00 TL'lik bakiye değer kaybı bedeli taleplerinin 7.775,87 TL'ye yükseltilerek davalılardan müşterek ve müteselsil olarak; davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle, davalı şahıs yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber; 50,00 TL'lik araç mahrumiyet bedeli taleplerinin 38.250,00 TL'ye yükseltilerek davalı şahıstan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ve her türlü yargılama giderleriyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde. 04/08/2023 tarihinde gerçekleşen dava konusu maddi hasarlı trafik kazasına karışan ... plaka sayılı aracın şirketlerince ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, araç başına maddi teminat limitinin 120.000-TL olarak belirlendiğini, ayrıca poliçede 50.000 TL de İMMS teminatı bulunduğunu, davacıya ait aracın ... Şirketinde onarıldığını, davacı şirketin daha sonra hasar onarım için ...

Sigorta adına 66.395,87-TL (tevkifatlı 58.649,69 TL) olarak fatura kestiğini, onarım için toplam davacı yan aracı için 66.395,87-TL (tevkifatlı) onarım + 1.380,00 TL parça ödemeleri yapıldığını, değer kaybı dosyasının ise Trafik Kanunu uyarınca ZMMS Genel Şartlar hükmü gereği davacı aracı için 14/12/2023 tarihinde ZMMS limitten kalan 52.224,13 TL değer kaybı ve 14/12/2023 tarihinde İMMS limiti 50.000 TL olarak değer kaybının ödendiğini, davacı tarafın bunu kabul ettiğini, davalı şirketin davacının zararlarını karşıladığını ve davalı şirketin başkaca bir sorumluluğu bulunmadığını,

Trafik Kanunu madde 92 hükmü gereği davalı sigorta şirketinin ikame araç, araç mahrumiyet ve kazanç kaybı gibi yansıma dolaylı zararlardan sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...cevap dilekçesinde; ... plakalı aracı ile seyir halinde iken kendisinin ara yoldan ana yola çıkışta seyir halindeki plakasını hatırlamadığı araçla yan tarafından çarpılmak suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında trafik kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, ancak aracının davalı sigorta şirketince sigortalandığını ve ...Sigorta İMM Tamam Ek Teminat sigortası ile ek sigorta yapıldığını, karşı tarafın tazminat bedelinin ilgili sigorta şirketlerinden karşılanmasını talep ederek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacıya ait aracın şoförünün kusursuz, davalıya ait araç sürücüsünün kusurlu olduğu, davacıya ait araçta 110.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, davalı sigorta şirketince davadan önce ve davadan sonra yapılan ek ödeme ile birlikte toplam 102.224,13 TL ödemenin yapıldığı, yapılan değer kaybı ödemesi ve hasar bedeline ilişkin ödemeler ile birlikte davacının bakiye 7.775,87 TL değer kaybının bulunduğu,

ayrıca 38.250,00 TL araç mahrumiyet bedelinin bulunduğunu, davalı sigorta şirketince davadan önce ve davadan sonra yapılan ödemelerin toplamı ile birlikte sigorta teminat limitinin dolduğu anlaşılmakla ve ödemenin davadan sonra yapılması göz önüne alındığında mahkemece sigorta şirketi açısından Karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerektiğini, değer kaybı açısından davanın 10.00 TL üzerinden belirsiz alacak davası olarak açılmasına rağmen davacı tarafından bedel belirleme dilekçesi ile sigorta şirketinin kapsam dışı bırakılmadığının görüldüğünü,

davacının dava açıldığı tarihte dava değerini 10,00 TL olarak açtığı bu miktar açısından haklı olduğu ancak bakiye kısım 7.765,87 TL'lik kısmı ödeme olduğunu bilerek dava değerini sigorta şirketini de dahil ederek arttırdığından davalı sigorta lehine bu miktar üzerinden vekalet ücretine hükmedildiğini, dava davalı gerçek kişi ... açısından zorunlu arabuluculuğa tabi bir dava olmadığı, arabuluculuk ücretinin davacı ile davalı sigorta şirketi arasındaki davanın konusu olduğu,

bu noktada davalı gerçek kişi ...'ın arabuluculuk ücretinden sorumlu tutulamayacağı, davanın açılması için zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerektiği, davanın açıldığı tarih itibariyle davanın açılmasına sebep olan sigorta şirketi aleyhine arabuluculuk ücretinin tahsiline hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle, davalı sigorta şirketi açısından karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... açısından ise davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı sigorta şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalı şirketin dava konusu olay için tüm ödemelerini dava öncesinde yaptığını ve dava açılmasına sebep olmayacak şekilde poliçe limitini tamamıyla ödediğini, davalı şirketin cevapları ve itirazlarına hiçbir noktada dikkat edilmediğini, hatalı hüküm kurulduğunu, dava tarihinin 18/01/2024 olup, davalı şirketçe ödemelerin 2023 yılında yapıldığını, yetki, görev ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, taraflarınca davaya konu ... plakalı araç için 09/10/2023 tarihinde 1.380,00 TL (araç onarım) 07/12/2023 tarihinde 66.395,85 TL (araç onarım),

14/12/2023 günü 102.224,13 TL (değer kaybı) ödendiğini, davalı şirketçe davacı tarafa toplam 170.000,00 TL maddi tazminat ödendiğini, kaza tarihi olan 2023 yılında ZMSS poliçe limitlerinin 120.000 TL olup, poliçede 50.000 TL İMMS ek limit olduğunu, yani davalı şirketin sorumluluğunun 170.000 TL ile sınırlı olduğunu, dava öncesi yapılan ödemelerin limitin dolduğu,

müterafik kusur ve hesaplama yöntemi itirazları yapıldığını, mahkemece itirazlarının dikkate alınmadığını, mahkemece vekalet ücretinin 10,00 TL ve arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketine yüklenmesi de haksız ve hukuksuz olduğunu, davada sanki şirketleri haksız çıkmış gibi bir karar verildiğini, bilirkişi raporlarının denetime elverişsiz ve makul gerekçelerden uzak düzenlendiğini, gerekli inceleme ve tahkikat yütürülmediğinden eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, trafik kazasından kaynaklı araç değer kaybı ile mahrumiyet bedeli talebi, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ise davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin tükenmesi nedeniyle yargılama giderlerinden sorumlu olup olmadığı, davanın açılmasına sebebiyet verip vermediği noktasındadır.

Davalı zorunlu trafik sigortacısının poliçe limitinin kaza tarihi itibariyle 120.000 TL olduğu, 50.000 TL İMM teminatı bulunduğu, davalı sigorta şirketi tarafından davacının aracı için 09/10/2023 tarihinde 1.380,00 TL (araç onarım) 07/12/2023 tarihinde 66.395,85 TL (araç onarım), 14/12/2023 günü 102.224,13 TL (değer kaybı) olmak üzere sigorta poliçe limiti olan 170.000 TL'nin tamamıyla davacıya ödendiği konusunda ihtilaf bulunmadığı, davacı tarafın 12/12/2023 tarihinde arabuluculuğa başvurduğu, davanın ise 18/01/2024 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar ilk derece mahkemesince, davalı sigorta şirketinin dava tarihinden sonra ödeme yapması nedeniyle sigorta şirketi açısından karar verilmesine yer olmadığına ve bir kısım yargılama giderinden sorumlu tutulmasına karar verilmiş ise de, yukarıda belirtildiği üzere, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketinin poliçe limit tutarını tümüyle davacıya ödediği,

böylelikle davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden söz edilemeyeceği, aleyhine açılan davanın reddi gerektiği, ancak ödemenin bir kısmının davacı taraf arabuluculuk başvurusu yaptıktan sonra gerçekleştiğinden, arabuluculuk ücretinden sigorta şirketini sorumlu tutmak gerektiği, arabuluculuk başvurusundan sonra ancak davadan önce ödeme yapılması nedeniyle diğer yargılama giderlerinden sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağı anlaşıldığından ve yine davacı tarafından davalı sigorta şirketinden sigorta limiti tükenmesine rağmen 7.775,87 TL bakiye değer kaybı talep edildiği için,

bu miktarda vekalet ücretinin davalı sigorta şirketi lehine hükmedilmesi gerektiği nazara alınarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden karar vermek üzere kaldırılması gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.