Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/36 K.2024/39

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dilekçesinde özetle; davalı... tarafından "..." isimli tekneye, davacı...111.800,00 TL değerinde 2.683 Lt. Motorin alındığı, 111.800,00 TL değerindeki motorin tesliminden sonra usulüne uygun şekilde e-arşiv fatura düzenlendiği, davalı şirket tarafından süresi içerisinde kesilen faturaya karşı herhangi bir itirazda bulunulmaması üzerine 02.07.2024 tarihinde...İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyasında örnek 7 icra takibi başlatıldığı, davalı şirketin itirazı üzerine takibin durduğu, akabinde taraflarınca itirazın iptali için dava açıldığı, borçlunun "..." isimli teknesinin ... ili ... ilçesi ... mahallesine demir attığı bilgisinin alındığı, teknenin hareket etmesi halinde başka şehir veya ülkelere gitmesi veya satılması ihtimalleri bulunduğu, TTK.m.1352 hükmü gereğince müvekkilinin alacağının, deniz alacaklarından yakıta dair olduğu,

ihtiyati haciz için yaklaşık ispatın yeterli olduğu gerekçesiyle uygun görülecek teminat karşılığında borca yetecek tutarda borçlunun "... isimli teknesine ihtiyaten haciz konulmasına ve seferden men kararı verilmesine ve yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin borçlular üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

İlk derece mahkemesi 10/10/2024 tarihli ara kararında;6102 Sayılı TTK'nın 1353/1. maddesi gereğince bu alacaklar için gemi üzerine ihtiyati tedbir konulması veya başka bir surette geminin seferden menedilmesi istenemeyeceğinden ... adına kayıtlı olan "..." isimli tekne hakkında seferden men kararı verilmesi talebinin reddine, ihtiyati haciz talebi yönünden; dava konusu edilen faturanın alacağın varlığını ispata yarar nitelikte olmadığı, muaccel bir alacağın var olup olmadığının yargılamayı gerektirdiği, borçlunun mal kaçırma girişiminde olduğuna dair delil ibraz edilmediği,

alacağın miktarı ve varlığı hususunda yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığı, davacı tarafın alacağının varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiği ve şartları oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebi ile seferden men kararı verilmesine ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Borçlu şirketin yabancı uyruklu olduğunu ve şirketin tekne haricinde malvarlığı bulunmadığını, teknenin şu anda ... ili .... ilçesi ... mahallesinde bulunduğunu, teknenin yer değiştirmesi halinde müvekkilin alacağını tahsil etme imkanı güçleşeceğini, dosya kapsamında müvekkilinin fatura ve mal teslim fişi sunduğu göz önünde bulundurulduğunda ihtiyati haciz için yaklaşık ispat şartı gerçekleştirildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, ihtiyati haciz kararı verilmesini ve yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin borçlular üzerinde bırakılmasına karar verilmesi istemiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, tekneye yakıt alımından doğan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali, istinaf talebine konu uyuşmazlık ise seferden men kararı verilmesi ve ihtiyati haciz talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 'Deniz Ticareti' başlıklı beşinci kitabında gemilere ilişkin ihtiyati haciz düzenlenmiştir. Anılan Kanun'un 1362. maddesi gereğince alacaklının, alacağının 1352. maddeden sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri sunması gerekmektedir. Buna göre, HMK'nın 389. ve İİK'nın 257.maddesinde olduğu gibi talep konusunda yaklaşık ispat gerekli ve yeterlidir. '(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/11222 Esas ve 2014/13495 Karar sayılı İlamı)

6102 sayılı TTK' nın 1352. maddesinde;

(1) “Deniz alacağı”; aşağıda sayılan hususların birinden veya birkaçından doğan istem anlamına gelir:

a) Geminin işletilmesinin sebep olduğu zıya veya hasar.

b) Geminin işletilmesi ile doğrudan doğruya ilgili olarak karada veya suda meydana gelen can kaybı veya diğer bedensel zararlar.

c) Kurtarma faaliyeti veya her türlü kurtarma sözleşmesi, çevre zararı tehdidi oluşturan bir gemi veya gemideki eşya ile ilgili kurtarma faaliyeti için ödenecek özel tazminat.

d) Çevreye, kıyı şeridine veya bunlara ilişkin menfaatlere gemi ile verilen zarar ya da zarar verme tehdidi; bu zararı önlemek, sınırlandırmak veya ortadan kaldırmak için alınan önlemler; bu zarar karşılığı ödenecek tazminat; çevrenin eski duruma getirilmesi için fiilen alınan veya alınacak olan makul önlemlerin giderleri; bu zarar ile bağlantılı olarak üçüncü kişilerin uğradığı veya uğrayabileceği kayıplar ve bu bentte belirtilenlere benzer nitelikteki zararlar, giderler veya kayıplar.

e) Geminin içinde bulunan veya bulunmuş olan şeyler de dâhil olmak üzere, batmış, enkaz hâline gelmiş, karaya oturmuş veya terkedilmiş olan bir geminin yüzdürülmesi, kaldırılması, çıkartılması, yok edilmesi veya zararsız hâle getirilmesi için yapılan giderler ve harcamalar ile terk edilmiş bir geminin korunması ve gemi adamlarının iaşesi ile ilgili giderler ve harcamalar.

f) Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, geminin kullanılması veya kiralanması amacıyla yapılmış her türlü sözleşme.

g) Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, gemide eşya veya yolcu taşınması amacıyla yapılmış her türlü sözleşme.

h) Gemide taşınan, bagaj dâhil, eşyaya gelen veya bu eşyaya ilişkin zıya veya hasar.

i) Müşterek avarya.

j) Römorkaj.

k) Kılavuzluk.

l) Geminin işletilmesi, yönetimi, korunması veya bakımı için sağlanan eşya, malzeme, kumanya, yakıt, konteynerler dâhil teçhizat ve bu amaçlarla verilen hizmetler.

m) Geminin yapımı, yeniden yapımı, onarımı, donatılması ya da geminin niteliğinde değişiklik yapılması.

n) Liman, kanal, dok, iskele ve rıhtım, diğer su yolları ile karantina için ödenecek resimlerle diğer paralar.

o) Ülkelerine getirilme giderlerini ve onlar adına ödenmesi gereken sosyal sigorta katılma paylarını da içererek, gemi adamlarına, gemide çalışmaları dolayısıyla ödenecek ücretlerle, onlara ödenmesi gereken diğer tutarlara ilişkin istemler.

p) Gemi için alınmış krediler dâhil olmak üzere, geminin veya malikinin adına yapılmış harcamalar.

r) Geminin maliki tarafından veya onun hesabına ödenecek, karşılıklı sigorta aidatları da dâhil sigorta primleri.

s) Geminin maliki tarafından veya onun hesabına gemiye ilişkin olarak ödenecek her türlü komisyon, brokaj veya acente ücretleri.

t) Geminin mülkiyeti veya zilyetliğine ilişkin her türlü uyuşmazlık.

u) Geminin ortak malikleri arasında çıkan, geminin işletilmesine ya da gemiden sağlanan hasılata ilişkin her türlü uyuşmazlık.

v) Gemi rehni, gemi ipoteği veya gemi üzerinde aynı nitelikteki ayni bir yükümlülük.

y) Geminin satışına ilişkin bir sözleşmeden kaynaklanan her türlü uyuşmazlık." şeklinde

TTK nın 1353. Maddesinde ise;

(1) Deniz alacaklarının teminat altına alınması için, geminin sadece ihtiyati haczine karar verilebilir. Bu alacaklar için gemi üzerine ihtiyati tedbir konulması veya başka bir surette geminin seferden menedilmesi istenemez.

(2) Akdî veya kanuni bir rehin ile teminat altına alınmış deniz alacakları hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.

(3) Deniz alacaklarından başka alacaklar için gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilemez.

(4) Alacağın, 1352 nci maddede sayılan bir deniz alacağı olması, ihtiyati haciz sebebidir.

(5) Vadesi gelmemiş deniz alacaklarında, İcra ve İflas Kanununun 257 nci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen şartlar gerçekleştiği takdirde geminin ihtiyati haczi istenebilir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

"Alacaklı tarafından teminat gösterilmesi" başlıklı 6102 sayılı TTK'nın 1363. maddesi ise ; "(1) Deniz alacağını teminat altına almak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesini isteyen alacaklının, 10.000 Özel Çekme Hakkı tutarında teminat vermesi zorunludur."hükmünü içerir.

Somut olayda, talep edenin ihtiyati haciz istemesi halinde bu alacağına ilişkin ihtiyati haciz kararı verebilmesi için TTK 1363.maddesine göre 10.000 Özel Çekme Hakkı tutarında teminatı talepte bulunduğu an itibariyle mahkeme veznesine depo etmesi gerekirken etmediği, (ki bu husus talebin mahkemece incelenebilmesinin ön şartıdır.Bu yönde bknz.

Yargıtay 11. HD'nin 2012/18444 esas, 20013/948karar sayılı ilamı) "..." isimli teknenin ihtiyati haczinin yasal koşulları oluşmadığından Mahkemece teknenin ihtiyati haciz talebinin reddine ve mahkeme ara kararında belirtilen gerekçeyle seferden men kararı verilmesi talebinin reddinde usule ve yasaya aykırı bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.