Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/64 K.2024/49

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesinde; davacı şirketin iş yerine fabrika içi çelik karkaslı hidrolik yük makinesi yaptırmak üzere davalı şirket ile 13/03/2024 tarihinde anlaştığını, hazırlanan teklif formuna göre yük asansörünün sözleşme tarihinden sonra en geç 6 hafta içinde takılacağını, davacı şirketin 7.500 Euro karşılığı Türk Lirası olan 261.580,50 TL yi (28/03/2024 tarihindeki merkez bankası kurları esas alınarak) davalının ... nolu hesabına gönderdiğini, davacı şirketin üstüne düşen edimi yerine getirdiğini ancak davalı şirketin yük asansörünü teslim etmediğini,

davacı şirketin davalı şirketin yük asansörünü teslim etmesini sağlayabilmek adına işyerinde yük kaydırağını da 10/07/2024 tarihinde davalı şirkete yaptırdığını ve bu yaptırdığı işin bedeli olan 42.000,00 TL yi de ayrıca ödediğini, davacının iyi niyetli tüm girişimlerine karşı davalının işi teslimden kaçındığı gibi iş bedelini de iade etmediğini belirterek öncelikle davalı şirkete araçların kaydına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini ve ihtiyati haciz kararının uygulanması için kararın icra dairesine gönderilmesini,

davanın kabulü ile 7.500,00 Euro alacağın arabuluculuk tutanağının düzenlenme tarihi olan 24/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek yabancı para borcunun faizinde Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı (3095 Sayılı Kanun m. 4/a) ile alınıp davacıya verilmesine, davalının sözleşmeye zamanında uymaması nedeniyle davacının yeni yaptıracağı yük asansörünün dava tarihi itibarıyla oluşacak yapım maliyet farkının tespiti ile aradaki fark olan 10,00 TL (HMK 107.

Maddesi gereğince alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olduğunda, belirli hale getirmek üzere) dava tarihinden itibaren işleyecek merkez bankasının ticari işlerde uyguladığı avans faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi 04/10/2024 tarihli ara kararı ile; delillerin toplanma aşamasında olduğu, dava dilekçesi ekinde sunulan evraklardan alacağın varlığı ve miktarının ispat edilemediği, talebin yargılamayı gerektirdiği, bu aşamada ihtiyati haciz için gerekli ve yeterli yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmemiş olduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacı şirket ile davalının sözleşme imzaladıklarının ve davalıya para gönderdiğinin sabit olduğunu, davacının alacağını yaklaşık olarak ispat ettiğini, ayrıca ihtiyati haciz kararının teminat karşılığında verileceği için davacının haksız bir ihtiyati haciz uygulaması yapması durumunda karşı tarafın zararının teminattan karşılanacağını, ancak dava sonunda davalının tüm mal varlığını kaçırmış olacağından davacı şirketin alacağının tahsil imkanının kalmayacağını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ise ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haciz HMK'nın 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haciz şartları ve etkileri ise İİK'nın 257. maddesinde düzenlenmiştir.

İİK'nın 257. maddesi "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyati haciz ettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklindedir.

İİK'nın 258/1. maddesi ise; ''Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.'' hükümüne yer verilmiştir.

Buna göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıslarda olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacaklarıyla diğer haklarını haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı ise, ancak borçlunun muayyen yerleşim yeri mevcut değil ise, borçlu taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da kaçar veyahut bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Somut olayda, eser sözleşmesi gereği tarafların edimini yerine getirip getirmedikleri ile davacının alacağının bulunup bulunmadığı hususlarının yargılamaya muhtaç olduğu, İİK 257. maddesi uyarıca rehinle temin edilmemiş, muaccel bir alacak bulunduğu konusunda yaklaşık ispatın sağlanamadığı anlaşılmakla, davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.