Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/125 K.2025/161

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin .. adresinde yer alan ... dükkanının sahibi ve işletmecisi olduğunu, elektirik aboneliğinin .. tesisat numarası ile kayıtlı olduğunu, davalı şirket görevlilerince 16/03/2023 tarihinde elektirik sayacının incelemeye alındığını, 16.03.2023 tarih ve ...

Seri Nolu Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağının düzenlendiğini, tutanakta iş yerinde kullanılan eşyalar ve bunların güçlerinin tek tek yazılarak güç değerinin 56.534 Watt olduğunun belirtilerek 16.03.2023 tarih ... Fatura Numaralı, ....

Fatura Kodlu, 643.622,14-TL bedelli e-Faturanın tanzin edildiğini, faturanın dayanağını oluşturan tespit ve değerlendirmelerin somut verilerden uzak değerlendirmeler olduğunu, fatura dayanağı olan kaçak elektrik tespit tutanağına itiraz edilerek yeniden değerlendirme yapılmasının talep edildiğini, müvekkilinin ticari faaliyet gösterdiği ilk günden itibaren elektrik faturalarını düzenli olarak ödediğini, sayaca hiç bir şekilde müdahalesinin olmadığını, sayacın incelenmesine dair görüntü ve fotoğrafların celbi ile bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini,

kaçak elektrik tespit tutanağındaki güç tespitinin farazi değerlendirmeye dayandığını, değerlendirmeye dayanan belirtilen elektrikli eşyaların hepsinin iş yerinde bulunup bulunmadığını ve her birinin çalışır durumda olup olmadığının ya da bu eşyaların devamlı surette çalıştığına dair somut bir tespitin bulunmadığını, bazı günler bazı makinelerin belli saatlerde çalıştığını, bazılarının ise hiç çalışmadığını, müvekkili şirketin köfteci olarak faaliyet gösterdiğini, 10:00 -22:00 saatleri arasında faaliyet gösterdiğini, bazı günler 23:00'e kadar açık olduğunu,

müvekkilinin iş yerinin faaliyette olduğu saatler tespit edilmeksizin düzenlenen faturanın hatalı olduğunu beyan ederek kaçak elektrik kullanımı gerekçesiyle tahakkuk ettirilen 16.03.2023 Tarih ve .. Fatura Numaralı, ... Fatura Kodlu, 643.622,14-TL Bedelli e- faturanın iptaline, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ilgili adresinde kaçak elektrik kullandığının tutanak ve sayaç inceleme raporları ile ölçümlerle sabit hale geldiğini, sayacın incelenmesinde arka tarafından fazlar arası şönt atmak (kısa devre) suretiyle sayacın eksik tüketim kaydetmesini sağlayarak kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, davacı tarafa tahakkuk ettirilen ve yapılan işlemlerinin her birinin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’ne uygun olarak yapıldığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle.

Bilirkişi Raporu ile dosyada mevcut bilirkişi raporlarında ki aleyhe hususlar kabul etmemekle birlikte, Kaçak Elektrik Kullanım bedelinin 192.990,84-TL olduğunun tespit edildiğini, dolayısıyla, dava dilekçesinde talep ettikleri ve davacı tarafından kabul anlamına gelen davalı tarafın iddia ettiği kadar kaçak elektrik kullanılmadığının tespit edildiğini, 643.622,14-TL tutarındaki borç tahakkukunun, 22.01.2024 tarihli bilirkişi raporu ile 192.990,84-TL tespit edilen rapora istinaden saklı tuttukları ve borçlu olmadıkları kısmın tespiti ile bu tespit üzerinden 449.631,30-TL ıslah ederek yükselttiklerini,

fazlaya dair alacak ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla, 1.000 TL olarak talep ettikleri 643.622,14-TL tutarındaki borç tahakkukuna karşı 449.631,30-TL arttırması ve toplamda 450.631,30-TL'ye ıslah ettiklerini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"Tüm dosya kapsamı, yapılan keşif, keşifte dinlenen taraf tanık beyanları ve alınan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin ... adresinde yer alan ... dükkanının sahibi ve işletmecisi olduğu, dava konusu dükkanın elektrik aboneliği .... tesisat numarası ile kavıtlı olduğu, davalı şirket görevlilerince 16.03.2023 tarihinde davacıya ait işletmeye gelinerek işyerine ait elektrik sayacı incelemeye alındığı, tanzim edilen 16.03.2023 tarih ve ... seri nolu kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağı düzenlendiği,

tutanağa göre düzenlenen 643.622,14 TL'lik e- faturadan davacının sorumlu olup olmadığı hususlarının tespiti için mahallinde keşif yapıldığı, elektrik mühendisi bilirkişi ...'in, 13/06/2024 tarihli raporunda belirtildiği üzere, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereğince 17/03/2022 ile 16.12.2022 tarihleri arasında 275 günlük ek tüketim hesabı düzenlendiği kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre Madde 45 (3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanması ile ilgili madde uyarınca çalışma saatleri 2 vardiya olarak kabul edilerek hesaplama sonuç olarak,

20.03.2023 tarihinde .... tesisat nolu tüketim noktasında yapılan kontrolde sayaca müdahalede bulunularak kaçak/usulsüz elektrik enerjisinin kullanıldığı tespit edilmiş olduğundan, davacı ... şirketine düzenlenen Kaçak Elektrik kullanım bedeli faturasının 192.990,84-TL olduğu hesaplandığının bildirildiği, davacı vekilinin 19/09/204 tarihli dilekçesi ile, dava değerini ıslah ettiği, Mahkememizce alınan 13/06/2024 havale tarihli bilirkişi raporunun denetime elverişli ve yeterli gerekçeyi içerir nitelikte olduğu anlaşılmakla, davanın ıslah edilmiş hali ile kabulüne" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Davacı yanın ilgili adreste kaçak elektrik kullandığını; tutanak, sayaç inceleme raporları ve ölçümlerle, Yerel Mahkeme kararı ile sabit hale geldiğini, davacı yanın bulunduğu "...." adresinde yapılan kontrolde "Sayacın arka tarafından fazlar arası şönt atmak (kısa devre) suretiyle sayacın eksik tüketim kaydetmesini sağlayarak kaçak elektrik kullandığı tespit edilmiştir." denilmek suretiyle sayaca müdahale ederek kaçak elektrik kullanımı yapıldığının tespit edildiğini ve Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı düzenlendiğini, davacı tarafın,

aleyhinde tahakkuk ettirilen faturanın yönetmeliğe aykırı olduğunu iddia etmiş ise de davalı şirket yetkililerince yapılan iş ve işlemlerin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'ne uygun olarak hazırlandığını, davacıya tahakkuk ettirilen ve yapılan işlemlerinin her birinin karşılığının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nde açık bir şekilde yer aldığını, sonuç olarak,

20.03.2023 tarihinde .... tesisat nolu tüketim noktasında yapılan kontrolde sayaca müdahalede bulunularak kaçak/usulsüz elektrik enerjisinin kullanıldığının tespit edildiğini, davacının aleyhinde tahakkuk edilen borçtan sorumlu olduğunu, Yerel Mahkeme tarafından gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan hatalı bir şekilde davanın kabulüne karar verildiğini, sonuç olarak,

davalı şirket tarafından EPDK yönetmeliklerine uygun kaçak elektrik tüketim faturası tahakkuk ettirilmiş olup, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 47. maddesi gereği davacı tarafından mezbur faturanın davalı şirkete ödenmesi gerektiğini, bu nedenlerle istinaf başvurumuzun kabulü ile Yerel Mahkeme tarafından verilen usul ve yasaya aykırı kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf cevap dilekçesinde özetle. 27.03.2023 tarihinde davacı şirketin, kaçak elektrik kullanmadığının tespiti ile kaçak elektrik kullanımı gerekçesiyle tahakkuk ettirilen 16.03.2023 tarih ve ... fatura numaralı, ... fatura kodlu, 643.622,14-TL bedelli e-faturanın iptali ile fatura bedelinden borçlu olunmadığının tespiti istemi ile dava açıldığını, Davalı kurumun;

davacı şirketin sayaca müdahale etmek suretiyle kaçak elektrik kullandığını, tutulan tespit tutanağı, sayaç inceleme raporu, yerel mahkeme kararı ile bu hususun sabit olduğunu ayrıca, kaçak elektrik tespit tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar muteber belgelerden olduğunu savunduğunu, bu nedenle de davacının aleyhine tahakkuk edilen borçtan sorumlu olduğunu ileri sürdüğünü, öncelikle davacı şirket yetkililerinin veya çalışanının sayaca müdahale ettiğine dair dosyada hiç bir somut delil olmadığını,

Yerel Mahkemece veya bilirkişi tarafından düzenlenen raporlarda da davacı şirketin kaçak elektrik kullanıp kullanmadığına dair bir tespit veya araştırma da yapılmadığını, bunun yanında davacıya ait işyerine, her ay düzenli olarak davalı kuruma ait görevliler gelerek sayaç okuması yaptığını, davacının her zaman faturalarını düzenli bir şekilde ödediğini, Bu süreçte hiçbir şekilde davacıya ait şirketin kaçak/usulsüz elektrik kullandığının tespit edilmediğini, bu nedenlerle;

doğru bulgu ve belgelere dayanmadan, davacının kaçak elektrik kullandığına dair usulsüz bir şekilde işlem yapan ve farazi fatura düzenleyen davalı kurumun haksız istinaf başvurusunun reddi ile yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, kaçak tahakkuk bedeli nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.

HMK’nın 355.maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca; HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.

Davacı kaçak elektrik kullanılmadığını ileri sürerek menfi tespit istemli eldeki davayı açmış mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükme karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporunda; diğer abone gruplarında tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olan 0,60 ile çarpıldığı, hesaplama yapılan tarih aralığı 90 günü geçemeyeceğinden 90 günün esas alındığı, bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği' nin 42.maddesinde;

Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri

MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması;

MADDE 44 / 3 'de 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 45'inci maddesinde ; Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre düzenlenmiştir.

MADDE 45 – (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;

a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.

b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.

c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır." hükmü yer almaktadır.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.