Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/164 K.2025/248

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Tasfiye Halinde ...

Kooperatifinin ortağı olduğunu, kooperatif ortaklığını eski ortak ... devir aldığını, buna dair belgeyi ekte sunduklarını, ayrıca müvekkili davalı kooperatifinin tasfiye yönetim kurulunda da görev yaptığını ve genel kurullarına katıldığını, o dönem kooperatif ortaklarının bir itirazda bulunmadıklarını, böyle bir itirazın hakkın kötüye kullanılması anlamına geldiği kanaatinde olduklarını, ayrıca ortak olarak kooperatif genel kurullarına katılan müvekkiline tasfiye payı ödenmediğini, bu nedenle davalı kooperatiften 35.000,00 TL tasfiye payı alacağının ticari faizi ile tahsilini ve müvekkilinin ortak olduğunun tespitini,

açıklanan nedenlerle müvekkilinin davalı kooperatif ortağı olduğunun tespiti ile tasfiye payı 35.000,00 TL ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davada hem tasfiye payının ödenmesinin istenildiğini, hem de davacının kooperatife ortak olduğunun tespitinin istenildiğini, eda ve tespit davalarının birlikte açılamayacağını, bu sebeple davanın bu açıdan usulden reddine karar verilmesini, kooperatif ortaklığına kabul şartlarının kooperatif ana sözleşmesinin 10. ve 11. maddesinde düzenlendiğini, buna göre ortak olmak isteyen kişilerin yazılı olarak yönetim kuruluna başvurması gerektiğini, yönetim kurulunca gerekli araştırma yapıldıktan sonra ortaklığı kabul veya ret kararının ilgiliye 15 gün içinde yazılı olarak bildirileceğini,

kooperatif ortaklığının devrine ilişkin şartların ise kooperatif ana sözleşmesinin 17.maddesinde düzenlendiğini, buna göre ortaklığın, yazılı olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle ortaklık şartlarını taşıyan kişiye devredilebileceğini, yönetim kurulunun bu şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamayacağını, davacı tarafça bugüne kadar kooperatif ortaklığının başka bir ortaktan devir alındığına ilişkin müvekkili kooperatif yönetimine herhangi bir yazılı başvurusu olmadığını, zaten buna ilişkin bir yönetim kurulu kararının da mevcut olmadığını,

davacı tarafça dosyaya sunulan ve taraflarına tebliğ edilen devir sözleşmesinin dava dışı ... ile ilgili olup dosya davacısı ile ilgili olmadığını, davacı tarafça varsa devir sözleşmesi sunulduğunda beyanda bulunacaklarını, davacı tarafın önceki yönetimlerce usulsüz bir şekilde toplantıya davet edilmesi ve başkanlığa aday olarak başkan seçilmesinin davacıya kooperatife ortak olma hakkı tanımadığını, açıkladıkları sebeplerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kooperatif kayıtlarına göre ve davacı tarafça ibraz edilen belgelere göre davacının kooperatif hissesini devraldığına ve davacının kooperatif üyeliğine kaydedilmesi talebine ilişkin herhangi bir belge bulunmadığı,

davacının Kooperatifin 26/10/2007 tarihli Genel Kurul Toplantısında daha henüz Kooperatife üyelik kaydı yapılmamışken Kooperatif Yönetim Kuruluna seçildiği ve 15/09/2020 tarihinde istifa yolu ile Yönetim Kurulu Başkanlık görevini bıraktığı, davacının henüz yönetim kurulu başkanlık görevi devam ederken Kooperatifin 29/02/2008 tarihli 91 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile "evlerini satan ortakların ortaklıktan çıkarılmasına, satın alan kişilerinde kooperatif ortaklığına kabul edilmelerine" şeklindeki kararı ile davacı Yönetim Kurulu Kararı ile Kooperatif üyesi olarak kaydedildiği,

davacının henüz kooperatif üyesi olmadan Kooperatif Yönetim Kurulu Başkanı olarak kendi üyeliğine dair alınan karara Başkan sıfatı ile katıldığı, taşınmazı devraldığını beyan ettiği ... kooperatif üyeliğini davacıya devrettiğinin ispatlanamadığı, kooperatif üyeliğinin devri için salt taşınmaz devrinin yeterli olmadığı, davacının kooperatif üyeliğine kaydına ilişkin kararın alındığı Yönetim Kurulunun usule ve kanuna uygun şekilde teşekkül etmediği, bu haliyle davacının kooperatif ortaklığına hak kazanmak için gereken yasal şartları taşımadığı gerekçesi ile "Davanın REDDİNE," dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2007 yılından - 2014 yılına kadar genel kurullara kooperatif yönetim kurulu üyesi ve 2014 ila 2017 yılları arasında da kooperatif başkanı olarak katıldığını, aidatlarını tam ve zamanında ödediğini, müvekkilin kooperatif ortaklığını eski ortak ... devir aldığını, bu belgenin yargılama sırasında dosyaya sunulduğunu, fakat bu belgenin kayıtlara geçmediğini, kaydedilmeyen belgenin sorumluluğunun davalı tarafa ait olduğunu, müvekkile,

davalı kooperatifin ortağı olduğundan tasfiye sonucu satılan mülkten payına düşen ödemenin yapılmadığını, aynı şekilde vekaletname ile satışı yapılanların ortak olarak sayılıp ödemelerini aldığını, davalı kooperatifin eşitlik ilkesine aykırı davrandığını, bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulüne, usul ve yasaya aykırı olan Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06.11.2024 tarihli kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Dava; kooperatif üyeliğinin tespiti ve tasfiye payının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın yazılı gerekçe ile reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Somut dosyada, davacının kooperatif üyesi olan dava dışı ...

31/03/2010 tarihinde taşınmaz satın aldığı, yine davacı tarafından fotokopi belge niteliğindeki bila tarihli, davalı kooperatif nezdinde bulunan taşınmazın davacıya satıldığı ve kooperatif hissesinin de davacıya devredildiği beyanını içeren, hisseyi devreden sıfatı ile ... adlı şahıs tarafından imzalı ve hisseyi devralan sıfatı ile ise davacı tarafından imzalı belgenin mahkemeye sunulduğu, ilgili belgenin bilirkişi raporuna göre kooperatif kayıtlarında bulunmadığı, davacı tarafça ilgili belgenin aslının da mahkemeye sunulduğu,

yine davacının kooperatif ortaklığını devraldığını ve ortaklığa kabulünü davalı kooperatife bildirir yazılı bir talebinin kooperatif kayıtlarında bulunmadığı, davalı kooperatifin 29/02/2008 tarihli yönetim kurulu kararında "isimleri yazılı kooperatif ortaklarının evlerini satmalarına rağmen, bu hususun karar defterine işlenmediği ve devir işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.

Yapılan inceleme sonucu evlerini satan ortaklarımız ortaklıktan çıkartılmasına, satın alan kişilerin de kooperatif ortaklığına kabul edilmelerine, işlemlerinin yapılmasına" karar verildiği, verilen kararda konut alıcısı olarak davacının isminin, satıcısı olarak da dava dışı ... isminin yazılı olduğu, bu kararda davacının yönetim kurulu başkanı sıfatı ile yer alıp karar altında imzasının bulunduğu; yine kooperatifin 13/04/2011 tarihli yönetim kurulu kararında "D/6'daki evi ...'tan alan ... dilekçe ile başvurarak kooperatife ortak olmak istediklerini belirterek .... talep ettiklerinden ... ile ... ortaklığa alınmasına" karar verildiği,

verilen kararda yine davacının yönetim kurulu başkanı sıfatı ile yer alıp karar altında imzasının bulunduğu; yine kooperatifin 24/05/2010 tarihli yönetim kurulu kararında "kooperatif ortaklarından ... , ...., evlerini sattıklarından herhangi bir beyanda da bulunmadıklarından ortaklıktan çıkartılmalarına" karar verildiği, verilen kararda yine davacının yönetim kurulu başkanı sıfatı ile yer alıp karar altında imzasının bulunduğu;

dosya kapsamında davacının kooperatif kapsamındaki aynı sitede yer alan D Blok No:156 da ki bağımsız bölümü dava dışı ... den satın aldığını belirten tarihsiz bir dilekçe bulunmakta olup bu konuda da ... ’in Kooperatif hissesini davacıya tüm hak ve vecibeleri ile birlikte

devrettiği ve davacının da söz konusu hisseyi tüm hak ve vecibeleri ile birlikte devir

aldığını ve Kooperatif üyeliğine kaydedilmesini içeren herhangi bir talep evrakına

Da kooperatif kayıtlarında rastlanılmadığı, davacının Kooperatifin 26.10.2007 tarihli Olağanüstü Genel Kurul

Toplantısında Kooperatif Yönetim Kuruluna seçildiği ve 15.09.2010 tarihinde istifa yolu ile

Kooperatif Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini bıraktığı, 31/10/2010 tarihinde olağanüstü Genel Kurul ile yeniden yönetim kuruluna seçilerek görevini 05/09/2011 tarihine dek devam ettirdiği; davacının Kooperatifin 29.09.2013 tarihli Genel Kurul Toplantısında tekrar

Yönetim Kurulu Üyesi olarak seçildiği ve Yönetim Kurulunun 09.10.2013 tarih 14 numaralı

kararı ile Yönetim Kurulu Başkanı olarak seçildiği, 11.06.2017 tarihine kadar görev

yaptığı, davacının 2007, 2008, 2009, 2010, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 yılları

genel kurul toplantılarına katıldığı ve yönetim kurulunda olduğu,

2011 yılı ve 2013 yılı Genel Kuruluna asaleten katıldığı toplantı tutanaklarında imzasının bulunduğu,

2019 Yılı Genel Kuruluna katılmadığı,

2023 ve 2024 yıllarında Genel kurula davet edilmediği, davacının taşınmaz satın aldığı ... kooperatif üyeliğinden çıkarılma kararı sonrası genel kurul toplantısına katıldığına ilişkin belge olmadığı, davacının Kooperatifin 26.10.2007 tarihli Olağanüstü Genel Kurul

Toplantısında Kooperatif Yönetim Kuruluna seçildiği, kendisinin yönetimde olduğu dönemde alınan 29/02/2008 tarihli yönetim kurulu kararı ile Kooperatif ortağı olarak kaydedildiğine ilişkin kararın davalı kooperatifçe usulüne uygun olmadığından kabul edilmeyerek davacının kooperatif ortağı olmadığı iddiası ile kendisine tasfiyeye ilişkin alacağının ödenmediği, davacı tarafça da iş bu davanın ikame edildiği anlaşılmaktadır.

Davalı

Kooperatif Ana Sözleşmesinin 43. Maddesinde Kooperatif Yönetim kuruluna seçilebilmek için

Kooperatif ortağı olmak şartı bulunduğu anlaşılmıştır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunun ikinci bölümünde, ortaklık sıfatının kazanılması ve kaybedilmesi üst başlığı ile, “8.” maddede ortaklığa girme şartları düzenlenmiştir. Birinci fıkrada, kooperatif ortaklığına girmek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin, kooperatif ana sözleşmesi hükümlerinin bütün hak ve ödevleri ile birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvurulacağı, İkinci fıkrada, yönetim kurulunun, ortaklar ile ortak olmak için müracaat edenlerin anasözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadığını araştırmak zorunda olduğuna yer verilmiştir.

Ayrıca kooperatif ortaklığı, kooperatif yetkili organlarının bu hususta alacağı açık bir kararla gerçekleşebileceği gibi, bu hususta açık bir karar olmasa bile kooperatifin bu kişi ile üyesi sıfatıyla yazışmalar yapması, kişiden aidat tahsilatı yapılması, onu genel kurullara çağırması, belirli miktarda ödeme kabul etmesi veya konut tahsis ve teslim etmesi ve tadilata izin vermesi, tahliye etmemesi, ecri misil istememesi türünden kişiyi ortak olarak kabul eden işlemlerin yapılması suretiyle zımnen de ortaklık kaydının gerçekleşebileceği kabul edilmiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 11/11/2015 tarih 2014/23-649 Esas 2015/2597 Karar sayılı ilamı)

Mahkemece alınan ve kooperatif kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu tanzim edilen bilirkişi kök ve ek raporlarında, davacının söz konusu kooperatif hissesini tüm hak ve vecibeleri ile

birlikte ... devraldığını ve Kooperatif üyeliğine kaydedilmesini içeren

herhangi bir talep evrakına rastlanılmadığının görüş ve mütalaa olunduğu, fakat davacının yönetim kurulu başkanlığı yaptığı, aidat ödediği, genel kurul toplantılarına katıldığı yönündeki iddiaları ve kooperatif kayıtları nazara alınarak davalı kooperatifin davacının ortaklığını yaptığı uygulamalar ile zımnen benimseyip benimsemediği hususunda ve kooperatifte davacı gibi taşınmaz satın alan fakat kooperatif kayıtlarında ortaklığa kabul yönünde yazılı talebine rastlanmadığı halde, davalı kooperatifçe ortaklığı benimsenen ve kabul edilen ve bunun sonucu olarak da tasfiye payı ödemesi yapılan başka kişiler/ortaklar da olup olmadığı hususlarında değerlendirme olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, yerel mahkemece yapılması gereken, 1163 sayılı KK’nun 8. maddesi ve anasözleşmenin 11. ve 17. maddeleri de birlikte değerlendirilerek; devir iddiasına konu 2010 yılı sonrası davacıdan kooperatif aidatı alınıp alınmadığı, ayrıca davacı gibi taşınmaz devralan ve davalı kooperatifin 29/02/2008 tarihli yukarıda içeriği belirtilen yönetim kurulu kararında ismi geçen dava dışı kişilerin davalı kooperatifçe ortaklığa kabul edilip edilmediği ve tasfiye payı ödenip ödenmediği,

yine daha önce taşınmaz devraldığı halde kooperatif kayıtlarında ortaklığın devralındığına dair yazılı talebi bulunmayan fakat buna rağmen kooperatifçe yönetim kurulu kararları ile ortaklığa alınmasına karar verilen kişilerden tarafına tasfiye payı ödemesi yapılanlar olup olmadığı incelenerek kooperatifçe eşitlik ilkesine aykırı bir uygulama olup olmadığının da irdelenmesi için denetime elverişli bilirkişi raporu alınması ve sonucuna göre davalı kooperatifin davacıyı ortak olarak zımnen benimsediği iddiasına yönelik olarak yapılacak inceleme sonucuna göre bir karar verilmesi gereklidir.

O halde, uyuşmazlığın çözümü için yeterli araştırma yapılmaksızın davanın reddedilmiş olması isabetli olmayıp, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.