Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1656 K.2025/2090

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. ... /... Şubesi müşterisi .... San ve Ticari Ürünler Dış Ticaret AŞ tarafından şubelerinden tahsil için verilen 25.12.2023 vade tarihli 14.03.2023 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli keşidecisi ....Yapı Malzemeleri İnşaat Taahhüt Mühendislik Taşımacılık Turizm Ticaret İth. İhrc Ltd Şti olan senedin müvekkili banka şubesinde kaybolduğunu yapılan aralamalara rağmen senet bulunamadığını, öncelikle senedin ödenmemesi hususunda ödemeden men kararı verilmesine, 25.12.2023 vade tarihli 14.03.2023 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Yapı Malzemeleri İnşaat Taahhüt Mühendislik Taşımacılık Turizm Ticaret İth. İhrc Ltd Şti olan senedin iptaline karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. 6102 Sayılı TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal talebinde bulunan kişi, bono elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Hasımsız olarak açılan senet iptali davalarında davacının ispat etmesi gereken husus, zilyedi konumunda olduğu senedin rızasına aykırı bir şekilde elinden çıkmış olduğudur. ...., dava konusu senedin kaybolduğuna ilişkin tutanak tutulup tutulmadığı hususunda bilgi verilmesi için yazılan müzekkere cevabında "dava konusu kaybolan senet hakkında tutanak tutulmadığı" bildirilmiştir.

Yani davacı banka, 6102 Sayılı TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, bono elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunamamıştır. Bu nedenle davanın reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde. Davacı bankanın ....şubesi müşterisi .... Sanayi ve Ticari Ürünler Dış Tic.A.Ş. tarafından anılan şube tahsil için verilen 25.12.2023 vade tarihli, 14.03.2023 keşide tarihli, 50.000,00 Türk Lirası bedelli keşidecisi ...

Yapı Malzemeleri İnşaat Taahhüt Mühendislik Taşımacılık Turizm Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi olan senet davacı banka şubesinde kaybolduğunu, yapılan bütün aramalara rağmen senet bulunamadığını, dava konusu senet sureti dava dilekçesinin eki olarak dava dosyasına sunulduğunu, davacı banka nezdinde senedin hiçbir şekilde bulunamadığını, mahkemece bu hususun tutanak tutularak tespitinin aranmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı bankanın yetkili hamil olmasına rağmen senedin kaybolması nedeniyle işbu davayı açtığını, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verildiğini,

senedin iptal davasında senedin kaybolduğunu ispat için buna ilişkin tutanak tutulmasının zorunlu olmadığını, iptal davasının ilk şartının, senedin zayi olmuş olması gerektiğini, zayi olma senette yer alan hakka ilişkin olmayıp, senede ilişkin bir durum olduğunu, senedin zayi olmasının, senedin hak sahibinin isteği dışında elden çıkması veya maddi olarak senedin mevcut olmaması nedeniyle ibrazının mümkün olmadığını, senedin zayi olması nedeniyle hasımsız olarak açılan iptal davasında, davacının mahkemeye senedin maddi varlığını ispat etmesi değil;

senedin varlığı ile ilgili olumlu kanaat verecek kadar delil sunmasının yeterli olduğunu, aksi takdirde davacının daha çok ispata zorlanmasının, zıya nedeniyle kıymetli evrakın iptalinin dava edilmesini imkânsız hale getirdiğini, senede ilişkin unsurlar olan vade tarihi, düzenleme tarihi, senet tutarı, keşideci, lehdar ve ciranta bilgilerinin dava dilekçesinde belirtilmesinin, senet suretinin dosyaya sunulmasının yeterli olduğunu, Mahkeme, senedin zayi olduğuna dair verilen açıklamaları inandırıcı bulursa, senedin elinde bulunan kişiye, senedi belirli bir süre içinde getirmesi için çağrıda bulunan bir ilan yapıldığını,

ilandan sonra senedin belirtilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, senedin iptalinin kararlaştırıldığını, dava dosyasında söz konusu ilanların yapıldığını, yapılan ilanlar neticesinde de dava konusu senet mahkemeye ibraz edilmediğini ve iptali istenilen senedin bulunamadığını, davacı bankanın şubesinde bulunamayan senedin, ilanlar neticesinde de bulunamamış olduğundan dava konusu senedin zayi olduğunun açık ve net olduğunu, davacı bankanın Ticaret Kanunu'nundan doğan sorumluluğunu yerine getirdiğini, hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda,

davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasının yeterli olduğunu, Mahkeme dosyasında kayıp senetle ilgili olarak senet sureti ve senetle ilgili davacı banka nezdinde bulunan belgeler hem dava dilekçesi ekinde hem de mahkemece yazılan müzekkere cevabında dava dosyasına sunulduğunu, davacı bankayı daha fazla ispata zorlamak karar özelinde tutanak tutulmaması nedeniyle davanın reddine karar vermek kıymetli evrak iptal davasının uygulanmasını imkansız hale getirdiğini, Yerel Mahkemenin vermiş olduğu bu kararın Sayın Mahkeme huzurunda istinaf yasa yoluna başvurma zaruretinin hasıl olduğunu, açıklanan sebeplerle; ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.01.2025 tarih ... Esas, ... Karar sayılı usul ve yasaya aykırı olan davanın reddi kararının kararının kaldırılarak esastan davanın kabulüne kararı verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, senedin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Mahkemece ....."Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. 6102 Sayılı TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal talebinde bulunan kişi, bono elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Hasımsız olarak açılan senet iptali davalarında davacının ispat etmesi gereken husus, zilyedi konumunda olduğu senedin rızasına aykırı bir şekilde elinden çıkmış olduğudur. ....'a, dava konusu senedin kaybolduğuna ilişkin tutanak tutulup tutulmadığı hususunda bilgi verilmesi için yazılan müzekkere cevabında "dava konusu kaybolan senet hakkında tutanak tutulmadığı" bildirilmiştir.

Yani davacı banka, 6102 Sayılı TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, bono elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunamamıştır. Bu nedenle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir." şeklindeki gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından bono bilgileri verilmiş ise de; bononun kaybolduğuna ilişkin tutanak ibraz edilemediği, mahkemece de davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece gerekli ilanlar yapılmış, davacı tarafından bono bilgileri mahkemeye sunulmuştur. Her ne kadar mahkemece tutanağın bulunmadığı da gerekçe edilerek davanın reddine karar verilmiş ise de; talep edenin daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle bono iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda hak sahipleri ortaya çıkmamış olup, hak sahiplerinin daha sonra ortaya çıkması durumunda dahi hasımlı olarak açılacak bir dava ile bono iptali kararının iptali talep edilebilecektir (Yargıtay 11. HD'nin 2016/1132 Esas 2017/3639 Karar sayılı 12/06/2017 tarihli, 2016/3882 Esas 2017/6192 Karar sayılı 15/11/2017 tarihli vb. içtihatlar).

Hal böyle olunca, yasal olarak yapılan ilanlara rağmen hak sahiplerinin ortaya çıkmaması ve yasal koşullarının oluşması da dikkate alınarak bononun iptaline karar verilmesi gerekirken mahkemenin yazılı gerekçeyle davayı reddetmesi yerinde olmadığından talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.