Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1778 K.2025/2160

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde. 27/03/2024 tarihinde ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... Mahallesi mevkiinde ... istikametinden ... istikametine seyir halinde iken; ..

Market önüne geldiği esnada ön kısımları ile; aynı istikamette aynı yönde seyir halinde olan müvekkil ...'a ait ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması neticesinde meydana gelen çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle müvekkilinin aracında meydana gelen maddi zararlar için, fazlaya dair talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla, tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olduğunda eksik harcı yatırmak üzere, şimdilik müvekkil ...'ın aracında oluşan bakiye maddi hasar dolayısıyla 100,00-TL,

bakiye değer kaybı tazminatı dolayısıyla 100,00-TL olmak üzere toplam 200,00-TL maddi tazminatın sigorta teminat limiti dahilinde kalan kısmı için tüm davalılar, limit üzerine çıkan tutarlar için ise 2 ve 3 numaralı davalılar sorumlu olmak kaydıyla, davalıların temerrüde düştüğü tarihten itibaren işlemiş ve işleyecek ticari (mevduata uygulanan en yüksek avans faizi) faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen, davalı tarafından tazmin edilmesi ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahmil edilmesini talep etmiştir.

Yerel Mahkemenin ...Esas sayılı dosyasından tefrik edilerek bu esasa kaydedilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde. Dava şartı arabuluculuk yerine getirilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, huzurdaki davada davacı taraf ... Arabuluculuk Bürosuna 08.05.2024 tarihinde ...

Başvuru Numarası ve ...Arabuluculuk Numarası ile başvuru yaptığı ve arabuluculuk süreci tamamlandığını, ancak yapılan başvuru, sadece davalılardan ...Sigorta A.Ş.' ye yöneltildiği ve arabuluculuk süreci davalı sigorta şirketi ile yürütüldüğünü, süreç anlaşmama şeklinde sona erdiğini, işbu neden ile davacı tarafın müvekkili yönünden usulüne uygun ikame edilmiş bir davanın varlığından söz edilemeyeceğini, zira müvekkili yönünden davacı tarafından dava şartı arabulucuk yerine getirilmediğini,

konusu gereği belirsiz alacak davası olarak açılamayacak olan davanın belirsiz alacak davası olarak açılması sebebiyle hukuki yarar yokluğundan usulden reddi gerektiğini, dava bakımından davacı tarafın alacakları zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı definde bulunduklarını, meydana gelen trafik kazasında müvekkili şirkete atfedilebilecek herhangi bir kusur olmamakla birlikte sorumluluğunun da bulunmadığını, davacı tarafın,müvekkilinin araç sahibi olması nedeniyle davayı müvekkiline yöneltmiş olmasının hukuka uygun olmadığını, kaza tarihinde araç müvekkilinin işleten sıfatı bulunmadığı esnada gerçekleştiğini,

diğer davalı ...' ün idaresinde olduğu esnada ve fiili tasarrufu altında gerçekleştiğini, kabul anlamına gelmemek ile birlikte bir an için müvekkilinin işleten sıfatının varlığının kabulü halinde, davacı tarafın, diğer davalı Reşat Kocabüyük'e yönelik ortaya koymuş olduğu kusur oranına itiraz ettiklerini, dosyanın tekrar kusur incelemesine tabi tutulmasını talep ettiklerini, aracın daha önceki kazalarının kontrolü gerektiğini, aracın eski kazaları incelediğinde, davacı yanın aracında meydana gelen daha önceki kazaların hesaplanması,

hem hasar bedeli yönünden orijinal parça değeri hem de değer kaybı hesabı yapılırken önemle dikkate alınmasını, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın trafik kazasından kaynaklanan tazminat davası olduğu, davalı şirketin işleten sıfatında olduğu ve kazaya karışan aracının ticari nitelikte olduğu, ... esas sayılı dosya davalılarından yalnızca sigorta şirketi yönünden arabuluculuk yoluna başvurulduğu ancak davalı şirket bakımından arabuluculuk şartının yerine getirilmediği anlaşılmakla, davalı şirket bakımından tefrik kararı verilerek dosya yukarıdaki esasa kaydedilmiş olmakla yapılan değerlendirmede,

davacı tarafça davalı şirket yönünden arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 sayılı kanunun 18/A. maddesi uyarınca, 6100 sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde. Taraflarınca açılan ...E. sayılı dava dosyasında dava konusu; müvekkilinin aracının geçirmiş olduğu trafik kazası nedeniyle, kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olan ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası olan ...

Sigorta A.Ş., araç sürücüsü ... ve araç işleteni ve huzurdaki dosyanın davalısı ...nin, müşterek ve müteselsilen, müvekkilinin aracında meydana gelen maddi hasarı ve değer kaybını tazmin edilmesi talebine ilişkin olduğunu, müvekkiline ait araç ... plakalı araç müvekkilinin şahsi aracı olup ruhsatın da müvekkili adına tanzim edildiğini, müvekkilinin herhangi bir ticari işi için değil, yalnızca şahsi işleri için aracını kullandığını, hal böyleyken davalı şirketin aracının Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası olan ...

Sigorta A.Ş.'ye karşı açılan davanın Ticaret Kanununda düzenlenen hükümlere istinaden açılmış bir dava olduğu için dava öncesi arabuluculuk yürütülmesinin zorunlu olduğunu, müştereken ve müteselsilen sorumluluk ilkeleri uyarınca müvekkilinin aracının uğramış olduğu maddi hasarın ve değer kaybı tazminatının diğer davalılar olan araç sürücüsü ... ve araç işleteni ...

Unlu Mamuller tarafından karşılanması gerektiğini, sürücü ve işletene karşı ileri sürülen davanın ticari bir dava olmadığını, huzurdaki davada işletenin ve sürücünün sorumluluğu ticaret kanunundan değil Karayolları Trafik Kanunundan kaynaklandığını, bu kanunda özel hüküm bulunmadığı hususlarda da genel hükümlerin uygulanacağı düşünüldüğünde sürücü ve işletene karşı, müvekkilin ticari işi için değil yalnızca şahsi kullanımı için kullandığı aracına verilen zarar sebebiyle açılacak davada, arabuluculuk başvurusunda bulunulması zorunlu bir dava şartı olmadığını,

davanın öncelikle tefrik edilmesi ve sonrasında tefrik edilen esas için usulden ret kararı verilmesi hukuka ve yasalara aykırı olduğunu, bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulünü, istinaf başvuru doğrultusunda hukuka ve yasalara aykırı tefrik kararının ve usulden ret kararının kaldırılmasını ve davalı şirketin .... E. Numaralı dava dosyasına tekrar davalı olarak kaydedilmesini ve yargılamaya devam olunmasına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava; trafik kazasından kaynaklanan bakiye hasar bedeli ve değer kaybı istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinden; davanın kazada zarar gören ... plakalı araç maliki ... tarafından kazada kusurlu olduğu iddia edilen ...plakalı araç sürücüsü ..., maliki ... Unlu Mamuller Gıda San. Tic. Ltd. Şti ve ... plakalı aracın kaza tarihindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ... Sigorta A.Ş'ye karşı açıldığı, ilk derece mahkemesince davacı tarafça dava açılmadan önce sadece sigorta şirketi yönünden arabuluculuk başvurusu yapıldığı, davalı işleten şirket ... Unlu Mamuller yönünden arabuluculuk başvurusu yapılmadığı gerekçesiyle bu davalı yönünden dava tefrik edilerek arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden red kararı verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmaktadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na 06/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren ve 7155 sayılı kanunun 23.maddesi ile eklenen madde 18/A'ya göre. "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir...." hükmü getirilmiştir.

01/02/2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 sayılı yasa ile Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi ile 01/01/2019 tarihinden itibaren ticari davalarda arabuluculuğa başvurunun dava şartı haline geldiği, yine 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na 06/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren ve 7155 sayılı kanunun 23.maddesi ile eklenen madde 18/A'ya göre de, zorunlu arabuluculuğa tabi ticari davalarda, arabulucuya başvurulduğuna dair son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir suretinin sunulmasının dava şartı olduğu, bu tutanak sunulmadan açılan davalarda, mahkemece, tutanağın sunulması için davacı tarafa 1 haftalık kesin mehil verileceği, süreye rağmen tutanağın sunulmaması halinde davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde nisbi ve mutlak ticari davalar düzenlenmiş olup, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren hususlardan doğan davalar nispi ticari dava, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar mutlak ticari dava olarak nitelendirilmiştir.Nispi ticari davalar tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır.

Eldeki dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olduğundan mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı gibi, somut olayda davacının uyap sistemi üzerinden yapılan araştırmada gerçek kişi tacir olmadığı anlaşıldığından TTK'nin 4 ve devamı maddeleri kapsamında nispi ticari dava niteliğinde de olmayıp, anlatılan ilke ve düzenlemeler kapsamında somut olayda; davacı vekili tarafından, davalı ZMMS Sigorta'ya karşı açılan davanın zorunlu arabulucuya tabi ticari dava olduğu taraflar arasında ihtilaf olmadığı davacının da kabulünde olduğu gibi, diğer davalı işletene karşı arabuluculuğa başvurulmasının gerekmediği,

davacı tarafından zararın tahsili için müteselsilen dava açıldığı ve davalıların zorunlu dava arkadaşı olmadıkları, diğer ihtiyari dava arkadaşı işleten şirket için zorunlu arabulucuğa başvurunun gerekmediği anlaşılmaktadır.Buna göre ilk derece mahkemesince davanın işleten şirket yönünden tefriki ile belirtilen sebeple dava şartı yokluğundan usulden red kararı verilmesi isabetli olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.