Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2271 K.2026/519

Av. ...

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 05/03/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının maliki-işleteni olduğu ... - ... plakalı aracın, müvekkili şirket tarafından zorunlu trafik poliçesi ile sigorta güvencesi altına alındığını, müvekkili şirkete sigortalı olan ve davalının maliki ve işleteni olduğu...plakalı aracın 28/02/2024 tarihinde Karayollarına ait kaplama üstü mekanik Gabari Taşıyıcı Konstrüksiyona ve eklentilerine zarar verdiğini, müvekkili şirket tarafından kaplama üstü mekanik Gabari Taşıyıcı Konstrüksiyona ve eklentilerinde oluşan hasar sebebi ile hak sahiplerine 400.000,00-TL ödeme yapıldığını,

davalının maliki-işleteni olduğu sigortalı aracın yük taşıma amacıyla kullanılan çekici olduğunu, sigortalı aracın istiap haddini aşacak şekilde yüklü olması sebebi ile karayolu gabari sınırlarını aştığını ve bu kazaya sebebiyet verdiğini, Zorunlu Trafik Poliçesi Genel Şartları B.4 maddesi gereğince, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşıması olan araçlarda, müvekkili şirketin zarar görenler için ödediği tazminatın rücusu için sigortalısına başvuru hakkı doğduğunu,

araçların yüklenmesi sırasında mevzuat gereği uyulması gereken kuralların ve istiap haddinin kapsamına, yükün ağırlığı ile birlikte yüksekliğinin (gabari) de dahil olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasına yapılan tüm itirazların iptali ile itirazın; ana para, takipten önce işlemiş faiz, faiz oranı ve tüm ferilerini kapsar şekilde iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirkete ait aracın ZMMS sözleşmesi ile davacı tarafından sigortalandığını, dosya içerisindeki belgelerden anlaşılacağı üzere, söz konusu zarara, müvekkili şirkete ait aracın neden olduğuna ilişkin kesin ve net bir delil bulunmadığını, dava dilekçesi ekindeki belgelerde ise sadece bir fotoğraf bulunmakla birlikte, çarpma anına ilişkin bir görüntü bulunmadığını, söz konusu zarara, başka bir aracın neden olma ihtimali de bulunduğunun göz ardı edildiğini, zarara uğrayan parçaların neler olduğuna ilişkin de bir fotoğraf veya tespitin dava dosyası içerisinde bulunmadığını, yine dava dilekçesi ekinde,

müvekkili şirket çalışanı şoförün yazılı bir beyanı bulunduğunu ve söz konusu kaza ile ilgili bilgisinin olmadığını, çarpmayı fark etmediğini belirttiğini, aracın istiap haddinden fazla yüklendiğine ilişkin herhangi bir tutanak bulunmadığı gibi aracın sonrasında kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirket aracı yasal kısıtlamalara uygun olarak yüklendiğini ve gerekli tedbirler alındığını, dolayısı ile müvekkili şirkete yüklenebilecek bir kusur bulunmadığından haksız açılmış davanın reddi gerektiğini, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme sigorta poliçesi kapsamından yapılan bir ödeme olduğunu,

olay açısından müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacının zarar ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile müvekkili şirketin sorumlu olduğunu ileri sürdüğünü, kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin ticari avans faizinden, ödeme tarihinden itibaren sorumlu olmasının hukuken mümkün olmadığını savunarak davanın reddi ile takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ... şirketinin maliki ve işleteni olduğu ... plakalı çekici ve bağlı...plakalı dorsenin yönetmelikte belirtilen yükseklik ölçüleri dahilinde yüklenmesi gerekirken, bu hususa riayet edilmeden karayolu gabari sınırları aşılarak yükleme yapılması neticesinde, seyrettiği yol kesimi üzerinde bulunan kaplama üstü mekanik gabari taşıyıcı konstrüksiyonuna çarpması ile zararın meydana geldiği ve davacı tarafından ödemede bulunulduğu, iş bu dava ile üçüncü kişiye ödenen bedelin sigortalısından rücuen tazminin talep edildiği,

kaza tarihinde yürürlükte olan ZMSS Genel Şartlar B.4-Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı başlığı altında Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği, rücu hallerinden "Tazminatı gerektiren olay,

yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise," hükmünde de belirtildiği üzere istiap haddinden fazla yük taşınmasının başlıca rücu sebebi olduğu, tazminatı gerektiren olayın istiap haddinin aşılması nedeniyle meydana geldiği, bu haliyle davacı sigortacının rücu hakkı bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile, davalının ...

İcra Müdürlüğü'nün...esas sayılı dosyasına yapmış olduğu vaki itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden aynen devamına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava dosyası içerisindeki belgelerden anlaşılacağı üzere, söz konusu zarara, müvekkili şirkete ait aracın neden olduğuna ilişkin kesin ve net bir delil bulunmadığını, dava dilekçesi ekindeki belgelerde ise sadece bir fotoğraf bulunmakla birlikte, çarpma anına ilişkin bir görüntü bulunmadığını, söz konusu zarara, başka bir aracın neden olma ihtimali de bulunduğunun göz ardı edildiğini, zarara uğran parçaların neler olduğuna ilişkin de bir fotoğraf veya tespitin, dava dosyası içerisinde bulunmadığını, yine dava dilekçesi ekinde,

müvekkili şirket çalışanı şoförün yazılı bir beyanı bulunduğunu ve söz konusu kaza ile ilgili bilgisinin olmadığını, çarpmayı fark etmediğini belirttiğini, aracın istiap haddinden fazla yüklendiğine ilişkin herhangi bir tutanak bulunmadığı gibi aracın sonrasında kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirket aracı yasal kısıtlamalara uygun olarak yüklendiğini ve gerekli tedbirlerin alındığını, yerel mahkemenin eksik inceleme yaparak haksız davayı kabul ettiğini, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin sigorta poliçesi kapsamında yapılan bir ödeme olduğunu,

olay açısından müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacının zarar ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile müvekkili şirketin sorumlu olduğunu ileri sürdüğünü, kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin ticari avans faizinden, ödeme tarihinden itibaren sorumlu olmasının hukuken mümkün olmadığını, müvekkili şirketin işleteni olduğu aracın olay tarihinde karayolları yük sınırını aşmadığını, hem tonajı hem de yükleme boyutunun yasalara uygun olduğunu, aldırılacak bilirkişi raporu ile de durumun ortaya çıkacağını,

yine müvekkili şirketin süresi içinde tanık bildirdiğini tanık olan ...'nun yerel mahkemece dinlenmediğini, davalının yapmış olduğu işlemlerin mevzuat gereği olup herhangi bir hukuka aykırılık ve yanlışlık bulunmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi karaının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, davacı zorunlu trafik sigortacısının ödediği tazminatın poliçeye aykırılık nedeniyle davalı sigortalıdan rücu talebine ilişkindir.

Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4-e maddesinde, tazminatı gerektiren olayın, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması yüzünden meydana gelmesi halinde, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hüküm altına alınmıştır.

Dosyadaki belgelere, mevcut delil durumuna, kararın dayandığı delillerle belirtilen gerekçelere, davalının işleteni olduğu araca yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yük yüklenmesi nedeniyle gabari taşıyıcı konstrüksiyona zarar verildiğinin kamera görüntüleriyle de sabit olduğuna, bu haliyle Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4-e maddesinde belirtilen durumun oluşmasına, rücu edilen tazminata ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesinde yanlışlık bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği,

ihtilafın doğru tanımlandığı anlaşmakla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.